2026 yılı hububat hasat dönemi Güney Doğu Anadolu Bölgesinde başlamış olduğu bu günlerde 2 Haziran 2026 tarihinde Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) hububat fiyatlarını açıklandı. Tablo 1’de 2025 ve 2026 yılı açıklanan hububat fiyatı ve 2026 yılında 2025 yılına göre % artış oranları verilmiştir.
Tablo 1. 2025 ve 2026 DÖNEMİ TMO ALIM FİYATLARI
|
CİNSİ |
2026 YILI ALIM FİYATI (TL/TON) |
2026 YILI ALIM FİYATI (TL/TON) |
2025’e Göre Artış Oranı % |
|
|
MAKARNALIK BUĞDAYLAR |
1. GRUP |
13.750 |
16.750 |
21.818 |
|
2. GRUP |
13.500 |
16.500 |
22.222 |
|
|
3. GRUP |
13.000 |
15.750 |
21.154 |
|
|
DÜŞÜK VASIFLI |
12.250 |
14.750 |
20.408 |
|
|
EKMEKLİK BUĞDAYLAR |
1. GRUP |
13.750 |
16.750 |
21.818 |
|
2. GRUP |
13.500 |
16.500 |
22.222 |
|
|
3. GRUP |
13.000 |
15.750 |
21.154 |
|
|
DÜŞÜK VASIFLI |
12.250 |
14.750 |
20.408 |
|
|
ARPA |
1. GRUP |
11.100 |
13.000 |
17.117 |
|
2. GRUP |
11.000 |
12.750 |
15.909 |
|
Geçtiğimiz yıl ton başına 13 bin 500 lira olarak açıklanan buğday alım fiyatı bu yıl 16 bin 500 liraya yükseltilmiş olup artış oranı yüzde 22,222 olarak gerçekleşmiştir. Diğer bir deyişle ekmeklik buğday alım fiyatı 2025 yılına göre 2026 yılı için yüzde 22,222 oranında artırılmış olup diğer artışlarda bu oranın altında kalmıştır. Özellikle arpa fiyatlarında ise %15.909 ile %17.117 arasında artış yapılmıştır.
Hububat fiyatları açıklandıktan sonra Konya Ticaret Borsasında hububat alımlarında önceki haftalara göre özellikle arpa fiyatında önemli düşüşler görülmüştür. Kurban bayramı öncesinde (20 Mayıs 2026) daha yüksek olan hububat fiyatları Tablo 2’de görüldüğü gibi hububat fiyatları 2 Haziranda açıklanınca 05.06.2026 tarihinde buğday fiyatlarında az oranda düşüş görülürken özellikle arpa satışlarında fiyat %3.95 ile %7.85 oranında düşüş görülmüştür.
Tablo 2. 20 Mayıs- 3 Haziran Hububat Fiyatları Değişimi
|
Ürün Çeşidi ve Grubu |
20 Mayıs 2026 |
05 Haziran 2026 |
Düşüş %si |
|
Makarnalık Buğday (Ort.) |
15.26 |
15.029 |
1.42 |
|
Beyaz 1. Grup Ekmeklik Buğday |
16.50 |
16.029 |
2.85 |
|
Beyaz 2. Grup Ekmeklik Buğday |
16.35 |
15.505 |
5.17 |
|
Kırmızı 1. Grup Ekmeklik Buğday |
16.36 |
16.208 |
0.93 |
|
Kırmızı 2. Grup Ekmeklik Buğday |
16.07 |
15.686 |
2.39 |
|
Arpa 1. Grup |
14.56 |
13.985 |
3.95 |
|
Arpa 2. Grup |
14.34 |
13.215 |
7.85 |
Konya Ticaret Borsası ürün Fiyatları
Hububat üreticisinin kullandığı girdilerden bazılarında 2025 Nisan – 2026 Nisan döneminde amonyum sülfat gübresinde % 104, amonyum nitratta %84, ürede %76, DAP gübresinde %56 ve mazotta % 57 oranında artış yaşanmıştır. Bunun yanında diğer girdilerde de en az enflasyon oranında veya daha üstünde yükselme görülmüştür. Hububat üreticisi bu girdilerin bir kısmı geçen yıl ekim döneminde, yani bundan 7-8 ay önce ve bir kısmını da bu günden 2-3 ay önce kullanmış ve bedelini ya ödemiş ya da borçlanmıştır.
TMO tarafından yapılan açıklamada bu yıl hububat alımlarının ÇKS’li hububat üreticilerin ürünü randevu sistemiyle alınacağı ve ödemenin 45 (kırk beş) gün süreyle ödeneceği belirtilmiştir. Bu nedenle ödeme daha kısa süreye (10-15 güne) çekilmelidir.
Yukarıda verilen Tablo 2’de görüldüğü gibi hububat fiyatlarının TMO tarafından açıklaması bile fiyatlarda düşüşe neden olurken ödemenin 45 günde yapılacaktır açıklaması geçen yıldan da borçlu olan çiftçileri daha da zora sokacaktır. Bu durum Tablo2’de yaşanılan etki gibi bu yaz hububat üreticisini oldukça zorlayacağından üretici ürününü esnafa daha ucuza ürün satmak zorunda kalacaktır. Hasat zamanı yoğun hububat satışları esnafı da maddi olarak zorlayacağından fiyatların açıklanan fiyatların daha da altına düşmesine sebep olacağı göz ardı edilmemelidir.
Dünya piyasasında buğdayın ton fiyatı anlık olarak 213 ile 235 ABD Doları ($/ton) arasında işlem görmektedir. Dolar kuruna (1 dolar 46 TL) göre hesaplandığında bu rakam yaklaşık 9.798 ile 10.810 TL kadardır. Açıklanan rakamlara göre düşük, ancak üreticiler farklı destekler verilmektedir.
Açıklanan hububat alım fiyatlarındaki artış oranları, 2026 yılı Nisan ayında yüzde 32,37 olarak gerçekleşen enflasyon oranının altında kalmıştır. Dokuz–on aylık ürün yetiştirme süresinde enflasyon oranı açıklanan bu rakamın üzerinde gerçekleşmiştir. Maliyetlerin ve enflasyonun her geçen gün yükseldiği göz önüne alınırsa bu açılanan fiyat üreticiler tarafından yeterli görülmemiştir.
Türkiye’de ithal arpanın iç piyasadaki fiyatı şu günlerde yaklaşık 13.500 – 15.000 TL/ton aralığında işlem görmektedir. TÜRİB verilerinde arpa fiyatı yaklaşık 14,5 TL/kg yani yaklaşık 14.500 TL/ton seviyesinde işlem görmektedir. Gaziantep Ticaret Borsası verilerinde “ithal arpa” ortalama fiyatı yaklaşık 14.100–14.300 TL/ton seviyesinde yer alıyor. Her ne kadar açıklamalarda ürüne verilen desteklerle beraber ülkemizde son açıklanan fiyatlarında bu seviyede olduğu belirtilse de bütün çiftçiler açıklanan destek kalemlerinden aynı oranda faydalanamamaktadır (Sertifikalı tohum kullanımı gibi). Bu husus fiyatların oluşmasında her halde göz önüne alınmamış olmalı, mutlaka bu husus dikkate alınarak fiyatlar yeniden revize edilmelidir.
Avrupa ülkelerinde hububat üreticilerine verilen desteklerin büyük bölümü Avrupa Birliği Ortak Tarım Politikası (CAP= Common Agricultural Policy) kapsamında sağlanmaktadır. Destekler ülkeden ülkeye değişse de genel olarak şu başlıklarda toplanır:
Doğrudan Gelir Desteği (Çiftçilere ekili alan (Dekar/hektar) başına ödeme yapılır. Hububat üreticileri için en temel destek budur. Çevre şartlarına uyma zorunluluğu, Üretim yapmasa bile araziyi tarımsal durumda tutma şartı vardır. Mazot ve Gübre Desteği,
Birçok AB ülkesinde hububat üreticileri hektar başına yaklaşık 150–400 Avro arasında temel destek alabilmektedir. Destek miktarı ülkeye ve bölgeye göre değişir. European Commission 2026’da gübre maliyetlerinin yükselmesi üzerine yeni “Gübre Eylem Planı” açıkladı. Bu plan kapsamında; çiftçilere likidite desteği, uygun kredi, erken ödeme ve gübre kullanım verimliliği desteği sağlamaktadır.
Çevre ve Yeşil Tarım Destekleri, münavebe (ürün rotasyonu), azaltılmış kimyasal gübre kullanımı, toprak koruma uygulamaları, organik tarım ve karbon dostu üretim gibi desteklerin önemli kısmı çevre şartlarına bağlanmıştır. Avrupa’da Kuraklık ve Afet Destekleri, Kuraklık, don, sel veya savaş kaynaklı piyasa krizlerinde: gelir kaybı ödemesi, düşük faizli kredi, sigorta prim desteği ve acil yardım paketleri uygulanmaktadır. Ayrıca AB birçok kez kriz fonlarını devreye sokmuştur. Hububat üreticilerine “Kırsal Kalkınma ve Makine Hibeleri” de (%40–70’e kadar hibe) önemli bir destektir. 40 yaş altındaki üreticilere “Genç Çiftçi Destekleri” yanında ilave alan desteği, yatırım hibesi, düşük faizli krediler verilmektedir.
Bazı ülkelerde sertifikalı tohum kullanımı, düşük karbonlu üretim ve kaliteli protein oranı yüksek buğday üretimi için “Sertifikalı Tohum Kullanımı ve Kaliteli Üretim Destekleri” verilmektedir.
Avrupa’daki sistemin temel özelliği üretimi sürekli kılmaktır. AB’de destekler yalnızca üretim miktarına değil çevreye uyum ve sürdürülebilirlik öne çıkmaktadır. Yani “ne kadar çok üretirsen o kadar destek” anlayışından çok, “çevreye uygun ve sürdürülebilir üretim yapan çiftçi desteklenir” modeli uygulanmaktadır.
ABD’de üretici farklı şekillerde desteklenmektedir. Sigorta desteği yanında alan bazlı destek ödemesi yapılmaktadır. Destek miktarı buğdayda dekar başına yaklaşık 7.58 $, Arpa: 6,76 $ ve Mısırda 10.60 $ olarak ödenmektedir.
Görüldüğü gibi üretici birçok ülkede farklı veya benzer isimler altında desteklenmektedir.
TMO, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren başlayacak olan hububat satışlarını da açıkladı. TMO satış fiyatları; 2.grup makarnalık buğday: 18.500 TL/ton, 2.grup ekmeklik buğday: 18.500 TL/ton ve 2.grup arpa: 14.000 TL/ton olarak bildirmiştir. Bu satış rakamları belki piyasayı reğüle etmek bakımından işe yarayabilir, ancak Konya gibi Orta Anadolu Bölgesinde hasadın Temmuz ve Ağustos aylarında yapıldığı dikkate alınırsa etki durumunun beklenen kadar olmayacağı da söylenebilir.
Satış fiyatlarının alım fiyatlarının üzerinde belirlenmesi, TMO'nun piyasayı düzenleyici rolünü sürdürdüğünü ve üreticinin emeğini korumaya yönelik bir politika izlediğini göstermektedir.
Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından üreticinin emeğinin ve maliyetlerinin karşılığını almalı ki üretimi sürdürebilsin. Çiftçilerimiz yalnızca bir ürün yetiştirmiyor, aynı zamanda ülkemizin gıda güvenliğini de sağlamaktadırlar. Bu nedenle açıklanan fiyatların sahadaki gerçek maliyetler ve hasat döneminde ortaya çıkacak verim sonuçlarıyla birlikte yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Birçok ülkede olduğu gibi adı ne konulursa konulsun bir ad altında hububat üreticisine bir destek verilmesi üretimi sürekli kılacaktır. Bu yıl beklenenden fazla yağış yağması nedeniyle hububatta alınacak verimliliğin üreticiye ceza olarak dönmemesi gerekmektedir.
Üreticinin mağdur edilmemesi ve özellikle su kısıtı olan Orta Anadolu Bölgesinde buğday ekiminin cazip olması, teşvik edilmesi ve ekimin sürdürülebilirliği için farklı bir ödeme geliştirilmeli ve bu yıl da yapılmalıdır.
Köyden kentlere göçün arttığı bu yıllarda üretimin devamlılığı ve tarımla uğraşan nüfusun korunması önemlidir. Ülkemizin gıda arz güvenliğinin sürdürülebilmesi için üreticinin desteklenmesi ve gelir istikrarının sağlanması ile mümkün olacağından her şeye rağmen gerekli adımlar atılarak fiyatlar ek desteklerle makul seviyeye yükseltilmelidir.