10 Muharrem’de neler oldu?

Bugün Hicri aylardan olan Muharrem’in 10. günü… Yani 10 Muharrem… Hicret’in yıldönümü olan Muharrem Ay’ı içinde çok önemli olaylar zuhur etmiştir. Muharrem Ay’ının 10. günü olan “Aşure” gününün ayrı bir önemi ve kudsiyeti vardır. İnsanlık tarihi 10 Muharrem’de meydana gelen çok önemli olaylara şahit olmuştur. Bir yandan bazı Peygamberlere verilen mucizeler, diğer yandan Kerbelâ zulmü…

10 Muharrem halk arasında aşure günü olarak bilinir ve o gün pişirilen aşure yakınlara, komşulara ikram edilir. Aşure dağıtımı halkımız arasında gelenek olarak yıllardır uygulanmakta ve yardımlaşmanın güzel bir örneği ortaya konmaktadır.

Muharrem Ay’ı hicri takvimin başı olmakla önem kazanmıştır. Bunun yanında, bazı tarihî olaylara mazhar olmakla da ayrı bir özellik kazanmıştır. Dört haram aylardan biri olarak da eskiden beri bir ayrıcalığa sahiptir. Hz. Aişe’nin bildirdiğine göre, Hz. Peygamber (asm)'in Ramazan'dan sonra en çok oruç tuttuğu bir ay olarak da bilinir.

Arapçada on demek olan aşere halk arasında aşure olarak telaffuz edilmiştir. Kaynaklarda geçtiğine göre, bu güne aşure isminin verilmesinin hikmeti, o günde Cenâb-ı Hak on peygamberine on değişik ikram ve ihsanda bulunduğu içindir. Bu ikramlar şöyle belirtilmektedir:

Allah Hz. Musa'ya (a.s.) aşure gününde bir mucize ihsan etmiş, denizi yararak Firavun ile ordusunu sulara gömmüştür. Hz. Nuh (a.s.) gemisini Cûdi Dağı'nın üzerine aşure gününde demirlemiştir. Hz. Yunus (a.s.) balığın karnından aşure günü kurtulmuştur. Hz. Âdem'in (a.s.) tövbesi aşure günü kabul edilmiştir. Hz. Yusuf (as) kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan aşure günü çıkarılmıştır. Hz. İsa (as) o gün dünyaya gelmiş ve o gün semaya yükseltilmiştir. Hz. Davud'un (a.s) tövbesi o gün kabul edilmiştir. Hz. İbrahim'in (a.s.) oğlu Hz. İsmail (as) o gün doğmuştur. Hz. Yakub'un (a.s.) oğlu Hz.Yusuf (as)'ın hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır. Hz. Eyyûb (a.s.) hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur. (bk. Diyarbekri, Tarihu'l-hamis, 1/360; Sahih-i Müslim Şerhi 6/140)

Bu yüzdendir ki, hemen bütün İslâm ülkelerinde 10 Muharrem’de çeşitli tahılların bir araya getirilerek yapıldığı aşure tatlısı yapılır. Bu tarihî hâdiselerin hatırlanması manasında sevinçli ve neşeli günler yaşanır, eşe dosta aşure ikram etme âdeti devam eder.

Hz. Peygamber (asm) Medine`ye geldiği zaman Yahudilerin aşure günü oruç tuttuklarını gördü ve bunun ne orucu olduğunu sordu; cevap olarak şöyle dediler:

"Bugün, iyi bir gündür. Allah, İsrailoğulları`nı Firavun`un zulmünden bugün kurtarmıştır. Musa (a.s.) Allah`a şükür için bu günde oruç tutmuştur. Biz de tutarız." dediler. Hz. Peygamber; "Biz Musa`nın sünnetine sizden daha yakınız." dedi ve o gün oruç tuttu ve ashabına da tutmalarını emir buyurdu. (Buhârî, Savm, 69; Tecrîd-i Sarih, VI/308, 309)

Şu var ki Yahudilere benzememek için bir gün değil iki gün (10 Muharrem’e ilave olarak öncesi veya sonrası ile birlikte) oruç tutulması tavsiye edilmiştir.

***

10 Muharrem’de yukarıda sıraladığım çok önemli olaylar zuhur etmişse de, zihnimizde 10 Muharrem denince, sürekli Kerbelâ vak’ası canlanır. Bilindiği gibi Kerbelâ’da, Efendimizin sevgili torunu Hz. Hüseyin ve yakınlarından 72 kişi acımasız bir katliama maruz kalmışlardı. Kerbelâ olayı, İslâm tarihinin en acı ve binlerce yıldır yüreğimizi dilhûn eden bir olay olarak tarihe geçmiştir.

Peygamber Efendimiz; sevgili torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin hakkında, “bunlar benim oğullarımdır, kızımın oğullarıdır. Allah’ım ben onları seviyorum, sen de onları sev ve onları sevenleri de sev” buyurmuştur.

Bir başka Hadis-i Şerif’te Efendimiz, “Hasan ve Hüseyin’i seven beni sevmiş, onlara kin tutan da bana kin tutmuştur” buyurmuştur. Peygamber Efendimiz Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’in gönüllerince oynayıp eğlenmeleri için onlara eşlik eder, bir çocuk gibi onlarla oynardı. Efendimiz, bir gün yanına gelen Hz. Ali, kızı Hz. Fatıma ile torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’i göstererek “işte bunlar benim ehl-i beytimdir” demişlerdir.

Hz. Hüseyin doğduğu zaman Peygamber Efendimiz, “o cennet gençlerinin efendisi, seyyididir” buyurmuş ve hicretin dördüncü yılı Şaban ayının 5.günü Medine’de dünyaya gelen Hz. Hüseyin’in ismini bizzat kendisi koymuştur. Hz. Hüseyin, yaratılış ve ahlâk itibariyle Peygamber Efendimize çok benziyordu. Halim, selim ve yumuşak huylu idi. Şefkat, merhamet sahibi ve çok cömert idi. Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin, iki cihan güneşi Efendimizin şefkat ve merhamet pınarından doyasıya içerek büyüdüler. Dedelerinin yanından hiç ayrılmadılar. Onun mübarek dizlerinde oturarak, Onun sevgi dolu gönlünden feyizler alarak yetiştiler. Onun nübüvvet nuruyla geliştiler. Ondan aldıkları nurla, gözlerini ve gönüllerini nurlandırdılar.

Peygamber torunu Hz. Hüseyin, Muaviye’nin ölümünden sonra halifeliğini ilan eden Yezid’in zulüm ve adaletsiz yönetimini kabul etmemiş ve ona biat etmemişti. Bunun üzerine Kûfeliler, Hz. Hüseyin’i ısrarla davet ederek, Yezid’in zulüm düzenine son vermesini istemişler ve kendisine biat edeceklerini bildirmişlerdi. Kûfe halkının bu sözüne güvenen Hz. Hüseyin yanına aldığı bir avuç dostu, akrabası ve ehli beytle birlikte Kûfe yolunda iken, Kerbelâ çölünde, Yezid’in ordusu tarafından ablukaya alındı. 90 kişi olduğu rivayet edilen Hz. Hüseyin ve yanındakiler, binlerce kişilik askeri bir ordu tarafından günlerce muhasara altında tutuldu ve kendilerine su bile verilmedi.

Hicretin 61. yılı Muharrem ayının 10. günü Kerbelâ’da, İmam Hüseyin’e saldırı başladı. Bu acımasız saldırının tek nedeni zulmün ve kötülüğün sembolü Yezid’e biat edilmemesidir. Hz. Hüseyin’in yanındaki bir avuç mücahid ve ehli beytten hanım ve çocuklar, sayıca çok fazla olan bu orduya karşı büyük bir direnç gösteriyorlar ve bir bir şehadet şerbetini içiyorlardı. Hz. Hüseyin’de kahramanca savaştı. Almış olduğu otuzüç mızrak ve otuzdört kılıç yarasıyla bedeni toprağa yığılırken, ruhu şehitlerin ruhuna karışıyordu. Şehit düştüğünde 57 yaşındaydı. Şehit olanların içinde Hz. Hasan’ın iki küçük oğlu, Hz. Hüseyin’in bir küçük oğlu ve daha kundakta olan bir yavrusu da vardı. Kerbelâ’da Hz. Hüseyin’in akrabalarından 72 kişi şehit edilmişti. Ehli beyt adeta tümden imha edilmek istenmişti.

Katliamdan sonra Yezid’in ordusu bununla da kalmadı. Çadırları ateşe verdiler ve şehitlerin başlarını keserek, kesik başları ile birlikte geride kalan kadın, çocuk, hasta ve yaralı olan esirleri önce Kûfe’ye sonra da Şam’a Yezid’in yanına getirdiler. Yezid, Şam’daki sarayında İmam Hüseyin’in mübarek başını elinde tuttuğu çubuğuyla oynuyor ve mübarek dişlerine vuruyordu. Sahabeden Ebu Berze Eslemi bunu görünce dayanamadı ve, “Sana yazıklar olsun Yezid. Hüseyin’in ağzına mı vuruyorsun? Vallahi iki gözlerimle Peygamberin, Hasan ve Hüseyin’in ağızlarını öptüğünü gördüm” diye haykırdı.

Kerbelâ denilince Hz. Hüseyin’den sonra ilk akla gelen isim, hiç kuşkusuz Hz. Zeynep’tir. Ceddi Resul-u Ekrem'in, babası İmam Hz. Ali'nin, annesi Hz. Fatıma'nın ve kardeşi İmam Hasan'ın şehadetlerinin ardından geriye tek tesellisi İmam Hüseyin kalmıştı.

Babası Hz. Ali, annesi Hz. Fatıma olan Hz. Zeynep, esirler kervanıyla Kerbelâ’dan Kûfe'ye getirildi. Burada yeğeni İmam Seccad ile birlikte esir olmalarına rağmen Kerbelâ'nın mesajını korkusuzca insanlara tebliğ etti. Şam'daki konuşmalarıyla Ehl-i Beyt'i tanımayan halkı aydınlattı. Hz. Zeynep, Kerbelâ katliamı sonrası gittiği her yerde, tarihin en korkunç cinayetini işleyen o gaddar ve zalimlere karşı zerre kadar korkuya kapılmadan hak ve hakikati, Hüseynî mesajları, Yezid’in zulmünü en gür sesiyle, en beliğ ve fasih cümlelerle haykırmış ve zalimlerin tahtını, tacını sallamış ve onları cümle âleme ve tarihe rezil rüsva etmiştir.

Onun Kufe ve Şam’da okuduğu hutbelerini duyanlar, babası Hz. Ali’nin hutbelerini hatırlamışlardı. Kufe halkına hitaben ve İbn-i Ziyad ve Yezid’in meclislerinde okuduğu hutbeler, onun ilim ve irfanını yansıttığı kadar, şecaat ve fesahatinin de ne düzeyde olduğunu bütün âleme ispat etmiştir.

Hz. Hüseyin ve yakınlarının şehit edilmeleri haberi üzerine Medine halkı feryatlara boğuldu. O günden bu güne geçen binlerce yıl, o feryadı ve yürek yangınını dindirememiştir. Kerbelâ hadisesi; vefasızlığın, verilen sözün yerine getirilmemesinin ve samimiyetsizliğin acı bir sonucu olarak tarihe geçmiştir. Yüreklerimizi dağlayan o olayın acısını her 10 Muharrem’de olduğu gibi yine gönüllerimizde hissediyoruz.

Efendimizin ve O’nun sevgili torunlarının şefaatlerini ve günümüzün Yezid’lerinin şerrinden mü’minleri korumasını Rabbimizden niyaz ediyorum. Yazımı Kerbelâ şiirimle tamamlıyor, sağlıklı ve mutlu yarınlar diliyorum.

KERBELÂ

Kerbelâ’da pusu kurdu zalimler,
Yazamaz bu hüznü asla kalemler,
Kalbimizde hâlâ acı, elemler,
Can ve canan ağlar ehlibeyt için.

Hainler, zalimler sinsice durdu,
Bir avuç insana on binler vurdu,
Su dâhi vermedi o vahşi ordu,
Han ve hakan ağlar ehlibeyt için.

Yetmiş iki kişi şehit edildi,
Yezit’in emriyle katle gidildi,
Zalimin üstüne Zeynep atıldı,
Dil ve lisan ağlar ehlibeyt için.

Tarihte çok azdır böyle katliam,

İhtiras uğruna bozuldu nizam,

Asırlardır bitmez hüzün, keder, gam,

Ehli vicdan ağlar ehlibeyt için.

Çok severdi, koklar, öperdi Rasûl,

Peygamber nezdinde oldukça makbul,

Cennetin âşığı mazlum ve maktul,

Ehli iman ağlar ehlibeyt için.

Aşure günüdür her On Muharrem,
Kutsal aydır ama kanar hep yaram,
Kerbelâ’dır bize en büyük deprem,
Ehli insan ağlar ehlibeyt için.

Şehit efendisi Hüseyin dedem,
Peygamber torunu bir ulu Âdem,
Yürekler dağlandı, kahroldu âlem,
Bütün cihan ağlar ehlibeyt için.