Jeopolitik krizler ve küresel savaşlar akaryakıt piyasalarını sarsmaya devam ediyor. Orta Doğu’daki sıcak çatışmalar ile Rusya-Ukrayna savaşının rafineri kapasitelerine vurduğu ağır darbe, küresel petrol piyasasında arz sıkışıklığını derinleştiriyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre küresel rafineri işleme hacmi geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla günlük 4,2 milyon varil düşüş kaydetti. Küresel çapta yaşanan bu daralma akaryakıt fiyatları üzerinde devasa bir baskı oluştururken, uzmanlar kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte dizele kıyasla benzinli araç sahiplerinin avantajlı konuma geçeceğini belirtiyor.
Orta Doğu Ve Rusya’daki Kesintiler Dizel Piyasasını Vurdu
Savaşlar nedeniyle rafineri faaliyetlerinde yaşanan kayıplar petrol ürünleri ticaretine doğrudan yansıdı. Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları ve Orta Doğu’da tırmanan gerilim nedeniyle iki kritik bölgedeki rafineri üretimi günlük milyarlarca varil geriledi. Rusya ve Körfez ülkelerinin toplam dizel ve gaz yağı ihracatında yaşanan sert düşüş, özellikle deniz yoluyla yürütülen küresel dizel ticaretini sekteye uğrattı. OECD ülkelerindeki rafinerilerin yüksek kapasiteyle çalışmasına rağmen mevsimsel bakımların yaklaşması, sistemin yeni arz kesintilerini telafi etme imkanını kısıtlıyor.
"Dizel Piyasası Kış Boyunca Kırılgan Kalacak"
Jeopolitik Enerji Analisti Andres Cala, rafine ürün piyasalarındaki stok tamponunun ham petrole kıyasla çok daha küçük olduğuna dikkat çekti. ABD/İsrail-İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarının dizel başta olmak üzere küresel petrol ürünleri arzını ciddi şekilde sekteye uğrattığını ifade eden Cala, benzin piyasalarının dizel piyasalarına kıyasla çok daha erken normalleşeceğini vurguladı. Sonbahar ve kış döneminde dizel talebinin mevsimsel olarak artacağını belirten analist, dizel piyasasında kış boyunca kırılganlığın ve fiyat baskısının devam edeceğini kaydetti.
Rafineri Marjları Rekor Kırdı
Araştırma kuruluşu Rystad Energy yetkilileri ise rafineri marjlarının tarihsel ortalamaların rekor seviyede üzerine çıktığını aktardı. Özellikle Avrupa ve Akdeniz piyasalarında dizel marjlarının geçmiş ortalamaların 4 ila 5 katına yükseldiği ifade edildi. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki sevkiyat kısıtlamaları, yüksek navlun maliyetleri ve uzayan taşıma rotaları alternatif kargoların teslimat fiyatını tırmandırırken, bu durum dizele kıyasla benzinli araç kullanıcıları için daha dengeli bir piyasa tablosu ortaya koyuyor.
