Günümüzde çok şey değişim geçirmekte ve düne göre farklılaşmaktadır. İnsanoğlu dünün mesleklerine bir bakarsa bu gün çok şeyin değiştiğini görmektedir. Tarımda üretimde kullanılan canlı olan bitki ve hayvan ve toprak ve diğerleri esas itibariyle öz olarak aynı ise de düne göre bazı farklılıklar gözlemekteyiz. Özellikle birim alandan ve birim hayvandan verim artışı ön planda tutulmakta ve ıslah çalışmalarıyla daha da yükseltme gayretleri sürdürülmektedir.
Artan nüfus azalan tarım arazileri daha fazla üretim için iyi planlama yapılmasını gerektirmektedir. Planlama zamanı, yeri ve maliyetleri geleceğe yönelik olarak düzenlemek olduğuna göre bilinçli ve uygulanabilir olmalıdır. Tarımda ise en zor işlerden biri bu planlamayı yapmaktır. Çünkü planlama uygulaması süresince yetiştirme döneminde iklime bağlı olarak çiftçinin kontrolü dışındaki faktörler üretimi etkilemektedir. Yağışlar, soğuklar, güneşlenme, sıcaklık dağılım gibi faktörler üretim planı yapılırken çiftçinin dikkate alacağı en önemli faktörlerdendir. Bu çevre faktörlerini çiftçinin kontrol etmesi mümkün değildir. Bu nedenle tarımda planlama yapmak oldukça zordur. Tarımsal faaliyetleri planlamak üstü açık bir fabrikanın planlanması gibidir. Tarımsal üretim dıştan gelen tüm etkilere açık bir yapı gösterdiğinden üreticiler de kendi kontrolleri dışındaki bu faktörlerden çok fazla etkilenirler.
Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) tarafından açıklanan büyüme verilerine göre üçüncü çeyrekte küçülen tek sektör tarım oldu. İnşaat sektörü yüzde 13,9 büyürken, finans ve sigorta yüzde 10.8, bilgi iletişim yüzde 10.1 ve sanayi sektörü yüzde 6.5 büyürken tarım sektörü yüzde 12.7 küçülmüştür. Küçülen tarım sektöründe planlamanın önemli olduğu her halde tartışılmalıdır.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Yılı Bitkisel Üretim verilerine göre, üretim bir önceki yıla göre tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) % 9, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 30,9 ve sebzelerde yüzde 0,9 oranında azaldı. Tahıl ürünlerinde üretim bir önceki yıla göre yüzde 12,3 oranında azalarak yaklaşık 34,2 milyon ton olarak gerçekleşti. Bazı meyvelerde yıl içinde görülen don olayları nedeniyle en az yüzde 70’i bulan oranlarda üretim kaybı yaşandı.
Bütün bu veriler planlamanın zorluğunu göstermektedir.
Bu zor zamanlarda çiftçi devletin desteğini yanında görmek istemektedir. Tarım Bakanlığı tarafından üreticiye verilen desteklerin her zaman para olarak verilmesinin de büyük etkisi bulunmakta birlikte insana verilebilecek en büyük destek o kimsenin kendi ayakları üzerinde durabilmesini sağlamaktır. Bunun sağlanması için de yeterli arazi, bilgi, belge ve doğru planlamanın yapılması olmalıdır. Üreticilerin üretimlerini artırmaları, işlerini modernize edebilmeleri, üretimlerini Pazar kaygısı çekmeden daha iyi koşullarda değerlendirilebilme konularında yardım edebilmesi de önem taşımaktadır. Bu amaçla üreticiler bilgili ve belgeli olmalıdır.
Tarımda gelişme, modernleşme, yeni teknolojik ekipmanların ürün yetiştirmede kullanımı düne göre değişimi gerektirmektedir. Ürünlerin daha iyi şartlarda ve değişik pazarlara sunulabilmesi gibi değişimin gelişmemesine neden olur. Diğer bir deyişle çiftçilik öylesine bir meslek olmaktan ziyade planlı üretime dönüşür. Tarımsal üretim yaparak gıda ve birçok sektörün ihtiyacını üretmekte olan çiftçilik (tarım) çok eski bir meslek olup sürdürülebilir biçimde yapılmasına her zaman ihtiyaç vardır.
Planlamanın sağlıklı yapılmadığı tarımsal alanlarda miras yoluyla küçülen tarım arazileri de tarım sektöründen kaçışı tetiklemektedir. Gençle bir başka iş bulunca tarımdan kaçmakta ve tarımla uğraşan nüfus giderek yaşlanmaktadır.
Üretici, üretim faaliyeti süresince faaliyetlerinde ki maliyete etkili bütün unsurları kayıt ederek beklenen gelir- gider hesabını iyi yapmalıdır. Üretim faaliyetleri sonucunda gerçekleşen muhasebe işlemleri bir sonraki yılın planlamanın doğru yapılıp/yapılmamasına veri sağlayacağı için gerçekçi üretim planlamasının yapılması mümkün olacaktır. Bu muhasebeyi yapamayan üreticiler çabuk yıkılır ve üretimden çekilmek zorunda kalırlar. Maalesef son yıllarda bazı yörelerimizde hesaplarını tutmayan üreticilerin aldığı kolay banka kredileri de bu yıkılmayı teşvik etmektedir. Değişim düne göre her üretim safhasında yapılmalı olduğu çok şeyde görülmekte, kullanılan sertifikalı tohum miktarı, traktör, tarımda kullanılan modern ekipman sayısısın da ki artışlar ve dronların kullanımı gibi. Önümüzdeki yıllarda işletmelerin arazi büyüklüğünün giderek artacağı da görülecek değişimler arasında olacaktır.
