Gece geç yatılan, sabah zor uyanılan ve gün içinde sürekli yorgun hissedilen dönemlerde çoğu kişi aynı şikâyeti dile getirir: “Bu ara iştahım çok açık.” Sonra ise kendinizi bir anda buzdolabının önünde ne

yesem diye düşünürken bulursunuz. Özellikle tatlıya, hamur işlerine veya sık atıştırmalara yönelim artar. Çoğu zaman bunun sebebi irade eksikliği sanılır. Oysa işin arkasında sandığınızdan daha güçlü bir biyolojik mekanizma var: uyku düzensizliği.

Uyku, sanılanın aksine yalnızca dinlenme süreci değildir; aynı zamanda metabolizmanın yeniden ayarlandığı kritik bir süreçtir. Yetersiz veya kalitesiz uyku, iştahı kontrol eden hormonların dengesini doğrudan etkiler. Uyku düzeniniz bozulduğunda iki ana hormon arasındaki denge bozulur. Bu da direkt olarak iştahınızı etkiler. İlki, beyne ‘’Tamam, doydun, dur artık" diye sinyal gönderen leptin hormonu;

ikincisi ise midenizden salgılanan ve beyne açlık sinyalleri gönderen ghrelin hormonu. Uyku saatini kaçırdığınızda tokluk hissi sağlayan leptin hormonu azalırken, açlık hissini artıran ghrelin hormonu yükselir. Sonuç olarak siz fiziksel olarak yeterli enerji almış olsanız bile daha fazla yeme isteği

hissedebilirsiniz.

Bununla birlikte uyku eksikliği, vücutta stres hormonu olarak bilinen kortizolün yükselmesine de neden olur. Kortizol arttığında vücut hızlı enerji kaynaklarına yönelir; yani özellikle şekerli ve

karbonhidrat ağırlıklı besinler daha cazip hale gelir. Gece geç saatlerde mutfağa yönelmenin veya gün içinde sık sık tatlı istemenizin nedeni çoğu zaman budur.

Bilimsel çalışmalar, yetersiz uyuyan bireylerin ertesi gün ortalama olarak daha fazla kalori tükettiğini ve porsiyon kontrolünde daha çok zorlandığını göstermektedir. Çünkü uyku bozulduğunda yalnızca beden değil, karar mekanizması da zayıflar. Beyin daha hızlı ödül arar ve yiyecek bu ödülün en kolay yoluna dönüşür.

Bu nedenle kilo kontrolünde yalnızca ne yediğimize odaklanmak çoğu zaman yeterli değildir. Kilo kontrol süreci bir bütündür. Ne kadar uyuduğunuz da en az tabağınız kadar önemlidir. Düzenli uyku saatleri oluşturmak, gece ekran maruziyetini azaltmak ve sirkadiyen ritmi korumak iştah yönetiminde ve kilo verme sürecinde düşündüğünüzden çok daha etkili olabilir.

Unutmayalım: Bazen artan iştahın sebebi boş bir mide değil, uykusuz bir bedendir.