Güneş enerjisi kurulacak arazilerin seçimi ve etüt çalışmaları yapılırken şu hususlar dikkate alınmaktadır; “Güneş tarlası için güneş ışınımı yüksek, güney cepheli, trafo merkezine yakın ve marjinal tarım arazisi statüsünde olan bölgeler tercih edilir. Arazi etütlerinde güneşlenme süresi, zemin yapısı ve çevresel faktörler değerlendirilir” denilmektedir. Kurulmuş birçok tesise baktığımızda bu şartların ne kadarına uyulduğu tartışılabilir.
Değerli okuyucularım, daha önce de basında çıkan haberlerde “Türkiye`nin tahıl ambarı Konya ve Karaman`daki buğday tarlaları, daha kârlı olduğu için güneş enerjisi panelleriyle kaplanıyor. Tarlasına güneş eken buğday ekenden 77 kat fazla kazanıyor” diye haberler yayınlanmıştı.
"Güneş topla buğday yerine" gibi sloganlar basında yer aldı. Güneş topla buğday yerine sloganının anlamlı olabilmesi için ülke olarak ürettiğimiz buğdayımız ihtiyaçtan fazla ve önümüzdeki yıllarda da yetecek kadar olsa bile tarlayı tarla olarak kullanmalıyız. Yukardaki hesabı yapanların ve bu sloganları söyleyenlerin buğday ekmeyin tarlaya güneş panelleri kurun demeleri büyük hatadır. Buğdayı her yerde yetiştirme imkânına sahip olmadığımız bilinmeli ve buğday ekilebilen yerlerde planlama yapılmamalıdır. Unutulmamalı ki buğday yetiştirilen alanda güneş enerjisi panelleri kurarsanız gelecekte kendinizi açlığa da hazırlamalısınız.
Konya, Karaman, Kahramanmaraş ve Harran bölgeleri GES için uygun alanlar olduğu ilgili kaynaklarda belirtilmektedir. Ancak bu illerimizin tarımsal üretim potansiyeli bakımından da önemli yeri vardır, bu husus da küçümsenmemelidir. Türkiye`nin iklim şartları güneş enerjisi için çok uygun olan bölgelerde uygun olan marjinal arazilere GES kurulmalıdır.
“Güneş Enerjisi sistemlerinden elde edilen elektrik; işyerleri, evler, yazlıklar, yollar, parklar, deniz, araziler ve taşıtlarda kısacası elektriğe ihtiyaç duyulan her alanda kullanılmaktadır. Gün geçtikçe kirlenen çevre, azalan gıda ve enerji kaynakları, dünyamızın ve ülkemizin temel sorunlarından biri olduğu sürece yeni arayışlara girmek doğrudur. Enerji getirisi yüksek ve işletme maliyeti az olan bu elektrik sistemi aynı zamanda çevre dostudur. Çevre kirletilmeden enerji elde edildiğinden gelecekte bu tesislere büyük şirketler daha fazla yatırım yapmaya yönelmişlerdir. Elektrik enerjisine ihtiyacımız var, ancak gıdaya her zamankinden daha fazla ihtiyacımızın olduğu da unutulmamalıdır.
Karapınar önümüzdeki yıllarda bir enerji üssü olacağını savunanlar ilçenin tarım potansiyelini de dikkate almalıdırlar. Sade Karapınar ilçemiz değil yukarda belirtilen illerde çok yer GES için uygundur. Bu gün enerji ihtiyacımız öncelikli diye bu sistemleri tarım arazilerine veya meralar üzerine kurarsak zirai üretimi ve hayvancılığı nerede yapacaksınız. Bu gün meralarda ot yok diyerek meranın önemi ve özelliğini yok saymamalıyız. Meraları ıslah ederek fayda ve öneminden yararlanmalı ve asıl kullanım amacında özellikleri sürdürülmelir.
Mera alanlarında güneş enerjisi panellerinin kurulması bozuk olan meralarımızın da ıslahı için bir fırsat olarak değerlendirilmelidir. Her canlının doğumundan ölümüne kadar beslenmeye ihtiyacı vardır. Sadece bitkisel değil dengeli beslenme için hayvansal gıdalara da ihtiyaç duyulduğundan hayvansal gıdalar da sürekli üretilmelidir.
Güneş enerjisi için özel ihtisas bölgesi ilan edilen arazilerde meraların iyileştirilmesi yani meraların ıslahı da planlama içinde yer almalıdır. GES de üretilen elektrik enerjisinin bir kısmı su kuyularında kullanılarak meranın sulanmasında ve GES in zaman zaman panellerin temizlenmesi amacıyla yıkanmasında kullanılmalıdır.
Güneş enerji sistemlerini projelendirenler GES kurulan alanlarda arazilere zarar vermediklerini belirtseler de bu tesislerin kurulduğu arazilerde bitki yetişmesi ve mevcut faydalanma tamamen engellenmektedir. Güvenlik açısından etrafı da tel veya duvarla çevrilerek girilmez hale getirilmektedir. Uygun görülen alanlarda güneş panelleri kurulur iken panellerin ayakları ve güneş sehpası yükseklikleri farklı amaçlar için yapılan tesislerde ki gibi bitki yetişmesine engel olmayacak aralıkta ve yükseklikte yapılmalıdır. Güneş panelleri merada hayvan dolaşabilecek ve bitkilerin güneş enerjisinden kısmen de olsa faydalanabilecekleri yükseklik ve aralıklarla konulması halinde bu alanlar iki amaç için kullanılır hale getirilmiş olacaktır. Nasıl ki rüzgâr enerjisi amacıyla kurulan sistemler rüzgârdan faydalanabilmek için yerden oldukça yüksekte kurulmakta, biraz masraf etmek suretiyle güneş panelleri de belirli yüksekliklere konulabilir. Böylece arazi ve tesisle iki önemli kaynaktan faydalanmış olunacaktır. Bu husus tesisler kurulur iken dikkate alınmalıdır. Böylece panellerin altında gölgede veya daha az güneş enerjisiyle yetişebilen bitkiler yetişebilecektir. Ayrıca bu alanlar merada otlayan hayvanlar için de gölgelik görevi yapacak ve otlatma alanlarında ki önemli eksiklikte giderilmiş olunacaktır. Ayrıca paneller yerleştirilirken sera şekline dönüştürülerek bu yeni yapılarda da farklı ürünler yetiştirilerek gıda üretimine katkı sağlanmalıdır.
GES kurulan alanlar bir amaç için değil birden fazla amaç için kullanılmış olacaktır. Küçükbaş hayvancılığın bitme noktasına geldiği bazı bölgelerimizde belki de canlanmasına sebep olunacaktır. Hayvancılık işletmelerinde, işletmede ki ağılların ve diğer barınakların, yemliklerin ve gölgeliklerin üzerleri güneş panelleri ile kaplanarak elektrik üretilmelidir.
Büyükbaş hayvancılık yapan işletmelerde ahırların, silaj çukurlarının, yemliklerin, kaba yem depolarının ve işletme binalarının ve diğer bütün tesislerden uygun olanlarının üzerleri güneş panelleri ile kaplanarak elektrik üretimi amacıyla kullanılmalıdır. Böylece işletme kendi ihtiyacını karşılaması yanında yerine göre ulusal siteme elektrik satabilecektir. Ülkenin enerji kaynakları rantabl kullanılması yanında dışa bağımlılıkta azalacaktır.
Her alanın kendine göre bir özelliği, güzelliği ve faydalılık derecesi vardır. Yapılan yatırımlar buna katkı sağlamalı ve yararlılık derecesini daha artırıcı olmalıdır. Bazı yatırımlar yapılır iken yatırımın yapıldığı alanın esas fonksiyonu hiç bir zaman göz ardı edilmemelidir. Bu nedenle konu uzmanı araştırmacılar ve projelendirmeyi yapan tasarımcılar, mühendis ve mimarlar bu yeni model üzerinde birlikte kafa yorarak yeni bir tesis şekli geliştirmelidirler. Böylece GES siteminin çok yerde uygulanabilir hale gelmesi ve düşünülen bu modelin ülkemize kazandırılmasıyla aile ve ülke ekonomisine önemli katkı sağlanacaktır.
GES işletmeleri kuranların özellikle birçok konuda yenilikleri başlatan Belediyelerimiz ve Kamu Kuruluşlarının alışılagelmiş tesisler kurmak yerine çok yönlü faydalanılan tesisler kurarak yeni işletmelere öncülük etmelidirler.
