Değerli okuyucularım; öncelikle dört gün önce idrak ettiğimiz Kurban Bayramınızı tebrik ederim. C. Allah kurbanlarınızı, yardımlarınızı ve ibadetlerinizi kabul etsin. İnşallah bayram havasında geçirmiş olduğumuz nice bayramlara sağlıklı ve huzurlu günlerde tekrar kavuşmanız nasip olur.
Ülkemizde 2025 yılı hububat hasadı Mayıs ayında lokal olarak başlamıştır. Geçen hafta itibariyle ülke genelinde hasat oranı yaklaşık %2-3 seviyesinde olduğu bildirilmektedir. 12 Mayıs 2025’ten itibaren taahhütname karşılığı hububat alımlarına başlanmıştır.
TMO buğday ve arpa alım fiyatları Bakanlığımızca 03.06.2025’te açıklanmış olup TMO alımlarına ilişkin detaylı bilgiler ve diğer ürün gruplarının fiyatları aşağıda belirtilmiştir.
- TMO, Türkiye genelindeki yaklaşık 323 iş yeri ve protokol imzaladığı (300 nokta) lisanslı depolar olmak üzere 600’ün üzerindeki alım noktasında faaliyet gösterecektir.
- Protokol imzalanan lisanslı depoculuk şirketleri www.tmo.gov.tr adresinde yayınlanmakta olup üreticilerimiz bu depolara teslim ettiği ürününü Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) olarak TMO’ya satabileceklerdir.
- TMO, üreticilerimizin iş yerleri önünde uzun süre beklemelerini önlemek amacıyla uyguladığı randevulu alım sistemine anlaşmalı lisanslı depolar da dahil olmak üzere tüm alım noktalarında devam edecektir.
Randevular, https://randevu.tmo.gov.tr adresinden, e-Devlet uygulaması (Randevu Sistemi-Toprak Mahsulleri Ofisi) üzerinden alınabileceği gibi başmüdürlük ve şube müdürlükleri ile ajans amirliklerinden de alınabilecektir.
- TMO işyerlerinde resmi tatil ve pazar günleri hariç haftanın 6 günü alım yapılacaktır.
- Ürün bedeli ödemeleri, ürün teslimatına müteakip 30 gün içerisinde üreticilerin banka hesaplarına aktarılacaktır.
- Ürünlerini lisanslı depolarda muhafaza eden Üretici/Üretici Birlikleri ve Kooperatiflerin Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen ücret tarifesindeki Kira Ücretinin %75’i 6 aya kadar Bakanlığımız tarafından karşılamakta, depo kira ücreti desteğinin yanında T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden ürün bedelinin %75’ine kadar sıfır (%0) faizli 9 ay vadeli kredi kullanma imkânları bulunmaktadır.
Ayrıca ürünlerini lisanslı depolar üzerinden satan üreticilerimize %2 stopaj ve %2 SGK prim kesintisi muafiyeti sağlanmaktadır.
- Bakanlığımızca üreticilerimize ilave olarak temel destek ve planlı üretim desteği ile sertifikalı tohum kullanım desteği ödenecektir.
- TMO tarafından üreticilerin ÇKS’de kayıtlı üretim miktarının tamamı satın alınabilecektir.
- TMO işyerlerine satılan ürünün borsa tescil ücreti TMO tarafından karşılanacaktır.
- Geçici alım merkezlerinde Hizmet Bedeli kesintisi (%1) yapılacaktır.
- Damperli araçlardan boşaltma ücreti alınmayacaktır” şeklinde açıklama yapılmıştır.
Bazı tarım yazarları ürün fiyatları; üreticinin beklentilerinin üzerinde çok iyi olduğunda Cumhurbaşkanı, beklenene yakın olduğunda Tarım Bakanı ve beklentinin altında ise basın bülteniyle açıklama yapılır demektedir. Bu yıl basın bülteniyle açıklama yapıldığına göre ürün fiyatları tarım camiasının beklentilerinin altında kaldığı söylenebilir. Ülkemizde kuraklık nedeniyle de geçen yıllarda olan buğday rekoltesine ulaşılamayacağı gerçeği de bu yıl göz önüne alınmadığı düşünülmektedir.
Bu yıl desteklemelerde de yeni bir yöntem uygulanacağı açıklanmıştır. Açıklanan fiyatlara ilave olarak Tarım ve Orman Bakanlığımızca üreticilerimize temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği olmak üzere (ortalama verim dikkate alınarak) ton başına toplam 2 bin 520 lira destek ödemesi yapılacaktır. Böylece desteklerle birlikte üreticilerimizin eline ton başına, birinci sınıf ekmeklik ve makarnalık buğday için 16 bin 20 lira, arpa için 13 bin 520 lira geçmiş olacaktır. TMO ürün bedeli ödemeleri, ürün teslimatına müteakip 30 gün içinde üreticilerin banka hesaplarına yapılacaktır." denilmektedir.
Açıklanan fiyatlar aşağıda görüleceği gibi şu anda Ticaret Borsalarında işlem gören hububat fiyatlarına paralel veya yakın bulunmaktadır. Açıklanan fiyatlar geçen yıl fiyatlarına göre en az %30’un üzerindedir. Bu yıl açıklama öncesi uzman kişiler açıklanan fiyatlara yakın rakamların açıklanacağı belirtilmekte iken üretici temsilcileri daha yüksek rakam beklediklerini belirtmeliyiz.
Bazı Ticaret Borsalarında 4.6.20025 tarihinde buğday ve arpa fiyatları aşağıda belirtilmiştir. Gaziantep Ticaret Borsasında buğday fiyatı en düşük 13,000 ve en yüksek 13,300 TL’den ve arpa fiyatları 10,900 – 11,100 TL’den işlem görmüştür. Konya Ticaret Borsasında buğday en az 12,761 ve en yüksek 13,002 TL’den, arpa ise en az 11.034 ve en yüksek 11.059 TL ve Polatlı Ticaret Borsasında buğday en düşük 12,500 ve en yüksek 15,800 TL olarak işlem görmüştür.
Geçmiş yıllarda makarnalık buğday fiyatları ekmeklik buğday fiyatlarına göre genelde yüksek açıklanmakta iken bu yıl eşit açıklanmıştır. Bu açıklamaya makarnalık buğday üretiminde yeterlilik ve buğday ıslahıyla yeni çeşitlerin kalite özelliklerinin yükselmesinin de etki ettiği söylenebilir.
Son haftalarda görülen yağışlar hububatlarda az da olsa bazı faydaları olacaktır. Ancak kıraçta yeterli yağış alamayan alanlarda olan tahıllara fazla fayda sağlaması beklenmemektedir. Sulanan ve yeterli yağış alanlarda tahılların bundan sonraki günlerde hava tahminlerine göre Konya’da yağış beklenmemekte ve sıcaklıkların 28-32 santigrad dereceye çıkacağı ön görülmektedir. Bu yıl arpaların önümüzdeki haftalarda ve buğdaylarında gelecek aylarda hasat edilmesi beklenmektedir.
Ayrıca, Lisanslı depoculukta hedefler 13 maddede açıklanmıştı. Belirlenen tarım ürünlerin lisanslı depolarda depolanması 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu 17/02/2005 tarihinde Resmi gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren kanun veya yönetmeliklerde bazı maddeleri gözden geçirilerek üretici lehine düzenlemeye gidilerek depolama da esnaf ve üretici aynı maddelere tabi tutulmamalıdır. Bu hedeflerden bazıları küçük ve gerçek üretici lehine gözden geçirilmelidir.
Depolama Kanunun 2. Maddesi “Özellikle finansman sıkıntısı çeken küçük çiftçiler ile ürün sahiplerinin, lisanslı depolara verdikleri ürünleri karşılığında aldıkları ürün senetleri aracılığıyla bankalardan kredi ve finansman sağlamaları” hedefler arasındadır. Depoya konulan ürünler için düzenlenen ürün senetlerine daha işlerlik kazandırılmalıdır. Aksi halde üretici ürününü depoya koyamamakta ve hasattan sonra hemen satmaktadır. Bu maddeye üretici lehine işlerlik kazandırılmalıdır.
Buğday üreticilerinin hakkı olan yeterli fiyat, teşvik ve destek verilerek ülkemizde üretim sürdürülmelidir. Tarla ürünleri fiyat ve desteklerle değerini bulmaz ve üretici kazanamaz ise çiftçi ekmekten vazgeçer ve tarımdan kaçış hızlanır. İthal ürünlere ve tarım dışındaki sektörlere verilen teşvik ve destekler yerli ve tarımda ki üreticiden esirgenmemelidir. Üreten çiftçi desteklenmez ise gelecekte ülkenin gıda güvenliği ciddi şekilde tehlikeye girebilir.
Kurban Bayramınızın tekrar mübarek olmasını diler, üreticilerimize bol, bereketli ve hayırlı bir hasat dönemi yaşamalarını temenni ederim.
