TARIM ALET VE EKİPMAN KULLANIMI

Türkiye İstatistik Kurumu’ndan alınan tarımda kullanılan bazı alet ve ekipmanların 2015, 2020 ve 2024 yılı sayıları aşağıda verilmiştir. Son on yıllık (2015-2024) bitkisel üretiminde kullanılan alet ve makinelerin varlığındaki sayı ve oransal değişimleri bazı alet ve ekipmanlarda artarken bazılarında azalma göstermektedir. Alet ve makinelerde görülen bu sayı değişimlerinin ileri ki yıllarda da olacağı tahmin edilmektedir. Tuik verilerine göre Türkiye genelinde bölgelere göre kullanımı yaygın olan toprak işleme alet ve makinelerinde dip kazan ile toprak frezeleri, ekim makinelerinde hububat ekim makinesi, ilaçlama makinelerinde atomizör, hasat ve harman makinelerinde motorlu tırpan ve genç (0-5 yaş) biçerdöver kullanımı, traktör kullanımında ve yeni ekipmanların sayılarında artış olduğu görülmektedir. Tabloda görüleceği üzere gelişen teknolojiye uygun ve daha az işçilik kullanılmasına imkan tanıyan ekipman sayılarında atış görülerken eskiden yaygın kullanılan, hayvanla ve daha fazla işçiyle kullanılan alet ve ekipman sayılarında azalma görülmektedir.

Özellikle traktör kullanımında son yıllarda fazla sayıda artan, daha güçlü traktörlere nazaran arazi varlığı az, meyve ve sebze yetiştiriciliği yapan üreticiler kendilerine yetecek güç ihtiyacını ön planda tutarak daha çok küçük veya orta güçte traktörleri tercih etmektedirler. Geniş araziye sahip işletmelerin hızlı gelişen teknolojiye bağlı olarak üretilen iş genişliği büyük tarım alet ve makinelerin iş başarıları dikkate alındığında enerji kullanımını azaltacak, zamanda yeterlilik ve tasarruf sağlayacak gücü 70 BG fazla büyük traktör kullanımları öne çıkmaktadır. Bu güçlü traktörler tarım fuarlarında da daha çok ilgi görmektedir.

Üreticinin ekmekte olduğu ürüne ve arazi büyüklüğüne göre alet ve ekipmanı temin ettiği ve bunların sayılarında da önemli artış olduğu aşağıda tabloda görülmektedir. Ancak bu alet ve ekipmanlar yeterli sürede ve rantabl kullanılmakta mı? Bu soru tartışmaya açıktır. Bazı ekipmanlar üretimin özelliğine göre çok kısa süre kullanılırken bazıları birkaç gün veya ay süreyle kullanılmaktadır. Bu nedenle hem modern yeni ekipmanların kullanılmasını hem de istenilen sürede ekipmanlardan faydalanılmasını teşvik için mahalli tarımsal kooperatifler ortak alet ekipman kullanımını yaygınlaştırmalıdırlar.

Elbette yeni ve modern olanlar daha az enerji tüketmekte ve farklı kullanım özelliklerine sahip olmaları nedeniyle tercih edilmekte, bu sonuç üreticiyi modernize edilen yeni alet ve ekipmalara yöneltmektedir. Eskilerin hurda malzeme haline gelmesi ve kullanılmaması nedeniyle çiftçi ve ülke ekonomisinde de bir kayıp oluşmaktadır.

Bir ilimizde (Elazığ) tarım alet ve ekipman kullanımı ile ilgili yapılan araştırmada yeni ekipmanların kullanımlarının arttığı görülmüştür. Bu çalışmada bitkisel üretiminde teknoloji kullanımını yansıtan tarım alet ve makineleri için 2033 yılına kadar sayılarının artacağı tespit edilmiştir. Bu tespit ülke genelinde düşünüldüğünde tarım alet ve makine sayıları ile yıllar arasında değişimin ortaya konulması ve gelecek tahminlerinin yapılarak her ilde veya bölge bazında planlama, etkin kullanım, yeni teknoloji kullanımı ve hedeflerin belirlenerek politika araçlarının geliştirilmesi açısından önemli olacağı düşünülmektedir. Alet ve ekipmanların rantabl kullanımı, ülke ve üretici menfaatleri göz önüne alınarak küçük işletmelerde “Ortak Alet ve Ekipman Kullanımı” yaygınlaştırılmalı ve böyle kullanım teşvik edilmeli ve özel desteklenmelidir. Ayrıca eski alet ve ekipmanlar çiftçi bahçesinde çürümeye bırakılmamalıdır. Kullanılmayan bu alet ve ekipmanların milli bir servet olması nedeniyle 20 yaşını geçmiş araçlarda uygulandığı gibi bunları da değerlendirecek bir sistem acilen getirilmelidir.