Türk aile geleneğinin değişmez bir sahnesi vardır: Akşam yemeği biter, çaylar içilir ve meyve saati gelir, sahneye o devasa meyve tabağı çıkar. Elmalar soyulur, mandalinalar dilimlenir, üzümler salkım salkım dağıtılır. "Aman canım, hamur işi yiyeceğimize meyve yiyoruz, şifa niyetine!" denilerek o tabak sonuna kadar bitirilir. Bir diyetisyen olarak dürüst olmam gerekirse; o tabak çoğu zaman bir şifa kaynağı değil, gece yarısı karaciğerinize gönderilen sessiz bir şeker deposudur.
"Doğal" Olması "Sınırsız" Olduğu Anlamına Gelmez
Danışanlarımdan en sık duyduğum savunma mekanizması budur: "Akşam yemeğinde ekmek
yemedim, tatlıya elimi sürmedim, sadece meyve yedim." Kulağa ne kadar masum geliyor, değil mi?
Meyve; vitamin, mineral ve lif demektir. Ancak meyve tüketiminin bir de öteki yüzü var: Fruktoz dediğimiz meyve şekeri.
Karaciğerimiz, fruktozu işlemekle görevli ana organdır ve akşam saatlerinde metabolizma hızımız
"uyku moduna" geçerken gelen bu şeker bombardımanı karşısında ne yapacağını şaşırır. Sonuç? Kan şekerinde ani dalgalanmalar ve sabah kalktığınızda hissettiğiniz o anlamsız yorgunluk. Eğer o şekeri yakacak bir aktiviteniz yoksa, vücut bu enerjiyi en kolay yoldan bel çevresinde yağ olarak depolar.
Gece Meyvesinin "Ağır" Bedeli
Gece geç saatte tüketilen yüksek porsiyonlu meyveler, kan şekerinizi aniden yükseltip ardından hızla düşürerek ani açlık krizlerine ve sabah aç uyanmanıza neden olabilir. Ayrıca, meyve asitleri bazı hassas midelerde gece boyunca yanma ve şişkinliğe yol açarak uyku kalitenizi de sabote edebilir.
"Diyetisyen Onaylı" Olsaydı Nasıl Olurdu?
Meyveyi hayatınızdan çıkarın demiyorum; sadece onunla olan ilişkinizi biraz daha doğru bir zemine oturtun:
Protein ile Birlikte Alın: Meyveyi tek başına yediğinizde şekeriniz hızla yükselir. Meyvenin yanına
ekleyeceğiniz 2 tam ceviz, 5-6 çiğ badem veya küçük bir kase sade yoğurt, şekerin kana karışma hızını yavaşlatır. Bu sayede hem daha uzun süre tok kalırsınız hem de insülin hormonunuzun dengesini bozmazsınız.
Suyunu Değil, Kendisini Tüketin: Meyvenin suyu, lifinden ayrılmış saf şekerdir. Bir bardak portakal suyu için 3-4 portakal gerekirken, kendisini yediğinizde bir tanesiyle doyarsınız. Hem de lif tüketiminizi arttırmış olursunuz.
Öğün Zamanı Önemlidir: Meyve yemek için en ideal zaman ikindi saatleridir. Eğer akşam yiyecekseniz, yatmadan en az 2-3 saat önce bu öğünü bitirmiş olun. Gece geç saatte bu öğünü yapmayın.
Özetle; meyve tabağı her koşulda masum değildir. Onu doğru miktarda ve doğru eşlikçilerle
tüketirseniz sağlığınıza sağlık katar, kan şekerinizi dengeler ve sizi daha uzun süre tok tutar; ancak sınırsız bir "gece atıştırmalığı" olarak görürseniz, kan şekeri dengeniz bozulur ayrıca tartıda hoş
olmayan sürprizlerle karşılaşabilirsiniz. Hadi bu akşam o tabağı biraz küçültelim, yanına da birkaç ceviz ekleyelim. Karaciğeriniz size teşekkür edecek!
