Hayvan beslemede yem önemlidir. İnsan beslenmesinde de hayvansal gıdalara ihtiyaç vardır. Özellikle dengeli ve sağlıklı beslenme de hayvansal gıdalar önemli yer almaktadır. Hayvansal gıdaların üretimi yeterli olmadığı takdirde veya temin edilip kişiler tarafından tüketilemediği takdirde dengeli ve sağlıklı beslenme mümkün olamamaktadır.
Türkiye hayvan varlığı bakımından iyi bir noktadır. Önemli hayvansal gıda üretiminde faydalanılan sığır, manda, koyun ve keçidir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; Büyükbaş hayvan varlığı, sığır sayısı Haziran ayı sonu itibarıyla bir önceki yılın Aralık ayına göre %1,2 artarak 17 milyon 30 bin baş, manda sayısı ise %2,3 azalarak 158 bin baş olarak gerçekleşmiştir.
Küçükbaş hayvan varlığı ise, koyun sayısı Haziran ayı sonu itibarıyla 2024 yılının Aralık ayına göre %6,7 artarak 47 milyon 15 bin baş, keçi sayısı ise %3,4 artarak 11 milyon 191 bin baş olarak gerçekleştiği belirtilmektedir.
Hayvansal gıdalara ihtiyaç ve kişi başı tüketim miktarı toplumun refah seviyesine göre değişmekle birlikte ülke olarak kendi üretimlerimiz yanında bu ürünlerin ithal edildiği de bir gerçektir. Bu da göstermektedir ki Türkiye hayvan varlığı bakımından önde gelen ülkelerden biri olmasına rağmen hayvansal üretim bakımından arzu edilen seviyede değildir. Daha fazla üretmek ve toplumun ihtiyacını bu sektörün karşılaması gerekmektedir. Hayvansal üretimin artırılması için hayvanların verimlerinin yükseltilmesi gerektiğinden hayvanların bakım ve barınma gibi ihtiyaçlarının daha iyi karşılanması gerekmektedir. Halen ülkemizde mevcut iklim şartlarıyla kaliteli kaba yem açığı vardır. Küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliğinin kuraklığa neden olacağı göz önüne alındığında bu kaliteli yem açığının daha da artacağı beklenmektedir.
Türkiye iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek olan ülkeler arasında sayıldığından yem bitkileri üretiminde ve genelde tarım sektöründe önemli tedbirler alınmalıdır. İnsanların mevcut alışkanlıklarından vazgeçirmek mümkün olmayacağına göre onların gelecekteki ihtiyaçları dikkate alınarak planlamalar yapılmalıdır.
Türkiye; üç tarafı denizlerle çevrili olması, farklı topografyalara sahip bulunması nedeniyle, iklim değişikliğinden farklı oranlarda etkilenecektir. Bu farklılıklar bölgelere göre mevcut iklim, biyolojik yapı, doğal kaynakları ve su kaynaklarında değişikliklere yol açacaktır. Bu değişim gıda üretimi için tarımsal faaliyetlerde bazı değişiklikleri gerekli kılacaktır.
Özellikle yağış miktarları ve düşme zamanları dikkate alındığında günümüzde bu değişimi görmekteyiz. Ülkemizin, günümüz teknik ve ekonomik şartları çerçevesinde kullanılabilecek yerüstü suyu potansiyeli yılda ortalama 94 milyar m3, yeraltı suyu potansiyeli ise yılda ortalama 18 milyar m3 olarak belirlenmiştir. Yılda ortalama toplam 112 milyar m3 ’lük kullanılabilir su potansiyelinin yaklaşık yarısına yakın miktarı (60 milyar m3) kullanılmakta olup, bunun da %76'sı tarımsal sulamada kullanılmaktadır. Suyun yeterli olmadığı alanlarda tarımsal üretim alanlarında daralma ve üretim de düşme görülmesi giderek kaçınılmaz sonuç haline gelmektedir. Bu nedenle sulamada su kullanım etkinliğinin arttırılması ve sulama suyunda tasarrufunun sağlanması büyük önem taşımaktadır. Birim alandan fazla verim almak düşünülen bir sonuç, ancak birim su ile daha fazla verim alınması, yani rantabl su kullanımı yapılmalıdır. Bölgelere göre modern sulama sistemlerini kullanımı yanında toprakta rutubeti muhafaza eden toprak işleme yöntemlerinin uygulanması, alternatif ürün çeşitlerinin münavebede yer alması ve bölgenin toprağına uygun bitkilerin ekimi gibi araştırma çalışması sonuçlarına dayalı bitki ekimleri yaygınlaştırılmalıdır.
Bölgeler göre varlığı ve mera kalitesi farklılık gösteren tabii yem kaynaklarımız olan mera alanları ıslah edilmeli ve mera amenajman tekniğine uygun kullanılmalıdır. Meralar yem kaynağı olması yanında birçok faydaları olan alanlar olması nedeniyle korunmalı ve gerekli ıslah işlemleri yapılarak kullanılmalıdır. Tarım alanlarında bölgenin toprak ve iklim özelliklerine uygun bitkilere yer verilmelidir.
Yağışın yeterli olmadığı ve sulama yapılamayan alanlarda suyun daha ekonomik kullanımı açısından çok yıllık ve yazlık yem bitkilerinden ziyade kışlık tek yıllık yem bitkilerinin ekimi yaygınlaştırılmalıdır. Bu yaygınlaştırma diğer bitkilere verilen desteğe göre bu bitkilere daha fazla destek verilerek sağlanmalı ve teşvik edilmelidir.
Kaliteli kaba yem açığının kapatılması amacıyla özellikle ot verimi yüksek ve sıcak mevsim bitkisi olan yem bitkisi türlerinin (sorgum, darılar vd.) yetiştiriciliğinin teşvik edilmelidir. Bitki tercihleri bölgede yapılan araştırmalara göre yapılmalıdır. Özellikle kışlık tek yıllık baklağil veya karışımları ekilmelidir.
Yeraltı sularında bazı yerleşim yerlerinde 200- 300 metrelere kadar inildiğinden bu alanlardaki kaçak kuyu olarak ifade edilen ruhsatsız kuyular su verim kapasitelerine göre sulayabileceği alanda ortak kullanıma açılarak kayıt altına alınmalıdır. Bu şartı kabul etmeyenler yani ortak kullanımı kabul etmeyen kuyular kapatılma yoluna gidilmelidir.
Konya tarımsal üretim miktarı ve aşağıda verilen üretim değeri bakımından önemli bir noktadır.
Konya Tarım İl Müdürlüğü tarım istatistikleri raporuna göre üretim her geçen yıl artış göstermektedir. Tarımın başkenti olan Konya 14 bitkisel üründe ve 944.838 baş büyükbaş mevcudu ile Türkiye’de birinci sırada yer almaktadır. Son açıklanan verilere göre Konya’nın gayri safi tarımsal üretim değeri bakımından Türkiye’de açık ara birinci durumdadır. Yukarıda tabloda görüldüğü gibi bitkisel ve hayvansal üretimde bu üretim değerini sürdürebilmesi için mevcut tarımsal alanları, sulama suyunu ve girdileri kullanabilmeli ve bu süreklilik sağlanmalıdır. Ekilen ve sulanan alanların genişlemesi ve tarımsal üretim değerinin daha da artırılması için sulama suyu başta olmak üzere bölgenin ihtiyaçları karşılanmalıdır. Ülkemizin 2023 yılı bitkisel üretim değerinde %6.39’lık ve canlı hayvanlar değerinde %5.69 gibi önemli bir paya sahip olması ülke genelinde gıda üretimindeki yeri bakımından küçümsenmemeli gerekli önlem ve planlamalar yapılmalıdır.
