Son yıllarda gluten kaynaklı rahatsızlıklara ilişkin farkındalığın ve glutensiz ürünlerin popülerliğinin artması ile birlikte glutensiz beslenme adeta bir trend haline geldi. Market raflarında giderek artan glutensiz seçenekler, çoğu zaman “daha sağlıklı” olduğu düşüncesiyle tercih ediliyor. Peki, gerçekten öyle mi? Beslenme mitleri serimize bu hafta glutensiz beslenme ile devam ediyoruz.
Öncelikle glutenin ne olduğuna bir bakalım. Gluten; buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan bir depo proteindir. Gluten tüketimi çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti olan kişiler için olumsuz sonuçlara yol açmaktadır ve bu kişilerin gluteni diyetlerinden çıkarmaları gerekmektedir. Ancak burada önemli bir ayrımı vurgulamak gerekir: Sağlıklı bireylerde glutensiz beslenmenin ek bir avantaj sağladığına dair güçlü bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Hatta, glutensiz ürünlerin bazıları yüksek oranda işlenmiş içerikler barındırabilir, liften yoksun olabilir, bazı glutensiz besinlerde kıvamı ve dokuyu tutturabilmek adına daha fazla yağ, tuz ve şeker kullanılabilir. Yani ‘glutensiz’ ibaresi bulunan ürünler daha sağlıklıdır düşüncesi popüler diyet efsanelerinden bir tanesidir. Aynı zamanda bu durum kilo vermeye herhangi bir katkı sağlamamaktadır.
Gluteni hayatından çıkaran sağlıklı bireyler özellikle tam tahıllardan alabileceği B grubu vitaminleri, lif(posa) ve demir gibi mineralleri de kısıtlamış olur. Dolayısıyla uzun vadede sağlıklı beslenme açısından dezavantaj yaratabilir. Yalnızca gluten hassasiyeti ya da buğday alerjisi olan kişilerde, glutensiz beslenme programları gaz, şişkinlik gibi belirtilerin azaltılmasına yardımcı olabilmektedir. Bu nedenle glutensiz beslenme birçok kişi tarafından kilo kaybına neden olan bir diyet olarak anlaşılabilmektedir.
Kısacası glutensiz beslenme, gerçekten ihtiyaç duyan bireyler için zorunlu ve iyileştirici bir etki göstermektedir. Ancak herkesin uygulaması gereken, daha sağlıklı bir alternatif olarak görmek doğru değildir. Önemli olan; bireylerin sağlık durumuna uygun, dengeli ve sürdürülebilir bir beslenme yaklaşımı geliştirmektir.
Sağlıkla kalın.
