Prof. Dr. Mevlüt MÜLAYİM
12.10.2023 Perşembe günü Çumra Belediye Başkanlığı ve Çumra Ziraat Odasının müştereken düzenlemiş oldukları Konya Ovası Sulama Projeleri kapsamında Konya Ovasına su veren Barajların yerinde görülmesi ve bu hususta yapılan bilgilendirme toplantısına Sayın Belediye Başkanı Av. Recep Candan’ın daveti üzerine bende katıldım. Bu geziye Panko Birlik Başkanı Ramazan Erkoyuncu, Çumralı Mahalle Muhtarları, Sulama Birliği Başkanları, Kooperatif Başkanları, Çumra Ziraat Odası Başkan ve Üyeleri, Karaman Ziraat Odası Başkanı ve Çumralı vatandaşlardan oluşan 250 den fazla kişi katılmıştır. Belediye Başkanı Av. Recep Candan bizzat katılarak su temini ve suyun önemi hakkında bilgiler vermiştir.
Gezi programına katılanlar ev sahipliği yapan DSİ 4. Bölge Müdürlüğü adına DSİ 4. Bölge Müdür Yardımcısı Hüseyin Koray BİLGİ, 41. Şube Müdürlüğü Fatih PEKER, Konya Ovası Sulaması İşletme ve Bakım Şube Müdürlüğünden Bülent ÇINAR ve DSİ’nin konu ile ilgili uzmanları katılmış ve mahallinde bilgilendirmelerde bulunmuşlardır.
Konya’ya içme suyu ve sulama suyu alınan inşaatı sürmekte veya bitirilmiş olan Bağbaşı (Eğiste) Barajı, Avşar Hadimi Barajı, Mavi Tünel ve Hadimi Tüneli, Yalnızardıç Barajı ve Bozkır barajı yerinde görülerek yapılanları ve yapılacak olanlar hakkında bilgiler katılımcılara yerinde anlatılmıştır.
Bu geziyi düzenleyen ve Ev sahipliği Çumra Belediye Başkanı Av. Recep Candan ve Çumra Ziraat Odası Başkanı Adem Şen’e ve verdikleri güzel ümit verici bilgilerden dolayı DSİ Bölge Müdür Yardımcısı Hüseyin Koray Bilgi ve arkadaşlarına çok teşekkür eder çalışmalarında başarılar dilerim.
Bağbaşı Barajı; Göksu Nehri'nin kolu Eğiste Deresi üzerinde Mavi Tünel projesine su sağlamak amacıyla yapılan su hacmi 205.000.000 m3 olup barajın suyu içme ve sulama amaçlı Konya Kapalı Havzasına aktarılmaktadır. Göksu nehrinin iki önemli kolundan biri üzerinde yapılmış olan Bağbaşı barajının suyu 17 kilometre uzunluğundaki Mavi Tünelle Bozkır Barajına aktarılmaktadır. KOSKİ verilerine göre 30.09.2023 tarihinde 60.000.000 m3 su olduğu belirtilmektedir.
Afşar Barajı; Göksu nehrinin kollarından Ilıcapınar Deresi üzerinde, Konya'nın Afşar, Taşkent köyü yakınında kurulmuş olan baraj, KOP projesi kapsamında Konya Ovası sulamasında kullanılmak üzere su depolanmaktadır. Barajın temelden yüksekliği 127 m, depolama hacmi 386 milyon m³'tür. Yetkililerin yerinde verdiği bilgilere göre yapımı tamamlanmış henüz kesin kabulü yapılmamış olan barajda su miktarı giderek artmaktadır. Baraj suyu yapılmakta olan 2025 yılı veya en geç 2026 yılında tamamlanacak olan 18 kilometre uzunluğunda Hadimi Tüneliyle Bağbaşı Barajına su verecektir.
Yalnızardıç Barajı ve HES Antalya'nın Alanya ilçesinde Taşkent- Alanya yolu kenarında Gevne Çayı üzerindedir. Enerji amaçlı kurulmuş olan bu barajdan Konya Ovasına su aktarılması planlanmıştır.
Bozkır Barajı; Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünce yapımı tamamlanan 361 milyon metreküp su tutma kapasitesine sahip olan Konya'daki Bozkır Barajı 27 Ağustos 2020 tarihinde su tutmaya başlanmıştır. Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında, farklı havzalardan Konya Kapalı Havzası'na su aktarılması, aynı zamanda enerji, sulama ve içme suyu olarak fayda sağlanması amacıyla geliştirilen projelerden biridir.
Değerli okuyucularım, Cenab-ı Allah yüce kitabımızda insanı önce topraktan sonra bir damla sudan yarattığını bildirmektedir. Toprak ve su, insan için her ikisi de son derece önemlidir.
Toprak vatan, üzerinde yaşadığımız, ekip diktiğimiz tarlalarımız ve sonunda nasipse içinde yatacağımız yerdir. Su ise hayatın kaynağı, canlıların yapısında olması, yediğimiz içtiğimiz gıdaların oluşumunu sağlayan bitkilerde fotosentezin temel maddesidir. Her canlı suya ihtiyaç duymaktadır. Bitkilerde verimliliği ve kaliteyi artıran önemli nedenlerin başında da su gelmektedir. Bitki yetiştirilen alanlarda bitkilerin su ihtiyacı ya doğrudan yağışlarla veya sulama suyu verilerek karşılanmaktadır.
Çumra’nın yıllık ortalama yağışı 306 mm’dir. Çumra’da yetiştirilen bitkilerin su ihtiyacı kadar yeterli yağış ve yağışın dağılımı bakımından istenilene uygun olmadığından birçok bitki yetişme döneminde mutlaka sulama suyuna ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle üreticilerimiz ya yüzeysel su kaynaklarından veya yeraltı su kaynaklarından su almak mecburiyetindedir.
Bölgede DSİ verilerine göre mevcut su kaynaklarından sulanabilecek alan 494.511 hektardır. Bölgede sulanan alan miktarı ise yine DSİ verilerine göre 862.631 hektardır. Bu resmi rakamlar da göstermektedir ki Konya’da bir su açığı vardır. Ayrıca su sadece tarımdaki üreticiye değil tarım dışı sektörleri de ilgilendirdiği ve bu su kaynaklarının hep birlikte paylaşıldığını düşünmek ve göz önüne alınması gerektiğinden mevcut su yeterli değildir. O halde bu su açığını kapatmak için dış kaynaklardan ovaya su getirilmelidir.
Ülkemiz ve Konya’mız insanı için sevindirici gelişmeleri yerinde görmek beni son derece mutlu etti, umarım geziye katılan üreticilerimiz de bu gelişmelerden mutluluk duymuştur.
Ovada su açığı olduğuna göre ne yapılmalıdır sorusu herkesin sorduğu sorudur. Dünde bunu katılımcıların bilgilendirilmesi sonrası bazılarının konuşmalarından ve bazı üreticilerin de yüz ifadelerinden anladım. Yetkililere dedikleri şu; tamam, güzel, yaptıklarınız için ellerinize sağlık, ama benim tarlama 2023 yılı ürün döneminde bir yudum su vermediniz, ben hep yeraltı suyunu kullandım, korkarım gelecek yıllarda onu da çok zor kullanacağım ve belki de hiç kullanamayacağım, buna bir çare bulun demektedirler. İşte bu tehlike, Konya- Çumra tarımsal üreticisi ve Konya’nın toplam tarımsal üretimi çok çok önemli bir mesajdır. Bu mesaj hafife alınmamalıdır.
Bu geziyi Temmuz veya Ağustos ayı içerisinde yapmış olsaydık, katılımcıların çoğunun elinde bir pet su şişesi olacaktı, çünkü hava o dönemde çok sıcak olduğundan insan su ihtiyacını gidermek için suyunu yanında taşıyacaktı, ancak gezi günü hava serin olduğu için böyle bir görüntü yoktu. Bitkilerde böyledir, gelişme dönemlerinde farklı olarak sıcak günlerde daha fazla suya serin günlerde daha az suya ihtiyaç duyarlar. Üretici ürettiği ürünü yetiştirdiği döneme göre su ihtiyacını karşılamak zorunda, su bulmazsa yetiştiremeyeceğinden üretimden vazgeçme zorunda kalacaktır. İşte bu sonuç Ülkemiz, Konya Ovası ve Çumra için en kötü sonuç olur. O nedenle bu noktaya gelmeden bu barajların, küçük su kaynaklarının değerlendirilmesi yanında Konya Ovasına dış havzalardan acilen su getirilmelidir. DSİ Genel müdürlüğü ve Bölge Müdürlüklerinin ülke genelinde çok sayıda yapılmış projeleri vardır, bunlar ahayta geçirilmelidir.
Özellikle bazı kimselerin dillendirdiği “şu bitkiyi ekme, bu bitkiyi ekmeyin” demeleri doğru bir yaklaşım değildir. Bu söylemler geçekleşirse sonucunda bu güzel ülkemin tarım ürünlerinde dışa bağımlılığını artıracak ve ülkede istenmeyen bazı sosyal olaylara yol açacağı unutulmamalıdır. Dış ülkelerin çiftçilerine verilecek paralar yerine ülke çiftçisinin üretimi için gerekli su ihtiyacını karşılayacak sulama yatırım projeleri acilen hayata geçirilerek Ovaya su temini sağlanmalıdır.
Böyle önemli bir konunun gündeme taşınmasında emeği geçen ve gezi programını düzenleyen ve ev sahipliği yapan Çumra Belediye Başkanı Av. Recep Candan ve Çumra Ziraat Odası Başkanı Adem Şen’e ve verdikleri bilgilerden dolayı DSİ IV. Bölge Müdürlüğü yetkililerine tekrar teşekkür ederim. Temennim Konya- Çumra- Karaman çiftçisinin sesinin duyulmasıdır.
Tarımdaki üreticinin umutlarının gerçekleşmesi dileklerimle hoşça kalınız.
