Ekmek sofralarımızın vazgeçilmezi ancak kilo aldığımızda da ilk suçladığımız besin oluyor. ‘Ekmek yersen kilo veremezsin.’ ya da ‘Ekmeği kestim hemen kilo verdim.’ cümlelerini kaç kez duydunuz? Beslenme mitleri serimize bu hafta ‘Kilo almanızın tek suçlusu ekmek mi?’ başlığı ile devam ediyoruz. Peki suçlu gerçekten ekmek mi? Bu sorunun cevabını hep birlikte bulalım.
Ekmek tüketimi uzun yıllardır bir tartışma konusu ve kilo verme sürecinde diyetten çıkarılan ilk besin genellikle ekmek oluyor. Ancak tek suçlu ekmek değil! Ekmek önemli bir karbonhidrat kaynağıdır. Günlük beslenmenizde doğru karbonhidrat ve doğru ekmek seçimi çok önemlidir. Ekmek özellikle tam tahıllı çeşitleri lif, B grubu vitaminleri ve enerji için gerekli kompleks karbonhidratları içerir. Bu özellikleri ile ekmek günlük dengeli beslenmenin bir parçası olmalıdır. Burada sorun genellikle ekmeğin çeşidi ve tüketim miktarıdır. Özellikle beyaz ekmek liften fakir bir ekmek çeşididir, kan şekerinizi hızlı yükseltir ve sizi çabuk acıktırır. Bu da gün içerisinde daha fazla ekmek tüketimi ve ana öğünlerde de daha fazla kalori alınmasına neden olabilir.
Ekmek tercihleri posa ve tam tane içeriği yüksek, glisemik indeksi daha düşük olan tam buğday, çavdar, siyez, karabuğday gibi tahıllı ekmeklerden yana yapılmalıdır. Yapılan araştırmalar da tam tane tahıllı besinlerin diyabet, kanser ve kalp sağlığı hastalıklarının riskini azalttığını göstermektedir. Elbette gluten intoleransı ya da çölyak gibi özel durumunuz var ise glutensiz ya da karabuğday ekmekleri tercih edilmelidir. Tam tahıllı ekmekler sizi daha uzun süre tok tutar, lif içeriği yüksektir, sindirim sistemini destekler ve porsiyon kontrolü sağlandığında kilo vermeyi engellemek bir yana, kilo vermenizi kolaylaştırabilir :) Bir çok danışanımda, diyetine ‘doğru miktar ve çeşitte’ ekmek eklediğimizde kilo verme sürecine nasıl destek olduğunu gözlemledik. Burada kilit nokta, “ekmeği tamamen kesmek” değil, doğru ekmek çeşidini ve porsiyonunu seçmektir.
Bir diğer önemli konu ise sofradaki alışkanlıklardır. Pek çok kişi, yemekleri ekmekle birlikte ve kontrolsüz miktarlarda tüketir. Burada ekmekle nasıl bir ilişkiniz olduğu da önemlidir. Çocukluktan bu yana gelen, ‘ Ekmek yemezsen doymazsın’ düşüncesi de ekmek tüketiminizde etkili olabilir. Aslında kompleks karbonhidratlar, yeterli protein ve yağ içeren dengeli bir öğün size tokluk sağlayacaktır.
Özetle, ekmek tek başına kilo aldırır düşüncesi bir efsane! Asıl önemli olan ekmeğin türü ve porsiyon miktarıdır. Beyaz ekmeği sofranızdan çıkarıp, ata tohumdan yapılmış tam tahıllı ekmekleri kontrollü şekilde tabağınıza eklerseniz, ekmek sizin düşmanınız değil dostunuz olabilir. Unutmayın; sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme, yasaklarla değil, doğru seçimlerle mümkün olur. Haftaya beslenme ile ilgili doğru bilinen yanlışları konuşmaya devam edeceğiz.
Sağlıkla kalın.