Nişanlanma dolayısıyla nişanlıların birbirlerine hediyeler vermesi ülkemizde oldukça karşılaşılan bir durumdur. Nişanlılık durumunun getirdiği yakınlık ve kimi zamanda karşı taraf ile daha güçlü bir bağ oluşturmak gayesiyle aile üyelerinin de karşı taraf nişanlıya ve karşı taraf nişanlının ailesine hediyeler verdiğini görmekteyiz.
Nişanlanma nedeniyle verilen hediyeler kimi zaman manevi kimi zaman ise maddi değeri yüksek hediyeler olabilmektedir. Peki nişanlanmanın evlenme dışında bir sebeple sona ermesi durumunda verilmiş hediyelerin akıbeti ne olacaktır? Yürürlükte bulunan kanunlarımızda bu duruma ilişkin bir düzenleme var mıdır?
Ülkemizde Aile hukukuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Türk Medeni Kanunu madde 122 uyarınca nişanlılık, ölüm, gaiplik, anlaşma, nişanın bozulması veya başkaca bir neden sonucu ile sona ermişse nişanlıların birbirlerine veya ana baba ya da onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verilenler tarafından geri istenebilir.
TMK m.122 uyarınca yalnızca nişanlının veya ailesinin bir diğer nişanlıya vermiş olduğu ekonomik değeri olan hediyelerin geri istenebileceğini belirtmekte fayda görmekteyim. Zira bahse konu maddeye dayanarak nişanlılardan birinin anne ve babasının, karşı taraf nişanlının anne ve babasına vermiş olduğu hediyeyi alması mümkün olmayacaktır. Ayrıca hediyeleri geri isteyen tarafın kusurlu olmaması veya daha az kusurlu olma şartı olmadığını da belirtiriz.
Bahse konu kanun maddesi ile geri verilmesi mümkün olan hediyelerin alışılmışın dışında hediyeler olmasından bahsedilmiştir. Bir hediyenin alışılmışın dışında olup olmadığını hakim, somut olaydan hareketle, tarafların örfüne, günün şartlarına, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına bakarak geri verilmesi istenen hediyenin değerinin yüksek sayılıp sayılmayacağına bir başka deyişle alışılmışın dışında bir hediye olup olmadığını takdir edecektir.
Verilmiş hediye aynen veya mislen geri verilemiyorsa sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanması ile tazmin edilebilir. Örneğin, nişanlı kendisine hediye edilen sıfır, pembe renkte x marka ve y model arabayı satmışsa eğer satış sonucunda elde ettiği parayı değil öncelikle aynı renk, marka ve modeldeki yeni aracı temin etmesi gerekecektir. Verilen hediye bu şekilde veya aynısına yakın bir şekilde ifa edilemiyorsa hediye verilen kişi, sebepsiz zenginleşme kuralları uyarınca elde ettiği kazancı iade edebilecektir.
Önemle belirtmek isterim ki nişanlılığın evlenme dışında bir sebeple sona ermesinden doğan talep hakları sona ermenin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar(TMK m.123). Yani, nişanın bozulması durumunda, vermiş olduğu hediyeleri dava yolu ile talep eden tarafın nişanın bozulduğu tarihten itibaren bir yıl içerisinde dava açması gerekecektir. İş bu yazım, yalnızca genel bilgi verme amacı ile yazılmış bulunmaktadır. Yazıma konu durum ve anlaşmazlıklarınız için adli mercilere başvurmanız durumunda alanında uzman bir avukattan danışmanlık ve avukatlık hizmeti almanızı naçizane fikrim.
Yazılarıma ilişkin görüş ve tavsiyelerinizi [email protected] adresi üzerinden tarafıma iletebilirsiniz. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, esenlikler.