Modern kentlerin kurulması ve çevre değerlerinin korunması, objektif, tarafsız bakış açısıyla,hak hukuk düşünerek hazırlanan planlarla mümkün olur.Bu gün imar planların anayasası saylan 1/100.000 lik Çevre Düzeni Planlarından sözetmeye çalışacağım..
Bir bölgenin sosyal gelişmelerini ve ekonomik durumunu ortaya koyan Makro bakışla hazılanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planları, bir bölgenin ekonmik durumunu, nüfus durumunu ,çevresel şartlarını sosyal ve kültürel değerlerinin korunmasını gözönüde tutup gelecek 30,40,50 yıl sonrasını düşünüp buna göre hazırlanan stratejik planlandır.
Ülkemizde geçmiş yıllarda bu üst planların hazırlanmaması, uygulamaya konulmaması nedeniyle bugün bir çok il ve ilçelerimizde çarpık kentleşmeye yol açmıştır.Bir çok yerdede sanayi alanların şehir içinde kaladıgın biliyoruz..
Çevre Düzeni planaları, kültürel kaynaklarımızı ve çevre degerlerimiz başata olmak ,üzere ülkmizın ekonomik durumunu ve zamanın degerlendirilmesi bakımındanda önemli bir çalışmadır.
1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni planı yapılmış bir yerde kurulacak tesisler bellidir. Araştırılması yapılmış ve yerine göre fizibilitesi hazırlanmış herşey hazırdır.Tesise karar verme noktası kalmıştır..
Yatırımcılar için ve Ülkemize yatırım yapılması için önemli bir çalışma olan,1/100.000 Çevre Düzeni Planları 2003 yılına kadar hazırlanmamış bundan dolayı bazı yatırımcıların ileride sıkıntı çekeriz diye yatırımdan vazgeçmişlerdir...
2003 yılında 1/100.000'lik çevre düzeni planların hazırlanması gündeme alınmış,bu planların biran önce hazırlanıp ugulamaya konulması istenmiştir.1-2 yıl gibi kısa bir sürede 44 ilin çevre Düzeni planları hazırlanıp uygulamaya konulmuştur.
Bu planlar; bir bölgenin veya havzanın ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel gelişimini birlikte değerlendiren, arazi kullanım kararlarını belirleyen uzun vadeli ve üst ölçekli stratejik planlardır. Yani geniş yerleşim alanları, tarım alanları, ormanlar, sanayi bölgeleri, turizm alanları, ulaşım koridorları ile doğal ve kültürel değerlerin korunması gibi genel arazi kullanım kararlarını ortaya koyan; bölgesel gelişmeyi sağlayan ve yönlendiren; alt ölçekli planlara yol gösteren ve bir nevi rehber görevi üstlenen; plansız ve düzensiz kentleşmeyi önleyen; çevre ile kalkınma arasında denge kuran ve bir bölgenin "nerede, neyin hangi temel ilkeler doğrultusunda gelişeceğini" belirleyen üst ölçekli bir planlamadır.
Bu üst Çevre Düzen planların amacı ,temiz, yeşil ve sürdürülebilir kentler oluşturmak; birbiriyle komşu olan şehirlerin çevresel bakımdan birbirlerine zarar vermemesi sağlamıştır.
Özetle Ülkemizin 44 ilinde yapılan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planlarıyla şehirlerin ve bölgelerin geleceği şekillendirilirken, planlama makrodan mikroya doğru işleyen bir kademelenme sırası üzerine kurulmuştur. Bu hiyerarşi bozulduğunda kentlerde donatı eksiklikleri, ulaşım sıkışıklıkları ve ekolojik tahribatlar kaçınılmaz hale gelmektedir.
1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının net anlaşılması için bölge olarak Konya'yı örnek alırsak; bu plan, Konya Ovası gibi hassas ekosistemlerin tarım, su havzaları, sanayi, turizm ve yerleşim alanları arasındaki dengesini kuran en üst ölçekli stratejik vizyon planıdır.
