Günlük hayatın koşuşturması içerisinde farkında olmadan edindiğimiz bazı alışkanlıklar, bağırsak sağlığımızı olumsuz etkileyebiliyor. Sabah kahvaltısını aceleyle geçiştirmek, gün boyunca yeterince su içmemek, saatlerce hareketsiz kalmak veya tuvalet ihtiyacını ertelemek bunlardan sadece birkaçı. Peki, halk arasında “bağırsak tembelliği” olarak bilinen kabızlığın ortaya çıkmasında günlük alışkanlıklarımızın ne kadar etkisi var?

Bağırsaklarımız, sindirim sistemimizin son derece düzenli çalışan bir parçasıdır. Ancak yaşam tarzımız, beslenme alışkanlıklarımız ve bazı davranışlarımız bu düzeni etkileyebilir. Üstelik çoğu zaman sorunun kaynağının günlük yaşamımızda saklı olduğunun farkına bile varmayız.

TUVALET İHTİYACINI ERTELEMEYİN

Özellikle yoğun çalışan kişilerde tuvalet ihtiyacını ertelemek oldukça yaygın bir alışkanlıktır. Oysa dışkılama isteğinin sürekli ertelenmesi, dışkının bağırsakta daha uzun süre kalmasına ve sertleşmesine neden olabilir. Zamanla dışkılama isteğinin hissedilmesi de azalabilir. Bu nedenle vücudumuzun verdiği sinyalleri dikkate almak ve tuvalet ihtiyacını mümkün olduğunca ertelememek önemlidir.

SU İÇMEYİ UNUTMAYIN

Gün içerisinde yeterli sıvı tüketmemek, özellikle sıvı kaybı yaşayan kişilerde kabızlığı kolaylaştırabilir. Bağırsaklarda bekleyen dışkıdan su emilmeye devam ettikçe dışkı sertleşir ve dışkılama zorlaşır. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Gereğinden fazla su içmek kabızlığı tek başına ortadan kaldırmaz. Önemli olan vücudun ihtiyacına uygun miktarda sıvı tüketmektir.

LİFTEN FAKİR BESLENME BAĞIRSAKLARI OLUMSUZ ETKİLİYOR

Günümüzde hazır gıdalar, beyaz ekmek, hamur işleri ve işlenmiş besinler sofralarımızda giderek daha fazla yer buluyor. Buna karşılık sebze, meyve, kuru baklagil ve tam tahıl tüketimi çoğu zaman yetersiz kalıyor. Oysa lifli besinler dışkının hacmini ve kıvamını düzenleyerek bağırsak hareketlerine yardımcı olur. Günlük beslenmemizde lifli gıdalara daha fazla yer vermek kabızlığın önlenmesinde önemli bir adımdır.

HAREKETSİZ YAŞAM BAĞIRSAK SAĞLIĞINI DA ETKİLİYOR

Saatlerce masa başında oturmak, kısa mesafelerde bile araç kullanmak ve fiziksel aktiviteden uzak yaşamak yalnızca kilo alımına değil, bağırsak fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine de katkıda bulunabilir. Düzenli yürüyüş yapmak, uzun süre oturmaya ara vermek ve günlük hareket miktarını artırmak bağırsakların daha düzenli çalışmasını destekleyebilir.

KAHVALTI SONRASI TUVALET ALIŞKANLIĞI KAZANIN

Yemeklerden sonra bağırsak hareketlerinde doğal bir artış meydana gelir. Gastro-kolik refleks adı verilen bu mekanizma özellikle sabah saatlerinde daha belirgin olabilir. Bu nedenle kahvaltı sonrasında tuvalete gitmek için zaman ayırmak, düzenli dışkılama alışkanlığı kazanılmasına yardımcı olabilir. Ancak her bireyin bağırsak düzeninin farklı olabileceği de unutulmamalıdır.

TUVALETTE TELEFON KULLANIMINA DİKKAT!

Son yıllarda yaygınlaşan alışkanlıklardan biri de tuvalette cep telefonuyla uzun süre vakit geçirmek. Tuvalette gereğinden fazla oturmak ve sürekli ıkınmak, özellikle hemoroid şikâyetlerini artırabilir. Bu nedenle tuvalette uzun süre kalmaktan kaçınmak ve dışkılama sırasında aşırı zorlanmamak gerekir.

BİTKİSEL ÇAYLAR HER ZAMAN MASUM DEĞİLDİR

Kabızlık yaşayan birçok kişi çözümü bağırsak çalıştırıcı bitkisel çaylarda veya gelişigüzel kullanılan müshil ilaçlarında arıyor. Ancak özellikle içeriği bilinmeyen ürünlerin sürekli kullanılması, sıvı kaybına ve vücudun elektrolit dengesinin bozulmasına neden olabilir. Kabızlık uzun süredir devam ediyorsa geçici çözümler yerine altta yatan neden araştırılmalıdır.

HER GÜN TUVALETE ÇIKMAK ŞART MI?

Toplumda en sık karşılaştığımız yanlış inanışlardan biri, sağlıklı bir insanın mutlaka her gün büyük tuvaletini yapması gerektiğidir. Oysa normal dışkılama sıklığı kişiden kişiye değişir. Günde üç kez ile haftada üç kez arasında dışkılama normal kabul edilebilir. Burada önemli olan yalnızca tuvalete çıkma sıklığı değil, dışkılama sırasında zorlanma, sert dışkı ve tam boşalamama gibi şikâyetlerin bulunup bulunmamasıdır.

KABIZLIĞI HAFİFE ALMAYIN

Kabızlık çoğu zaman günlük alışkanlıklarla ilişkili olsa da her zaman basit bir sorun değildir. Özellikle sonradan başlayan ve devam eden kabızlık, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık gibi belirtiler mutlaka araştırılmalıdır.

Bu şikâyetlerin bazı bağırsak hastalıklarının, nadiren de kalın bağırsak kanserinin belirtisi olabileceği unutulmamalıdır. Eğer şikayetleriniz aldığınız bağırsak iyileştirici yöntemler ile gerilemiyorsa, kiloda kaybı varsa ve bağırsak alışkanlığınız daha öncekilerden farklı olarak bozulduysa ve dışkılama alışkanlığınızda yeni başlayan değişiklikler varsa mutlaka bir genel cerrahi veya dahiliye bölümlerine muayene olunmalıdır.

Sonuç olarak;

Bağırsak sağlığımızı korumak için hayatımızda büyük değişiklikler yapmamız gerekmiyor. Yeterli ve dengeli beslenmek, lif tüketimini artırmak, yeterli sıvı almak, düzenli hareket etmek ve tuvalet ihtiyacını ertelememek çoğu zaman önemli faydalar sağlayabilir.

Ancak uzun süren kabızlık şikâyetlerini yalnızca bağırsak tembelliğine bağlamamak gerekir. Çünkü bazen basit görünen bir şikâyetin arkasında tedavi edilmesi gereken önemli bir hastalık bulunabilir.

Unutmayalım, bağırsaklarımızın düzenli çalışması yalnızca sindirim sistemimizin değil, genel sağlığımızın ve yaşam kalitemizin de önemli bir göstergesidir.