Merhaba sevgili kitap dostları ve bıcır bıcır okurlar. Bu hafta size bahsedeceğim ilk iki kitap Murat Moroğlu kitaplığından. Bunlar yazarın çocukların iç dünyasını, felsefi sorgulamalarını ve duygusal gelişimlerini yaratıcı bir dille ele aldığı çok sevilen iki eseri.
Kitaplardan ilki Ütopya Çocuk Yayınlarından çıkmış: Fare Çıt Hayal Kuruyor.
Hitap Ettiği Yaş Grubu: 7-10 yaş (İlkokul dönemi için ideal)
Kitap hakkında şunları söyleyebilirim: Kahramanımız Fare Çıt'ın hayatta en çok istediği şey, ışıklı ve güzel bir sahnede şarkı söylemektir. Ancak bu büyük hayalini gerçekleştirebilmek için ihtiyaç duyduğu umut ve cesareti kendinde bulamaz.
Kitap, Fare Çıt'ın "Acaba umut ve cesaret bir yerlerden satın alınabilen, ağır bir taşın altını kaldırınca öylece bulunabilen, ya da bir kitap okuyarak öğrenilebilen bir şey midir?" sorusunun peşine düşmesini anlatıyor. Çıt'ın çıkış yolu arama serüveni üzerinden çocuklara; hayal kurmanın, adım atmanın, emek vermenin ve pes etmeden yola devam etmenin önemini aktarıyor. Çocukların sıklıkla yaşadığı "başarısızlık korkusu" ve "özgüven eksikliği" gibi duygusal bariyerleri aşmasına yardımcı olmak için harika bir kurgu. Kazandırabileceklerini ise şöyle maddeleyebilirim:
1- İç Motivasyonu Keşfettirme: Kitap, umut ve cesaretin dışarıdan alınabilecek nesneler olmadığını vurguluyor. Çocuğa, bu duyguların ancak kendi çabasıyla ve adım atarak var olabileceğini öğretiyor.
2- Sürece Odaklanmayı Öğretme: Fare Çıt’ın sahneye çıkma rüyası üzerinden, hedefe ulaşmanın ötesinde; hayal kurmanın, emek vermenin ve yolculuğun kendisinin ne kadar kıymetli olduğunu gösteriyor.
3- Akran İletişimini Güçlendirme: Çıt’ın ormandaki diğer hayvanlarla olan diyalogları, çocukların empati yeteneğini geliştirirken "Herkesin kendine ait bir hayali, bir mücadelesi vardır" bilincini aşılıyor.
Murat Moroğlu, “Fare Çıt Hayal Kuruyor” ile bir hayalden başlayarak gerçekleşmiş ya da gerçekleşmemiş, tazecik ya da üzeri tozla kaplanmış pek çok hayalin hikâyesini anlatıyor…
İkinci kitabımız: Bir Varlıkmış Bir Yoklukmuş. Kitap Timaş Yayınlarından çıkmış.
Hitap Ettiği Yaş Grubu: 8-11 yaş (Sorgulama ve soyut düşünme becerisi gelişen çocuklar için uygun).
Kitap, dünyayı bir harita, bir mercek, bir defter ve kalemle keşfe çıkan "O" adlı bir karakterin hikayesini konu alıyor. Yazar, çocukların yaşamı anlamlandırma sürecini; beş duyu organı ile keşfetme, farkındalık kazanma ve merak basamaklarıyla ele alıyor. Hayatın içindeki zıtlıklardan (varlık ve yokluk kavramlarından) beslenen kurgu, çocuklara "Ben ne zaman varlıklıyım ne zaman yokluktayım? Mutlu olmak için nelere sahip olmalıyım?" gibi felsefi sorular sordurarak çocukların neden-sonuç ilişkileri kurmasını ve hayata farklı perspektiflerden bakmasını sağlıyor.
Eserin dikkat çeken iddiası, eğitim sistemlerinin uzun vadede yetiştirmeyi hedeflediği "estetik ve eleştirel düşünen insan" modeline doğrudan hizmet eden bir alt yapıya sahip oluşu.
Kitap neden okunmalı kısmına gelince şu maddeleri sıralayabiliriz:
1- Duyularla ve Deneyimleyerek Keşfetme: Ana karakter "O" nun dünyayı bir mercek ve defterle keşfetmesi, çocukları beş duyu organını aktif kullanmaya ve çevrelerini "görerek" fark etmeye davet ediyor.
2- Soyut ve Felsefi Kavramları Somutlaştırma: Varlık ve yokluk gibi çocukların zihninde oturtmakta zorlandığı zıtlıkları, hayatın doğal ritmi ve döngüleri (mevsimlerin değişmesi, zamanın akışı vs.) üzerinden yalın bir dille anlatıyor.
3- Neden-Sonuç İlişkisi Kurdurma: Kitap boyunca sunulan tüm kavramlar birbirine bağlı. Çocukların olaylar arasında mantık köprüleri kurmasını sağlıyor. "Hayatta mutlu olmak için çok şeye mi sahip olmalıyım?" sorusunu sordurarak tüketim çılgınlığına karşı erken yaşta bir farkındalık oluşturuyor.
Yazar kitabı hakkında kendisiyle yapılan bir röportajda şunları söylüyor: “Keşfetmek bizdeki merakın, sorgulamanın, hayal kurmanın ve bunlara anlam yüklemenin ilk adımı. Ama içinde yaşadığımız; aile, mahalle, okullar ve ekonomik sistem bireyin gelişimine olumsuz etki ediyor gibi. Bu sistemleri var eden yetişkinler bu anlamda kendilerini sorgulamalı bence. Ancak o yetişkinler bir zamanlar çocuktu. Şimdiki çocuklar da bir süre sonrasının yetişkinleri. Dolayısıyla keşfetmek, hayal kurmak, farkındalık kazanmak ve bunun anlamlandırılması bir süre sonra estetik yetişkin bireyleri ortaya çıkaracaktır. Gelecekteki yetişkin toplumun daha estetik daha bilinçli olmasının yolu şimdiki çocuklardan geçiyor. Buna az ya da çok katkı yapmak istedim Bir Varlıkmış Bir Yoklukmuş ile…
Bugün inceleyeceğimiz bir diğer kitap Salon Yayınlarından çıkan “Nıck ve Tesla’nın Yüksek Voltajlı Bilim Laboratuvarı” ismini taşıyor. Altı kitaplık seri, Bob Pflugfelder ve Steve Hockensmith’in ortak çalışması.
Bob Pflugfelder(Serinin bilimsel altyapısını ve kitapların içinde yer alan tüm "kendin yap" deneylerini tasarlayan popüler bir bilim eğitmen)
Steve Hockensmith: (Hazırlanan bilimsel kurguyu ve projeleri, çocuklar için heyecanlı ve akıcı bir maceraya dönüştüren kişi)
Serinin ilk dört kitabı Salon Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmış. Bunlar:
1-Nick ve Tesla'nın Yüksek Voltajlı Bilim Laboratuvarı
2-Nick ve Tesla'nın Casus Robot Macerası
3-Nick ve Tesla'nın Gizli Ajan Aleti Savaşı
4-Nick ve Tesla'nın Süper Sayborg Alet Eldiven…
Kitapları İpek Bulut dilimize çevirmiş.
Seri Neden Okunmalı?
STEM Eğitimi: Çocuklara fen bilimlerini, elektroniği ve fiziği teorik bir ders gibi değil; eğlenceli ve pratik bir problem çözme aracı olarak sunuyor.
Pratik Düşünme Becerisi: Hikâye, çocukların "Tüketmek yerine eldeki malzemelerle nasıl yeni bir şey üretebilirim?" sorusu üzerine düşünmesini sağlıyor.
Akıcı ve Mizahi Dil: Kitap, kahkaha attıran esprileri, merak uyandıran kurgusu ve eğlenceli çizimleriyle okumakta zorlanan çocukları bile içine çeken bir yapıya sahip diyebilirim.
Hikâye ise kısaca şöyle: Nıck ve Tesla adındaki ikiz kardeşler, yaz tatilinde anne babaları bir görevle Özbekistan’a gönderilince başka bir şehirde tek başına yaşayan Newt amcalarının yanına gönderilir. Bu tuhaf amcanın evi tam bir bilim laboratuvarıdır. Orada çeşitli deneyler yaparlar eğlenceli vakit geçirirler. Yaptıkları basit aletleri içine düştükleri macerada kullanırlar.
Terk edilmiş bir ev gizemli bir aile ve yeni tanıştıkları iki kafadar arkadaş bir araya gelince macera kaçınılmaz olur…
Kitabın ayırıcı özelliği evdeki malzemelerle yapılabilecek “Kendin Yap” projeleri.
9-12 yaş grubuna hitap eden kitap, Türkiye'de önceki yıllarda "Nick ve Tesla'nın Olağanüstü Heyecanlı Bilim Laboratuvarı" ismiyle de yayımlanmış…
Kitapla ve mutlulukla kalın. Unutmayın bu kutu sürprizlerle dolu…
YAZAR: FATMA TUTAK
