Türkiye genelinde milyonlarca çalışanın merakla beklediği yeni dönem asgari ücret pazarlıkları öncesinde ekonomi yönetiminin ve uzmanların hesaplamaları şekillenmeye başladı. 2026 yılı boyunca uygulanan 28.075,50 TL tutarındaki net asgari ücretin, piyasalardaki fiyat artışları ve hayat pahalılığı karşısında nasıl bir değişim geçireceği en çok konuşulan konular arasında yer alıyor. Hükümetin açıkladığı Orta Vadeli Program kapsamında yer alan makroekonomik hedefler ve enflasyon tahminleri, aralık ayında kurulacak olan pazarlık masasının ana çerçevesini oluşturacak.
Görüşmeler öncesinde ortaya çıkan ilk projeksiyonlar, yeni yılda ödenmesi muhtemel taban aylığa ilişkin iki temel senaryoyu ön plana çıkarıyor. Yıl sonu enflasyon beklentileri ile gelecek yıla ait hedef enflasyon oranları arasındaki fark, ücret artış beklentilerinde ciddi bir makas oluşturuyor. Çalışan tarafı alım gücündeki aşınmanın telafi edilmesini beklerken, işveren tarafı ise üretim maliyetleri ile rekabet gücünü dengede tutmayı hedefleyen bir yaklaşım sergiliyor.
Orta Vadeli Program Tahminlerinin Ücretlere Yansıması
Ekonomi yönetiminin ilan ettiği Orta Vadeli Program metninde yer alan 2026 yıl sonu enflasyon tahmini olan %28,4 seviyesi, asgari ücret senaryolarından ilkini oluşturuyor. Bu tahminin herhangi bir refah payı eklenmeksizin doğrudan net ücrete aktarılması durumunda, mevcut tutara yaklaşık 7.973,44 TL eklenecek. Böylece yeni dönemde geçerli olacak net asgari ücretin 36.048,94 TL seviyesine yükselmesi bekleniyor. Bu senaryo, gerçekleşmesi muhtemel yıllık enflasyonun ücretlere tam olarak yansıtılmasını esas alan bir yaklaşımı temsil ediyor.
Buna karşın ekonomi yönetiminin 2027 yılı için belirlediği %21 oranındaki hedef enflasyon parametresi dikkate alındığında daha farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Hedeflenen enflasyon oranında bir artış yapılması halinde net asgari ücret 33.971,36 TL düzeyinde kalıyor. İki farklı hesaplama modeli arasında ortaya çıkan 2.077,58 TL tutarındaki fark, aralık ayındaki Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantılarında taraflar arasında yürütülecek çetin müzakerelerin odağında yer alacak.
Çalışan Kesimin Alım Gücü Kaybı Ve Talepleri
Yıl boyunca devam eden fiyat artışları, çalışanların alım gücü üzerinde doğrudan bir baskı oluşturdu. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan son verilere göre ağustos ayı itibarıyla yıllık enflasyon %31,51 olarak kayıtlara geçti. Yılın başından ağustos ayı sonuna kadar geçen 8 aylık süreçte meydana gelen toplam fiyat artışı ise %22,07 seviyesine ulaştı. Bu durum, yılbaşında belirlenen ücretin geçen zaman zarfında önemli ölçüde reel değer kaybına uğradığını gösteriyor.
Sendikaların ve işçi temsilcilerinin yaptığı bağımsız araştırmalar da alım gücündeki gerilemeyi net bir şekilde ortaya koyuyor. Yapılan hesaplamalara göre 28.075,50 TL seviyesindeki net asgari ücret, yılın ilk 8 aylık döneminde enflasyon karşısında yaklaşık 6.196 TL tutarında değer kaybetti. Çalışan tarafının masaya otururken sadece gelecek dönem enflasyon hedeflerini değil, geçmiş dönemde yaşanan bu alım gücü kaybının telafi edilmesini ve refah payı verilmesini talep edeceği öngörülüyor.
Aralık Ayındaki Müzakere Süreci Ve Beklentiler
Asgari Ücret Tespit Komisyonu, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan yapısıyla aralık ayı içerisinde resmi çalışmalarına başlayacak. Yapılacak olan değerlendirmelerde sadece enflasyon rakamları değil, genel ekonomik büyüme, istihdam oranları ve yaşam maliyeti endeksleri de dikkate alınacak. İşçi konfederasyonları geçim şartlarının zorlaştığına dikkat çekerken, işveren temsilcileri ise artan maliyetlerin üretim ve ihracat üzerindeki olası olumsuz etkilerine vurgu yapıyor.
Tarafların aralık ayı boyunca gerçekleştireceği en az 4 kritik toplantının ardından nihai karar kamuoyuna duyurulacak. Masadaki rakamsal farklılıklar ve tarafların kırmızı çizgileri, yeni yılda geçerli olacak asgari ücretin belirlenmesinde belirleyici rol oynayacak. Çalışanların gözü kulağı komisyondan çıkacak uzlaşma kararına çevrilmiş durumdayken, yeni ücretin hem çalışanların alım gücünü koruması hem de piyasa dengelerini gözetmesi bekleniyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
