Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, dar gelirli ailelerin barınma ihtiyacına çözüm sunmak amacıyla yeni bir adımı devreye sokuyor. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran kiralık sosyal konut modeliyle ilgili merakta beklenen uygulama esasları yavaş yavaş belirginleşiyor. Sektör temsilcilerinin ve gayrimenkul uzmanlarının değerlendirmelerine göre bu yeni adım, özellikle fahiş kira artışlarının önüne geçebilmek ve dar gelirli vatandaşların bütçesini korumak adına stratejik bir hamle niteliği taşıyor.
İdare tarafından yürütülecek bu yeni yerleşim konsepti, mülkiyet edindirme mantığının ötesinde uygun fiyatlı kiralama ilkesine dayanıyor. Piyasa koşullarına kıyasla son derece makul seviyelerde tutulacak olan konutlar, Türkiye genelinde konut erişilebilirliğini artırmayı hedefliyor. Devlet güvencesiyle hayata geçirilecek bu adımla birlikte, özellikle büyükşehirlerdeki yüksek kira baskısının hafifletilmesi ve alt gelir grubundaki ailelerin güvenli, modern yapılarda ikamet etmelerinin sağlanması planlanıyor.
Başvuru Sürecinde İkamet Koşulu Ve Kura Yöntemi Uygulanacak
Sosyal konut kiralama modelinden faydalanmak isteyen vatandaşlar için belirlenen kriterlerin başında yerleşim yeri şartı geliyor. Hak sahipliği sürecinde haksız rekabetin ve suistimallerin önüne geçilmesi amacıyla adayların, başvuru yapacakları projenin yer aldığı il sınırları içerisinde ikamet ediyor olmaları zorunlu tutuluyor. Bu karar ile doğrudan o bölgede yaşayan ve barınma ihtiyacını karşılamakta zorlanan yerel halkın önceliklendirilmesi hedefleniyor.
Başvuru aşamasının tamamlanmasıyla birlikte şartları taşıyan adaylar arasında adil ve şeffaf bir değerlendirme süreci başlatılacak. İkamet şartını sağlayan vatandaşlar, adalet duygusunu pekiştirmek amacıyla noter huzurunda düzenlenecek olan kura çekimine dahil edilecek. Kurada ismi çıkan şanslı hak sahipleri, ilan edilen takvim doğrultusunda sözleşme imzalayarak yeni evlerine taşınma hakkı kazanacak.
Ödenecek Kira Fiyatlarında Bölge Rayicinin Yarısı Esas Alınacak
Projenin en çok merak edilen mali detaylarından biri olan kira bedellerinin nasıl hesaplanacağı konusu da açıklık kazandı. Belirlenen formüle göre, sosyal konutların yer aldığı bölgedeki mevcut piyasa koşulları detaylı biçimde analiz edilecek. Bölgedeki benzer nitelikteki gayrimenkullerin ortalama rayiç değerleri tespit edildikten sonra, TOKİ konutları için bu bedelin yüzde 50,0 oranında indirimli hali uygulanacak.
Söz konusu yarı yarıya indirim modeli, piyasada oluşmuş köpük fiyatların vatandaş üzerindeki yükünü hafifletmeyi amaçlıyor. Örneğin emsal dairelerin aylık ortalama kira bedelinin 30000 TL olarak ölçüldüğü bir lokasyonda, TOKİ kiralık konutunda ikamet edecek vatandaşlar yalnızca 15000 TL ödeme yapacak. Bu fiyatlandırma politikası sayesinde hem dar gelirli aileler nefes alacak hem de çevredeki fahiş fiyat artışları dengeye oturacak.
Kiracılık Süresi Üç Yıl İle Sınırlandırılacak Ve Konutlar Yenilenecek
Uygulanacak sistem kapsamında hak sahipleriyle uzun süreli ucu açık sözleşmeler yapılmayacak. Sosyal adalet ilkesini korumak ve daha fazla vatandaşın bu imkandan kademeli olarak yararlanmasını sağlamak amacıyla kiracılık süresi 3 yıl olarak belirlendi. Sözleşme süresi dolan vatandaşlar konutları tahliye edecek ve yerlerine yine kura yöntemiyle belirlenecek yeni hak sahipleri yerleştirilecek.
Sürenin 3 yıl ile sınırlandırılmasının arkasında sadece adaletli kullanım amacı değil, aynı zamanda teknik ve mimari koruma gerekçeleri de yer alıyor. Binaların belirli periyotlarla boşaltılması sayesinde idare yetkilileri dairelerde gerekli bakım, onarım ve yenileme çalışmalarını rahatça yürütebilecek. Böylelikle kamu kaynağı olan bu yapıların yıpranmasının önüne geçilecek ve konut kalitesi her dönemde yüksek standartta tutulacak.
Takvim Netleşti Ve Süreç 14 Eylül Tarihinde Başlıyor
Kamuoyunun heyecanla beklediği başvuru takvimi de resmiyet kazanarak netlik kazandı. Dar gelirli vatandaşlara kapılarını açacak olan kiralık konut projesi için müracaatlar 14 Eylül itibarıyla kabul edilmeye başlanacak. Belirtilen tarihten itibaren vatandaşlar gerekli belgelerle birlikte yetkili kanallar üzerinden başvurularını kolayca gerçekleştirebilecek.
Başvuru maratonunun tamamlanmasının ardından toplanan talepler titizlikle incelenerek ikamet şartı ve diğer hususlar doğrultusunda ele elenecek. Şartları eksiksiz karşılayan adaylar, noter huzurunda gerçekleştirilecek kura çekimine katılma hakkı elde edecek. Kura çekiminin ardından kesinleşen hak sahipleri, belirlenen takvim dahilinde konutlarına yerleşerek indirimli kira imkanından faydalanmaya başlayacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
