Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hayata geçirilen son kaynak tedarik tarifesindeki yeni düzenleme konut sakinlerini yakından ilgilendiren önemli bir süreci beraberinde getiriyor. Mesken abonelerinin yanı sıra apartman ve sitelerin ortak kullanım alanlarını kapsayan tüketim limitlerinin düşürülmesi, bina yönetimlerini ciddi bir mali yükle karşı karşıya bırakıyor. Önümüzdeki süreçte yürürlüğe girmesi planlanan eşik değerler nedeniyle, toplu yaşam alanlarındaki enerji giderlerinin önemli ölçüde artacağı tahmin ediliyor.
Söz konusu mevzuat değişikliği çerçevesinde yıllık tüketim sınırının 3000 kilovatsaate çekilmesi, merkezi sistemle yönetilen yapılarda faturaların katlanmasına yol açacak. Yasa gereği ayrı sayaca sahip olan asansörler, merdiven aydınlatmaları, hidroforlar, kapıcı daireleri ve ortak ısıtma üniteleri bu sınırın aşılması durumunda sübvanse edilen devlet desteğinden muaf tutulacak. Sınırı aşan abonelerin doğrudan piyasa takas fiyatları üzerinden faturalandırılacak olması, site sakinlerinin omuzundaki ortak gider yükünü ağırlaştıracak.
Mevzuattaki Limit Düşüşü Milyonlarca Aboneyi Etkileyecek
Enerji yönetiminin aldığı kararla birlikte mesken grubunda kademeli olarak aşağı çekilen yıllık elektrik tüketim sınırı 2027 itibarıyla 3000 kilovatsaat seviyesine indiriliyor. Geçmiş yıllarda 5000 ve 4000 kilovatsaat olarak uygulanan bu barajın geriletilmesi, yaklaşık 6,5 milyon abonelik için yüksek tüketimli tüketici sınıfına girme riskini doğuruyor. Bireysel dairelerde aylık ortalama 250 kilovatsaatlik bir kullanıma denk gelen bu miktar, ortak alan sayaçlarında çok daha hızlı bir şekilde aşılabiliyor.
Birden fazla asansöre, sürekli çalışan su depolarına ve geniş çevre aydınlatmalarına sahip olan binalarda belirlenen yıllık limit ilk birkaç ay içerisinde geride kalabiliyor. Sınırın aşılmasıyla birlikte devreye giren yüksek fiyatlı tarifeler, binaların elektrik giderlerinde öngörülemeyen bir ivmelenmeye neden oluyor. Bu durum bağımsız bölüm sahiplerinin aylık olarak ödemekle yükümlü olduğu aidat avanslarının yeniden hesaplanmasını zorunlu hale getiriyor.
Maliyet Hesaplamaları Faturalardaki Değişimi Ortaya Koyuyor
Siyasiler ve sektör temsilcileri tarafından paylaşılan veriler, ortak alan elektrik sayaçlarındaki maliyet artışının boyutlarını net bir şekilde gösteriyor. Yıllık ortak tüketimi 3000 ile 4000 kilovatsaat bandında seyreden ortalama bir apartmanın ödediği tutarların %82 ile %104 oranında artabileceği öngörülüyor. Güncel fiyatlarla yıllık 9864 lira ödeme yapan bir binanın yeni tarifelerle birlikte ödeyeceği rakamın 20112 liraya çıkabileceği hesaplanıyor.
Yıllık faturası 14712 lira seviyesinde bulunan daha büyük ölçekli binalarda ise toplam tutarın 26808 liraya ulaşması bekleniyor. Fatura tutarlarında yaşanacak bu yükseliş, hane başına düşen payı binadaki daire sayısına göre farklı oranlarda etkiliyor. Örneğin 10 dairelik bir yapıda daire başına düşen yıllık fark 1025 lira civarında gerçekleşirken, aylık bazda aidatlara yaklaşık 85 lira tutarında ek bir yük gelmesi kaçınılmaz görünüyor. Daire sayısı arttıkça kişi başına düşen miktar azalsa da sosyal tesis ve geniş peyzaj alanına sahip sitelerde maliyetler katlanarak büyüyor.
Tüketim Yükünü Azaltmak İçin Teknik Tedbirler Alınıyor
Fatura artışlarının önüne geçmek isteyen bina yönetimleri, enerji verimliliğini artırmaya yönelik çeşitli teknik çözümlere yöneliyor. Ortak alanlarda kullanılan klasik ampullerin tasarruflu LED sistemlerle değiştirilmesi ve merdiven otomatiği sürelerinin minimum seviyeye çekilmesi ilk etapta sağlanan tasarrufu artırıyor. Ayrıca hareket sensörlü aydınlatmaların yaygınlaştırılması, gereksiz elektrik kullanımını engelleyerek yıllık toplam tüketimin belirlenen limitin altında kalmasına katkı sağlıyor.
Binalardaki yüksek elektrik tüketiminin en büyük sorumluları arasında yer alan eski hidrofor ve asansör motorlarının bakımlarının aksatılmaması hayati önem taşıyor. Verimsiz çalışan cihazların yenilenmesi veya periyodik teknik kontrollerinin yapılması, çekilen anlık akımı düşürerek fatura tutarlarını geriye çekebiliyor. Yıllık kullanım miktarını 3000 kilovatsaatlik sınırın altında tutmayı başaran yapılar, uygun fiyatlı standart mesken tarifesinden faydalanmaya devam edebiliyor.
Serbest Tüketici Avantajı Ve Yönetimsel Adımlar
Belirlenen limitleri aşmak durumunda kalan büyük siteler ve apartmanlar için serbest tüketici statüsüne geçmek alternatif bir çözüm seçeneği olarak öne çıkıyor. Özel elektrik tedarik şirketleriyle ikili anlaşmalar imzalayarak indirimli tarifelerden yararlanmak, yüksek maliyetleri bir nebze olsun dengeleyebiliyor. Ancak piyasadaki tedarikçilerin sunduğu tekliflerin detaylıca karşılaştırılması ve sözleşmelerdeki cayma şartlarının dikkatle incelenmesi büyük önem taşıyor.
Ortak alan elektrik tedarikiyle ilgili alınacak kararların kat malikleri kurulunda görüşülerek karara bağlanması hukuki açıdan süreçlerin sorunsuz ilerlemesini sağlıyor. Yönetimlerin fatura kalemlerindeki değişimleri şeffaf bir şekilde kat maliklerine aktarması ve enerji tasarrufu sağlayacak yatırımlar için ortak kararlar alması öneriliyor. Doğru stratejiler ve zamanında alınan tedbirler sayesinde aidat baskısının minimize edilmesi hedefleniyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
