Ülke ekonomisinin bel kemiği ve kılcal damarları konumundaki esnaf ile sanatkârların içinde bulunduğu çetin ekonomik durum, açıklanan son resmi verilerle bir kez daha gözler önüne serildi. Çarşı ve pazarda kepenklerin birer birer inmesi, mahalle kültürünün ve yerel üretimin ciddi bir tehdit altında olduğuna işaret ediyor. Sektör temsilcileri ve ekonomi gözlemcileri, mevcut tablonun sadece ticari bir daralma olmadığını, aynı zamanda toplumsal dokuyu sarsan derin bir sosyal kırılmaya dönüştüğünü vurguluyor. Yüksek işletme maliyetleri ve daralan iç talep kıskacında sıkışan esnaf, dayanma gücünün son sınırına ulaştığını dile getiriyor.
TESK VERİLERİ ACI TABLOYU BELGELEDİ: KAPANAN İŞ YERİ SAYISINDA KORKUTAN ARTIŞ
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederansı’nın 2026 yılı Ocak-Temmuz dönemini kapsayan resmi raporu, ticari hayattaki kan kaybını net verilerle kanıtladı. Açıklanan rakamlara göre 2026’nın ilk yedi aylık diliminde yeni açılan esnaf iş yeri sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 8,05 oranında düşüş kaydederek 169 bin 835 seviyesine geriledi. Girişimcilik iştahının ve geleceğe duyulan güvenin azaldığını gösteren bu düşüşe karşılık, ticari faaliyetini sonlandırmak zorunda kalan işletme sayısındaki artış dikkat çekti. Aynı dönem aralığında kapanan dükkân ve işletme sayısı yüzde 8 oranında artış göstererek 71 bin 169 seviyesine tırmandı. Her kapanan kepenk, yılların birikimiyle kurulan hayallerin ve ailelerin ana geçim kaynağının yok olması anlamına geliyor.
YÜKSEK GİDERLER VE KREDİ FAİZLERİ ESNAFIN NEFESİNİ KESİYOR
İşletmelerin kapısına kilit vurulmasında rol oynayan en büyük etkenlerin başında kontrol edilemeyen sabit giderler ve finansman maliyetleri geliyor. Mülk sahiplerinin talep ettiği astronomik kira bedellerinin yanı sıra elektrik, su, doğal gaz ve akaryakıt zamları küçük esnafın belini büküyor. Bununla birlikte vergi yükümlülükleri, SGK primleri ve personel giderleri de her geçen gün tırmanışını sürdürüyor. Vatandaşın alım gücünün düşmesiyle doğrudan orantılı olarak azalan satışlar, esnafı nakit akışını sağlamak adına sürekli kredi kullanmaya zorluyor. Ancak ulaşılan kredilerin yüksek faiz oranları, işletmeleri borcu borçla kapatma sarmalına sürükleyerek durumu daha da içinden çıkılmaz bir hale getiriyor.
ESNAF VE SANATKÂRLAR DERNEĞİ KONYA ŞUBESİ’NDEN SERT TEPKİ VE ACİL ÇAĞRI
Gelişmeler üzerine açıklamalarda bulunan Esnaf ve Sanatkârlar Derneği Konya Şubesi yetkilileri, sahadaki durumun vahametine dikkat çekerek yetkililere acil önlem alınması yönünde çağrıda bulundu. Sabır döneminin geride kaldığını ve "denizin değil, kumun dahi bittiği" bir aşamaya gelindiğini belirten dernek yönetimi, mevcut ekonomik modelin sürdürülemez olduğunu savundu. Yapılan değerlendirmelerde, kepenk indiren 71 bin 169 işletmenin sadece soğuk birer istatistikten ibaret görülmemesi gerektiği, bu rakamın gerisinde binlerce borçlu aile, işsiz kalan çalışan ve yarım kalan hikayeler bulunduğu hatırlatıldı.
Dernek yönetimi, ekonominin merkezine üretimi, alın terini ve adaleti koyan Milli Görüş anlayışının çözüm önerilerini de sıraladı. Küçük işletmelerin ayakta kalabilmesi için faizsiz borç verme modellerinin derhal devreye sokulması gerektiği ifade edildi. Mevcut vergi ve SGK prim borçları için uzun vadeli ve faiz yükü bindirilmemiş yapılandırmaların hayati önem taşıdığına değinildi. Üretim ve istihdam şartına bağlı sıfır faizli finansman imkânlarının genişletilmesi, kira ve enerji giderlerini kapsayan bütüncül bir destek paketinin açıklanması talep edildi.
ÇÖZÜM BORÇLANDIRMAKTA DEĞİL ÜRETİMİ VE ALIN TERİNİ DESTEKLEMEKTE
Esnafın sadece bir ticaret erbabı değil, mahallenin ve sokağın emniyet supabı olan bir sosyal doku olduğu vurgulanan açıklamada, bankaların kâr rekorları kırdığı bir sistemde üreten kesimin zarar etmesinin kabul edilemez olduğu belirtildi. Türkiye'nin daha fazla borca veya yüksek faize değil, adil bir gelir dağılımına ve üretime dayalı finansal mimariye ihtiyacı olduğu dile getirildi. Günü kurtaran geçici politikalar yerine kalıcı reformların hayata geçirilmesi gerektiğinin altı çizildi. Esnaf ve Sanatkârlar Derneği Konya Şubesi, faizsiz ve adil bir ekonomik düzen kurulana kadar esnafın, sanatkârın ve tüm emekçilerin haklı mücadelesinin yanında yer almaya devam edeceğini kamuoyuna duyurdu.
