ANADOLU MEDENİYETLERİ MÜZESİ’NDE DEV ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ
Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile Amerika Birleşik Devletleri merkezli İllinois Üniversitesi ortaklığında hazırlanan proje, tarih meraklılarının odak noktası haline geldi. Prof. Dr. Ömür Harmanşah’ın küratörlüğünde hayata geçirilen "Yalburt Pınarı'nda Bir Hitit Kralı: Kırsal Alanda Arkeoloji ve Kültürel Miras" başlıklı sergi, törenle kapılarını açtı. Açılış alanında incelemelerde bulunan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sergilenen parçaların coğrafyamızın zengin tarihine ışık tuttuğunu belirterek Hititler tarafından bırakılan bu devasa mirasın mutlaka görülmesi gerektiğini vurguladı.
KUTSAL SU ANITINDAN ÇIKARILAN 40 ÖZEL ESER VİTRİNDE
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Konya’nın Ilgın ilçesinde yer alan Yalburt Yaylası’nda 1970 yılında tesadüfen bulunan ve hiyeroglif Luvice yazıtlarıyla dikkat çeken kutsal su anıtına dair çok özel detaylar paylaştı. Bakan Ersoy, 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer’in liderliğinde yürütülen arkeolojik kazılar ve koruma çalışmaları neticesinde gün ışığına kavuşturulan 40 nadide eserin müzede sergilendiğini bildirdi. Sergi, sadece somut kalıntıları değil; anıtın ilk keşfedildiği andan günümüze kadar geçen bilimsel araştırma süreçlerini de belgesel niteliğindeki materyallerle gözler önüne seriyor.
SAHA ÇALIŞMALARINDAN BİLİMSEL BELGELEMEYE UZANAN BAŞARI HİKAYESİ
Geçmişten günümüze uzanan arkeolojik serüvenin tüm yönleriyle ele alındığı organizasyonda, 2010-2021 yılları arasında yürütülen saha araştırmalarının sonuçlarına da yer veriliyor. Prof. Dr. Ömür Harmanşah ve Dr. Peri Johnson başkanlığında gerçekleştirilen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi ile elde edilen veriler; videolar, fotoğraflar, çizimler, saha defterleri ve özel haritalar eşliğinde sergileniyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, ziyaretçilerin bir arkeolojik alanın keşif aşamasından restorasyon ve belgeleme süreçlerine kadar olan her adıma tanıklık edebileceğini belirterek tüm vatandaşları Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne davet etti. Bakan Ersoy ayrıca projede emeği geçen İllinois Üniversitesi’ne, akademisyenlere ve müze çalışanlarına teşekkürlerini iletti.
İŞ MAKİNELERİNİN KAZMASINDAN ÇIKAN BİN YILLIK TARİH
Arşiv belgelerinde yer alan bilgilere göre Yalburt Anıtı’nın gün yüzüne çıkış öyküsü oldukça ilginç bir tesadüfe dayanıyor. 1970 yılının Eylül ayında Yol Su Elektrik ekiplerinin kaynak suyunu bağlamak amacıyla Yalburt Pınarı’nda başlattığı hafriyat çalışmaları sırasında hiyeroglif kabartmalı dev taş bloklara rastlandı. Olayın yetkililere bildirilmesi üzerine Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi uzmanları hemen bölgeye intikal etti.
1970-1975 yılları arasında Raci Temizer liderliğinde; Mahmut Akok, Aliye Öztan, Levent Zoroğlu ve Kemal Balkan’dan oluşan uzman heyet bölgede sistemli kazılar ve restorasyon faaliyetleri yürüttü. Yapılan incelemeler neticesinde bu anıtsal yapının, Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya (MÖ 1245-1215) emriyle inşa ettirilen hiyeroglif Luvice kitabeli bir kutsal havuz olduğu belirlendi.
ERKEN ROMA DÖNEMİ’NDE YENİDEN İNŞA EDİLDİ
Yürütülen kazılarda özgün havuz temellerine ulaşılarak anıtın 12,70x8,30 metre boyutlarındaki doğu-batı doğrultulu mimari planı tam anlamıyla ortaya çıkarıldı. Araştırmalar, kutsal havuzun antik çağda çok uzun süre aktif olarak kullanıldığını, Erken Roma Dönemi’nde ise Hitit yazıtlı bloklarının devşirme malzeme olarak değerlendirilip havuzun 5x4 metre ölçülerinde küçültülerek yeniden yapıldığını gösterdi. Raci Temizer ve ekibi, bölgedeki yerleşim izlerini takip etmek adına Yalburt Höyüğü ve Kalkamak Mezarlığı sırtlarında da sondaj çalışmaları gerçekleştirerek Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine ait katmanları tespit etti. Bugün Yalburt Yaylası’nda ayakta duran anıt ise 1972 yılında Raci Temizer başkanlığındaki ekip tarafından aslına uygun olarak tekrar ayağa kaldırıldı.
