Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu borçları bulunan mükellefler için finansal yükü hafifletecek yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalışıyor. Yakın dönemde yürürlüğe giren ve borçları 72 aya kadar taksitlendirme imkanı sunan mevzuatın ardından, bu kez de yüksek faiz yükünün aşağı çekilmesi amacıyla düğmeye basıldı. Ankara kulislerinden sızan bilgilere göre, özellikle ekonomik dalgalanmalar nedeniyle ödeme güçlüğü çeken vatandaşların ve işletmelerin rahat bir nefes alması hedefleniyor.
Mevcut uygulamada kamu borçlarının ertelenmesi ya da taksitlendirilmesi sürecinde yıllık %39 oranında bir tecil faizi işletiliyor. Finansal olarak zor bir dönemden geçen mükellefler için oldukça yüksek olan bu oran, yapılandırma imkanından tam anlamıyla verim alınmasını engelliyordu. Yeni formülle birlikte ekonomi yönetimi, söz konusu faiz yükünü daha makul seviyelere çekerek hem tahsilat oranlarını artırmayı hem de piyasadaki nakit akışını canlandırmayı amaçlıyor.
Taksit Avantajına Ek Olarak Maliyetler de Azalıyor
Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında kabul edilen önceki yasal düzenleme, borçlu mükelleflere kamuya olan yükümlülüklerini 72 aylık bir zaman dilimine yayarak ödeme kolaylığı getirmişti. Bu hamle piyasada olumlu bir hava yaratsa da yıllık bazda uygulanan %39 tecil faizinin yüksekliği, borçların ana parayı aşan bir boyuta ulaşmasına neden oluyordu. Birçok esnaf ve şirket yöneticisi, taksit süresi uzun olsa bile toplamda ödenecek faiz miktarının büyüklüğü yüzünden sisteme dahil olmakta kararsız kalıyordu.
Bakanlığın yürüttüğü yeni teknik çalışma, tam olarak bu noktadaki tıkanıklığı çözmeyi ve ödeme koşullarını çok daha cazip bir noktaya taşımayı esas alıyor. Faiz oranlarında yapılacak radikal indirim sayesinde, uzun vadeli taksit imkanını seçen mükelleflerin toplam borç yükü ciddi oranda azalacak. Böylece kamuya olan borçların sürdürülebilir bir takvimle ve bütçeyi sarsmayacak maliyetlerle tasfiye edilmesinin önü açılacak.
Kolaylıktan Yararlanma Şartları Kriterlere Göre Belirlenecek
Gündemdeki yeni modelin tüm vergi ve prim borçlularını tek bir çatı altında, aynı standartlarla kapsamayacağı ifade ediliyor. Ekonomi yönetiminin planlamasına göre, borçlu mükelleflerin finansal durumları detaylı bir incelemeye tabi tutulacak ve gerçekten mali krizde olduğu tespit edilenlere öncelik verilecek. Bu kapsamda, ekonomik açıdan zor durumda bulunan mükellefler için kademeli bir faiz yapısı ile kişiye özel esnek taksitlendirme modelleri devreye alınacak.
Sistem tasarlanırken makroekonomik dengelerin ve piyasa gerçeklerinin de göz önünde bulundurulması kritik bir detay olarak öne çıkıyor. Yeni düzenlemede tecil faiz oranlarının güncel enflasyon verilerinin altına düşürülmeyeceği, böylece devletin alacaklarında aşırı bir değer kaybı yaşanmasının engelleneceği belirtiliyor. Söz konusu esnek maliyet modelinden, vergi dairesine borcu olan şahıs firmalarının ve şirketlerin yanı sıra Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu bulunan işverenlerin de aynı şartlar altında faydalanması öngörülüyor.
Milyon Liralık Borçlar İçin Teminat Şartı Esnetiliyor
Mevzuat hazırlıklarının en dikkat çekici ve piyasayı rahatlatacak maddelerinden birini de teminat gösterme zorunluluğuna getirilen yeni kurallar oluşturuyor. Mevcut bürokratik engelleri azaltmayı hedefleyen değişikliğe göre, 1000000 TL sınırına kadar olan kamu borçlarının yapılandırılmasında mükelleflerden hiçbir şekilde teminat talep edilmeyecek. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin bürokrasiye takılmadan, hızlı bir şekilde borçlarını taksite bağlamalarına imkan tanıyacak.
Borç miktarı 1000000 TL barajını aşan yüksek bütçeli mükellefler için de sistem oldukça avantajlı bir hale getiriliyor. Yeni modelde, borcun tamamı için değil, yalnızca bu 1000000 TL sınırını aşan kısmın %50,0 miktarı kadar bir teminat gösterilmesi yeterli kabul edilecek. Büyük ölçekli şirketlerin finansal varlıklarını teminata bağlamak zorunda kalmadan yapılandırma sürecini tamamlamalarını sağlayacak olan bu adım, ticari faaliyetlerin kesintisiz devam etmesine katkı sunacak.
Yeni Faiz Düzenlemesinin Kısa Sürede Yasalaşması Bekleniyor
Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından sızan son bilgilere göre, tecil faiz oranlarının düşürülmesine ve şartların esnetilmesine yönelik teknik çalışmaların tamamlanmasında sona gelindi. Bürokrasi kanadında yürütülen yoğun mesainin ardından hazırlanan taslak metnin, önümüzdeki günlerde ekonomi yönetiminin onayına sunulacağı ve hızla yasalaşma sürecine sokulacağı ifade ediliyor.
Düzenlemenin resmiyet kazanıp yürürlüğe girmesiyle birlikte, milyonlarca vatandaşı ve ticari işletmeyi yakından ilgilendiren yeni bir dönem başlayacak. Vergi dairelerine ve Sosyal Güvenlik Kurumu merkezlerine başvuran mükellefler, çok daha düşük maliyetli faiz oranlarıyla borçlarını 72 aya kadar varan vadelerde güvenle yapılandırabilecek. Piyasalarda uzun süredir beklenen bu mali hamlenin, hem devletin kasasına düzenli nakit girdisi sağlayacağı hem de reel sektörün üzerindeki finansal baskıyı hafifleteceği öngörülüyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım