TARİHİN TARİF ETMEDE ZORLANDIĞI BİR BAŞARI
Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'nda İngilizlere karşı kazandığı en büyük zaferlerden biri olan Kut'ül Amare, 29 Nisan 1916’da tarihe altın harflerle kazındı. Halil Paşa, zaferin ardından yayınladığı mesajında başarının büyüklüğünü şu sözlerle dile getirdi: “Tarih bu olayı yazmak için kelime bulmakta müşkülata uğrayacaktır. İşte Osmanlı sebatının İngiliz inadını kırdığı birinci zaferi Çanakkale'de, ikinci zaferi burada görüyoruz.” İngilizlerin "kara altın" olarak adlandırılan petrole ulaşma ve Bağdat’ı ele geçirme planlarına ağır bir darbe vuran bu zafer, James Morris gibi İngiliz tarihçiler tarafından "Britanya askeri tarihinin en aşağılık teslimi" olarak tanımlandı.
YANLIŞ HESABIN KUT'TAN DÖNDÜĞÜ KUŞATMA
İngiliz General Townshend komutasındaki birlikler, stratejik öneme sahip Kut'ül Amare'yi işgal ettikten sonra Bağdat’a ilerlemeye çalışırken Selmanı Pak Muharebesi'ni kaybederek Kut kasabasına sığındı. 27 Aralık 1915'te başlayan ve yaklaşık beş ay süren kuşatma boyunca Türk ordusu, İngilizlerin takviye birliklerini defalarca geri püskürttü. Açlık ve hastalığın pençesine düşen İngiliz ordusunda, Hint tümeninin dini gerekçelerle at eti yemeyi reddetmesi durumu daha da çıkmaza soktu. Nihayetinde General Townshend, mühimmatını imha ederek 29 Nisan günü teslim bayrağını çekmek zorunda kaldı.
BİR MİLYON LİRALIK TEKLİFE RED CEVABI
Askeri belgeler, zaferin sadece silahla değil, aynı zamanda yüksek bir vakarla kazanıldığını ortaya koyuyor. Kuşatma sürerken Townshend, ordusunun Hindistan’a gitmesine izin verilmesi karşılığında 1 milyon İngiliz lirası teklif etti. Ancak Osmanlı Genelkurmayının cevabı oldukça sert ve netti: “Siyaseten İngilizlerin hoşuna gidecek işler yapma mecburiyetinde olmadığımız gibi, paraya da ihtiyacımız yoktur. Orduyu kamilen teslim etmek üzere yalnız Tümgeneral Townshend'e şahsen müsaade edilebilir. Bundan başka hiçbir şart kabul olunamaz.” Bu duruş, paranın askeri onur karşısında hükmünün olmadığını tüm dünyaya ilan etti.
13 BİN ESİR VE ŞANLI SANCAĞIN YÜKSELİŞİ
Kuşatmanın sonunda 13'ü general, 481'i subay olmak üzere toplam 13 bin 300 kişilik devasa bir ordu esir alındı. Townshend, Halil Paşa’ya yazdığı veda mektubunda, “Açlık bizi silah bırakmaya zorluyor. Kahraman askerlerimi size teslime hazırım. Askerlerim verilen görevi yaptıkları için onlara iyi davranınız” ifadelerini kullandı. Zaferin hemen ardından 3. Alay Komutanı Binbaşı Nazmi, Kut’taki hükümet konağına Osmanlı bayrağını, Townshend’in karargahına ise alay sancağını dikti. 18. Kolordu Komutanı Miralay Kazım Karabekir, bu gurur tablosunu, “Bu zaferin en büyük şan ve şerefi, böyle bir vakayı İngiliz tarihinde ilk defa Türk süngüsünün kaydetmesindedir” sözleriyle ebedileştirdi.
UNUTTURULMAK İSTENEN AMA SİLİNEMEYEN DESTAN
İngilizler için büyük bir prestij kaybı olan bu yenilgi, uzun yıllar boyunca Batı literatüründen ve hatta Türk tarihinden silinmeye çalışıldı. Ancak üzerinden 110 yıl geçmesine rağmen, Halil Paşa’nın “Arslanlar, bütün Osmanlılara şeref ve şan, İngilizlere kara meydan olan şu kızgın toprağın güneşli semasında şehitlerimizin ruhları sevinçle gülerek uçuyor” hitabıyla andığı bu destansı zafer, bugün yeniden en güçlü şekilde hatırlanıyor. Kut'ül Amare, zor şartlar altında bir ordunun neleri başarabileceğinin ve Osmanlı mukavemetinin ne kadar sarsılmaz olduğunun tarihteki en önemli kanıtı olmaya devam ediyor.
