Stratejik Gıda Arzı İçin Bakanlıktan Tam Bağımsızlık Vurgusu
Milli tarım politikalarının en önemli ayaklarından birini oluşturan tohum ıslah çalışmalarında tarihi bir eşik daha geride bırakıldı. Yürütülen projelerin detaylarını kamuoyuyla paylaşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesindeki enstitülerce, anasondan tütüne, makarnalık buğdaydan haşhaşa 39 yeni tarla bitkisi çeşidinin 2026 yılı itibarıyla tescil edildiğini açıkladı. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği adına yerli tohumun hayati bir rol oynadığına değinen Bakan Yumaklı, küresel gıda krizlerine karşı en güçlü cevabın yerli imkanlarla verilebileceğini belirtti. Geliştirilen bu yeni genotiplerin Türkiye'nin tarımsal vizyonunu güçlendireceğini ifade eden Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, tohumda tam bağımsız Türkiye hedeflerinin olduğunu vurguladı.
Laboratuvardan Tarlaya 15 Yıllık Emeğin Benzersiz Sonucu
Yeni bitki çeşitlerinin geliştirilmesi, sadece bilimsel bir başarı değil, aynı zamanda çok büyük bir sabır ve mühendislik emeğinin yansıması olarak dikkat çekiyor. Sektör temsilcilerinin aktardığı bilgilere göre, biyolojik bir çeşidin tescil aşamasına gelmesi klasik ıslah yöntemleriyle yaklaşık 10 ila 15 yıl sürebiliyor. Toprak yapısı, nem oranları ve bölgesel iklim farklılıkları dikkate alınarak geliştirilen bu tohumlar, uzun yıllara yayılan titiz çalışmaların bir ürünü olarak kayıtlara geçti. Tarımda, 2026 yılı itibarıyla 17 farklı türde 39 yeni tarla bitkisi çeşidi tescil edildi. Geniş bir coğrafyaya hitap eden bu dağılımda, 2026 yılında TAGEM tarafından tescil edilen çeşitler, anason (1), arpa (1), aspir (1), Aydın salebi (1), ayçiçeği hattı (15), çeltik (1), ekmeklik buğday (5), haşhaş (2), korunga (1), makarnalık buğday (1), Muğla salebi (1), nohut (2), pamuk (2), patates (1), soya (1), tütün (1) ve yerfıstığı (2) türlerinden oluşuyor. Geliştirilen ürün yelpazesinin bu denli zengin olması, ülkenin farklı bölgelerindeki üreticiler için büyük bir şans olarak değerlendiriliyor.
Zorlu Doğa Koşullarına Kafa Tutan İlk Mera Tipi Yem Bitkisi Terzioğlu
Bu yılın tescil listesinde, hayvancılık sektörü ve mera ıslahı açısından devrim niteliğinde kabul edilen çok özel bir başarı hikayesi de yer alıyor. Tam 16 yıllık bir geçmişe sahip olan bilimsel süreç neticesinde, Türkiye’nin ilk mera tipi baklagil yem bitkisi olan korunga çeşidi ‘Terzioğlu’ adıyla Milli Çeşit Listesi’nde yerini aldı. Doğu Anadolu'nun zorlu coğrafyasından toplanan 1400 genotip arasından en güçlü olanların seçilmesiyle üretilen bu özel tohum, hayvancılığın en büyük maliyet kalemi olan kaba yem ihtiyacını yerli imkanlarla karşılamayı hedefliyor. Zorlu saha testlerinden başarıyla geçen Terzioğlu, özellikle sert kış şartlarına, aşırı kuraklığa ve kontrolsüz otlatma baskısına karşı gösterdiği yüksek dirençle tarım koridorlarında adından söz ettiriyor.
Milli Çeşit Listesi Bin Sınırını Aşarak Rekora Koştu
Cumhuriyet tarihinden bu yana tarımsal AR-GE alanında yürütülen faaliyetler, bugün devasa bir yerli tohum kütüphanesinin oluşmasını sağladı. Enstitülerin ilk kuruluş günlerinden bu yana tarla bitkileri özelinde yaklaşık 4 bin çeşidin tescil işlemi başarıyla tamamlandı. Gelinen son aşamada, 180’den fazla bitki türünde laboratuvar faaliyetleri devam ederken, 100’e yakın farklı türde ise aktif ıslah çalışmaları yürütülüyor. Yapılan son güncellemelerle birlikte halihazırda Milli Çeşit Listesi’nde toplam 1087 TAGEM çeşidi yer alıyor. Devlet enstitülerinde geliştirilen bu yüksek verimli tohumlar, özel sektör ve kamu tohumculuk kuruluşlarına lisanslanarak doğrudan Türk çiftçisinin kullanımına sunuluyor. Tarımsal üretimde dışa bağımlılığa darbe vuran bu iş modeli, üreticinin tohum maliyetini minimize ederken küresel pazarda Türk tarımının rekabet gücünü zirveye taşımayı amaçlıyor.
