Konya’nın kültürel hafızasını ve bilinmeyen yönlerini ele alan çalışmalarına bir yenisini ekleyen Eğitimci-Yazar Ali Işık, Hikmet İlim ve Sanat Derneği (HİSDER) tarafından düzenlenen Pazartesi Toplantıları’nda dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Karatay Belediyesi Şemsi Tebrizi Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirilen programda, “Konya'nın Fî Tarihinde Mazlumlar, Hainler ve Garipler” başlıklı bir sunum yapan Işık, şehir tarihine alışılmışın dışında bir perspektifle yaklaşarak katılımcılara adeta tarihi bir yolculuk yaptırdı.
Şehrin gerçek tarihinin yalnızca zaferlerden ibaret olmadığını; aksine o coğrafyada mücadele etmiş, haksızlığa uğramış, unutulmuş veya hafızalardan silinmeye çalışılmış insanların hikâyelerinden örüldüğünü vurgulayan Işık, konuyu mazlumlar, hainler ve garipler olmak üzere üç ana eksende değerlendirdi.
MAZLUMLAR: DEVLET OTORİTESİ İLE HALKIN ADALET ARAYIŞI
Tarihsel süreçte devletin cezalandırdığı bazı isimlerin halk vicdanında birer kahramana dönüştüğünü belirten Ali Işık, bu duruma 18. yüzyılda Çelik Mehmet Paşa tarafından idam ettirilen iki Türkmen beyi ile Koç Bekir Ağa’nın örnekleriyle dikkat çekti. Kadı Abdurrahman Paşa'nın Konya valiliğine getirilmesine karşı halkın Koç Bekir Ağa öncülüğünde gösterdiği tepkinin yerel toplumun duruşunu net bir şekilde yansıttığını ifade eden Işık, resmi tarih anlatısı ile halk hafızası arasındaki derin çelişkilere vurgu yaptı. Yönetimin otoritesini korumak adına aldığı kararlar ile halkın adalet beklentisinin her zaman örtüşmediğini belirten yazar, yerel güç ilişkilerinin ve dönemin şartlarının titizlikle incelenmesi gerektiğini dile getirdi.
HAİNLER: TARİHİ MİRASA VERİLEN ZARARLAR VE SİYASİ SÜRGÜNLER
Sunumun en çarpıcı bölümlerinden biri de "hainler" kavramının yalnızca bireylere değil, tarihi ve kültürel değerlere zarar veren uygulamalara da yöneltilmesi oldu. Alaaddin Tepesi’ndeki tarihi kale kalıntılarının geçmişte geçirdiği tahribatları hatırlatan Işık, belediyelerin asli görevlerinin yalnızca fiziksel imar olmadığını, geçmişten devralınan mirası korumak olduğunu belirtti. Milli Mücadele döneminde Rum ahalinin Eflatun Mescidi’ni kilise yapma istekleri ve yapı ortadan kaldırılırken iç ve dış kale taşlarının yeni binaların inşasında kullanılması gibi tarihî kayıplara değinildi.
Ayrıca Osmanlı'nın son döneminde II. Abdülhamid'e yönelik suikast planlayan grupta yer alarak 1900 yılında Konya'ya sürgün edilen Ebüzziya Mehmet Tevfik Bey'in hayatı üzerinden dönemin siyasi muhalefetine ışık tutuldu. Türk müzeciliğinin öncüsü Osman Hamdi Bey döneminde, Konya'dan çıkarılan Aziz Aberkios mezar anıtının Papa'ya hediye edilmek üzere yurt dışına çıkarılması girişimi de tarihin karanlıkta kalan yönleri arasında aktarıldı.
TARİH BİR BÜTÜNDÜR: UNUTULAN ŞAHSİYETLER VE KÜLTÜREL MİRAS
Tarihin yalnızca kazananların kalemiyle yazılmadığını hatırlatan Ali Işık; Mimar Muzaffer Bey, Melek Hiç Hanım ve Bahire Bediz Morova Aydilek’in hatıralarına sahip çıkılması gerektiğinin altını çizdi. Konya'da önemli mimari eserlerde imzası bulunan Mimar Muzaffer Bey'in mezarının ortadan kaldırılmasının sadece bir defin yerinin kaybı değil, gelecek kuşaklarla kurulan bağın koparılması anlamına geldiğini ifade etti. Konya’nın unutulan kadın şairi Melek Hiç Hanım'ın kültürel üretimleriyle ön plana çıkması gerektiğini belirten Işık, Türkiye'nin ilk kadın milletvekillerinden olan Bahire Bediz Morova Aydilek’in meclise seçildikten sonra Konya'yı ilk kez görmüş olmasının dönemin siyasi temsil yapısını anlamak açısından manidar olduğunu kaydetti.
Programın sonunda HİSDER yöneticileri tarafından Eğitimci-Yazar Ali Işık’a günün anısına hediye takdim edilirken, buluşma çekilen toplu hatıra fotoğrafıyla sona erdi.
