KÜRESEL YAPAY ZEKA YARIŞINDA TÜRKİYE'NİN STRATEJİK VİZYONU
Dünyada dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte bilgisayar, sunucu, depolama ve ağ gibi bilgi işlem altyapılarını tek çatı altında toplayan veri merkezleri, stratejik birer güç unsuru haline geldi. Donanım, güç dağıtımı, yüksek ısıyı dengeleyen soğutma sistemleri ve siber güvenliğin büyük önem taşıdığı bu pazarda Türkiye, küresel değişimden daha fazla pay alabilmek adına devasa adımlar atıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı doğrultusunda, 2030 yılına kadar ülkenin veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılması hedefleniyor. Kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayrılmasını öngören bu tarihi dönüşüm planının, Türkiye ekonomisine 1 trilyon lirayı aşan bir katma değer üretmesi bekleniyor.
ANADOLU GÜVENLİ LİMAN: DİJİTAL AĞIN KONYA HALKASI
Bu küresel vizyonun hayata geçirilmesinde, veri merkezlerinin coğrafi güvenliği ve Anadolu'ya yayılması stratejik bir öncelik olarak ele alınıyor. Güçlü enerji altyapısı ve yüksek kapasiteli elektrik şebekesiyle veri merkezi yatırımları için ideal bir zemin sunan Türkiye'de, dijital ekosistemin haritası da netleşiyor. Ülke genelinde faaliyet gösteren 81 veri merkezinin büyük kısmı İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde yoğunlaşsa da, geleceğin güvenli dijital havzası olarak Anadolu şehirleri öne çıkıyor. Bu kapsamda, sanayisi, tarımı ve stratejik konumuyla Türkiye'nin üretim üssü olan Konya, aktif olarak çalışan uluslararası standartlardaki veri merkeziyle dijital dünyanın yeni güvenli limanlarından biri olarak stratejik yerini alıyor. HIT-30 Programı kapsamında veri merkezlerine ayrılan 1,5 milyar dolarlık dev bütçe, yüzde 50'ye varan vergi teşvikleri ve enerji destekleriyle birlikte, Konya gibi güvenli Anadolu şehirlerinin dijital altyapıdaki rolünün önümüzdeki süreçte daha da güçlenmesi bekleniyor.
DEV OPERATÖRLERDEN MİLYAR DOLARLIK HİPER ÖLÇEKLİ YATIRIMLAR
Türkiye, yerel veri merkezlerinden dünya devi teknoloji şirketlerinin doğrudan konumlandığı "hiper ölçekli" ekosisteme geçiş yaparken dev iş birlikleri de ardı ardına açıklanıyor. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da temelleri atılan 3 milyar dolarlık dev proje, bölgedeki en büyük hareketlilik olarak dikkat çekiyor. Türk Telekom, enerji tüketimini azaltan "Sıvı Daldırmalı Soğutma Sistemi" testlerinde başarılı sonuçlar elde ederken, Vodafone Türkiye de İzmir ve Ankara'daki yatırımlarıyla kapasitesini katlıyor. Büyük işlem gücü gerektiren yapay zeka modellerinin eğitilmesi için kritik önem taşıyan bu teknolojik atılımlar, veri merkezlerinin işletme maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor. Nitekim Nevşehir Kapadokya bölgesindeki kayadan oyma doğal alanların veri merkezine dönüştürülmesi gibi alternatif projelerle, İstanbul ve Ankara'ya kıyasla yüzde 45 daha düşük maliyetli çevre dostu altyapılar geliştiriliyor.
ULUSLARARASI ARENADA YATIRIM DİPLOMASİSİ VE DİJİTAL GELECEK
Küresel veri merkezi sistemleri pazar büyüklüğünün bu yıl 570 milyar doları aşması ve 2030'a kadar 620 milyar dolara ulaşması beklenirken, Türkiye gözünü zirveye dikmiş durumda. ABD'nin 5 bin 427 veri merkeziyle liderlik ettiği bu küresel arenada Türkiye, sadece bir altyapı sağlayıcısı değil, aynı zamanda uluslararası standartların belirlenmesinde de rol oynamak istiyor. İstanbul'un yatırım diplomasisinin merkezi olacağı bu dönemde, Türk Devletleri Teşkilatı ile ortak bir Türk dilleri büyük dil modeli geliştirilmesi için de çalışmalar hız kazandı. Sağlık, tarım ve savunma başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden vatandaşın istifadesine sunulacağı bu yeni dönemde, Konya'nın da içinde yer aldığı Anadolu ağı, Türkiye'yi geleceğin dijital süper gücü yapma yolunda en büyük güvence olacak.
