Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yürürlüğe giren yeni mevzuat, kentlerin yeniden yapılanma sürecindeki yapı söküm ve yıkım faaliyetlerine kapsamlı kriterler getiriyor. Yerleşim alanlarındaki can ve mal emniyetini üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen düzenleme, teknik sorumluluk ilkelerinden çevresel etki yönetiminde uygulanacak esaslara kadar çok sayıda temel kuralı detaylandırıyor.
Yapılan bu idari ve teknik güncelleme, riskli binaların ortadan kaldırılması sırasında ortaya çıkabilecek tehlikelerin henüz planlama aşamasındayken bertaraf edilmesini amaçlıyor. Mahalle aralarındaki saha uygulamalarından yüksek katlı blokların sökümüne kadar her boyutta çalışma, artık doğrudan belirlenen standartlar çerçevesinde takip edilecek.
Saha Operasyonlarında İnşaat Mühendislerinin Teknik Sorumluluğu Artırıldı
Yapıların ortadan kaldırılması işlemlerinde süreçlerin fenni kurallara uygun biçimde yürütülmesi amacıyla inşaat mühendislerinin üstleneceği yetki ve sorumluluklar netleştirildi. Sürecin başından sonuna kadar sahada aktif rol oynayacak sorumlu mühendis, hazırlanan teknik projenin birebir uygulanmasından ve mevzuatta yer alan güvenlik şartlarının gözetilmesinden sorumlu tutulacak.
Yüksekliği 18,5 metrenin altında kalan yapılar için genel bir esneklik tanınsa da yüksek risk taşıyan ya da özel konumda bulunan binalarda mühendis kontrolü şartı aranmaya devam edecek. Özellikle bitişik nizam yapılar, tarihi eserlerin yakınında bulunan binalar, sağlık veya eğitim tesislerine komşu sahalar ile yapısal düzensizliği bulunan taşınmazlarda, kat yüksekliğine bakılmaksızın yetkili idareler tarafından sorumlu mühendis görevlendirmesi talep edilebilecek.
Kontrollü Patlatma Yöntemlerinde Meteorolojik Takip Ve Yüksek Hızlı Kamera Zorunluluğu
Patlayıcı maddeler vasıtasıyla gerçekleştirilecek kontrollü bina yıkım operasyonlarında, patlatma öncesinde hava ve çevre şartlarının detaylı biçimde analiz edilmesi kuralı getirildi. Rüzgâr hızı, nem ve atmosferik koşulların yıkım esnasında oluşturabileceği riskler önceden değerlendirilerek, patlatmanın çevre yapılara verebileceği muhtemel zararların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Teknolojik imkânların kullanımını zorunlu kılan bir diğer madde ise operasyon esnasında yüksek çözünürlüklü ve yüksek hızlı kameralarla kayıt yapılması oldu. Yapılan bu nitelikli görüntülü kayıtlar sayesinde yapının çöküş anı, patlamanın dalga boyutları ve çevredeki hareketler anlık olarak izlenerek ilerleyen süreçlerde teknik incelemelere imkân sağlanacak.
Patlatmalı Yıkımlarda Görev Alacak Personel Ve Mühendislere Belge Şartı
Yüksek risk taşıyan patlayıcılı yıkım işlemlerinde görev üstlenecek teknik personelin mesleki yeterliliği en üst seviyede derecelendirildi. Operasyonu sevk ve idare edecek inşaat mühendisinin bu spesifik alandaki uzmanlığını belgelendirmesi zorunlu hale getirilirken, yetkinliği bulunmayan kişilerin bu tür kritik projelerde sorumluluk almasının önüne geçildi.
Aynı şekilde şantiye sahasında patlayıcı maddelerin kurulumunu, düzeneklerin hazırlanmasını ve ateşleme safhasını fiilen gerçekleştirecek personelin de B sınıfı ateşleyici yeterlik belgesine sahip olması şart koşuldu. Böylece en hassas operasyonların dahi yalnızca alanında uzmanlaşmış yetkili kişiler tarafından yürütülmesi güvence altına alındı.
Yerleşim Alanlarında Toz Gürültü Ve Çevre Sağlığı Tedbirleri Sıkılaştırıldı
Mevzuatta yer alan çevresel düzenlemeler, yoğun nüfuslu mahallelerde ve ana hatlar üzerinde gerçekleştirilen söküm faaliyetlerinin halk sağlığına olan olumsuz etkilerini en aza indirmeyi amaçlıyor. Yıkım sürecinde ortaya çıkan gürültü, titreşim ve toz miktarının mevzuatta öngörülen %10,5 ile %15,2 arasındaki tolerans değerlerinin altında tutulması için şantiyelerde özel sulama ve bastırma sistemleri çalıştırılacak.
Yüksek binaların sökümünde ise fırlayabilecek yapı parçalarını engellemek amacıyla koruma fanları, örtülü geçitler ve özel perdeleme sistemlerinin kurulması mecburi tutuldu. Kurulacak iş iskelelerinin ve çalışma kulelerinin standartlara uygunluğu denetlenerek hem çalışanların hem de çevreden geçen vatandaşların güvenliği eksiksiz şekilde sağlanacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
