Sosyal güvenlik sistemindeki son gelişmeler ve ekonomik göstergeler doğrultusunda milyonlarca emekli ile memurun gözü ocak ayında yapılacak yeni düzenlemelere çevrildi. Sosyal Güvenlik Kurumu Uzmanı İsa Karakaş tarafından paylaşılan veriler çerçevesinde, yılın ikinci yarısındaki fiyat artışlarının maaş tablolarına nasıl yansıyacağı netleşmeye başladı. Uygulanan ekonomi vizyonunun dar gelirli vatandaşlar üzerindeki yansımalarını aktaran Karakaş, kamu çalışanları ile emeklilerin alım gücündeki değişimleri değerlendirdi.
Özellikle yaz aylarından itibaren açıklanan aylık tüketici fiyat endeksleri, yıl sonu beklentileriyle birleştiğinde maaşlara yapılacak taban zam oranlarını şekillendiriyor. Piyasadaki mevcut koşullar ve açıklanan enflasyon hedefleri doğrultusunda hesaplamalar yapan uzmanlar, sabit gelirli kesimin bütçesini rahatlatacak adımların atılması gerektiğine işaret ediyor. Çalışma hayatındaki mevcut tablonun iyileştirilmesi adına atılacak yasal adımların hazırlıkları şimdiden ekonomi yönetiminin masasında bulunuyor.
SSK Ve Bağkur Emeklilerinin Maaş Hesabı Netleşiyor
Temmuz ayı verileriyle başlayan yeni dönemin enflasyon rakamları, işçi ve bağımsız çalışan emeklilerinin ocak ayındaki gelir artışını belirleyen temel Unsur olarak öne çıkıyor. Karakaş’ın sunduğu projeksiyonlara göre SSK ve Bağ-Kur kapsamındaki vatandaşlar için en düşük senaryoda %7,0 seviyesinde bir fark oluşması bekleniyor. Piyasadaki fiyat yükselişlerinin devam etmesi durumunda ise bu oranın %11,0 seviyelerine kadar tırmanabileceği öngörülüyor.
Açıklanan bu oranlar alt sınır üzerinden hesaplanırken, enflasyonun izleyeceği seyre göre emeklilerin kök maaşlarına yapılacak ilaveler değişiklik gösterecek. Emekli vatandaşların yaşam standartlarını koruyabilmesi adına açıklanan bu rakamların ne derece yeterli olacağı kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Maaş hesaplamalarında sadece 6 aylık enflasyon farkının dikkate alınacak olması, temel ihtiyaç maddelerindeki değişimlerin takibini daha da kritik hale getiriyor.
Memur Maaşlarında Toplu Sözleşme Şartları Belirleyici Oluyor
Kamu çalışanları ve memur emeklilerinin yıl başındaki maaş artışlarında doğrudan toplu sözleşme hükümleri ile enflasyon farkı hesaplamaları uygulanıyor. İsa Karakaş’ın paylaştığı verilere göre memur kesimi için ocak ayında öngörülen artış oranı %5,0 ile %8,5 aralığında değişkenlik gösteriyor. Memurlar için geçerli olan bu katsayılar, devlet memurlarının ve emeklilerinin taban aylıklarından ek ödemelerine kadar tüm gelir kalemlerini doğrudan etkiliyor.
Söz konusu zam oranları uygulanırken enflasyonun toplu sözleşmede belirlenen eşiği aşması durumunda ortaya çıkan fark da maaşlara ilave edilecek. Ancak mevcut parametreler ışığında değerlendirme yapıldığında, memurların enflasyon karşısındaki durumunun toplu sözleşme şartlarına sıkı sıkıya bağlı olduğu görülüyor. Yılın son çeyreğinde açıklanacak yeni verilerle birlikte memurların alacağı nihai rakamlar tam anlamıyla netlik kazanacak.
Sabit Gelirlilerin Enflasyon Mücadelesi Ve Ekonomi Programı
Son dönemde hayata geçirilen ekonomi programlarının etkileri en çok sabit gelir sahibi vatandaşların günlük yaşamında hissediliyor. Geçmiş dönemlerde açıklanan Orta Vadeli Program hedefleri ile gerçekleşen enflasyon oranları arasındaki sapmalar, emeklilerin alım gücünde belirgin bir düşüşe yol açtı. Karakaş, Orta Vadeli Program hedeflerindeki güncellemelerin gelir dağılımı üzerindeki hassasiyetine değinerek bu durumun telafi edilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Alım gücünün gerilemesi nedeniyle geniş halk kitlelerinin yaşadığı finansal sıkıntılar, sosyal güvenlik uzmanları tarafından detaylıca analiz ediliyor. Enflasyonla mücadele sürecinde yükün önemli bir kısmını üstlenen emekliler için ek iyileştirme mekanizmalarının devreye sokulması talep ediliyor. Ekonomik dengelerin yeniden tesis edilmesi sürecinde alt gelir grubunun desteklenmesi, sosyal devlet anlayışının gereği olarak değerlendiriliyor.
Refah Payı Ve Seyyanen Zam İçin Takvim İlerliyor
Maaşlara sadece enflasyon farkının eklenmesiyle sınırlı kalmayıp ilave refah payı verilmesi beklentisi, siyasi ve ekonomik gelişmelerle doğrudan bağdaştırılıyor. Karakaş, yasal olarak tanımlanan oranların ötesinde yapılacak esaslı iyileştirmeler için seçim takviminin belirleyici olacağını dile getiriyor. Geçmiş yıllarda uygulanan 3600 ek gösterge düzenlemesi ve EYT gibi geniş kapsamlı adımların benzerlerinin önümüzdeki süreçte de gündeme gelmesi bekleniyor.
Siyasi iktidarın ve ekonomi yönetiminin kendi iç değerlendirmelerinde dar gelirlilerin durumunu ele aldığı ifade edilirken, kalıcı refah artışı için 2027 yılının ocak ayı işaret ediliyor. Seçim atmosferine girilmesiyle birlikte hem asgari ücretliler hem de tüm emekli grupları için daha güçlü refah payı ve seyyanen zam adımlarının atılacağı öngörülüyor. O tarihe kadar geçecek sürede ise mevcut enflasyon farklarının maaşlara yansıtılmasıyla yetinileceği tahmin ediliyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
