Enerji piyasalarında son dönemde yaşanan hareketlilik sürücülerin bütçesini doğrudan etkilemeye devam ediyor. Orta Doğu coğrafyasında Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında tırmanan gerilim ve askeri hareketlilik küresel ham petrol fiyatlarının yukarı yönlü ivme kazanmasına yol açıyor. Uluslararası ham petrol brent varil fiyatındaki bu ani dalgalanmalar Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkelerin iç piyasadaki akaryakıt tarifelerine doğrudan yansıyor. Tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve navlun maliyetlerindeki artışlar da birleşince pompa fiyatlarında yeni bir düzenleme kaçınılmaz hale geliyor.
Sektör kaynaklarından edinilen son bilgilere göre ham petrol tarafında yaşanan bu küresel tırmanış kısa süre önce yapılan artışların üzerine yeni bir yük getirecek. Geçtiğimiz günlerde litre fiyatına 1,10 TL seviyesinde bir artış yansıtılan benzin grubu için piyasalar yeniden alarm vermeye başladı. Uluslararası borsa endekslerindeki yükseliş ve döviz kuru parametrelerinin birleşimiyle birlikte işlenmiş ürün fiyatlarında ciddi bir maliyet baskısı oluştu. Bu durum akaryakıt dağıtım şirketlerinin ve rafinelerin fiyat mekanizmasını yeniden güncellemesini zorunlu kıldı.
Pompa Fiyatlarındaki Güncel Rakamlar Ve Beklentiler
Gece yarısından itibaren geçerli olması beklenen yeni fiyat düzenlemesiyle birlikte benzin grubunda litre başına 1,56 TL tutarında bir zam yapılması öngörülüyor. Pazartesi gününü salıya bağlayan gece yarısı saat 00,00 itibarıyla tabelalara yansıyacak olan bu artış 11 Ağustos Salı gününden itibaren araç sahiplerinin depolarına doğrudan yansıyacak. Sektör temsilcileri döviz kurlarındaki yatay seyir devam etse dahi küresel ürün fiyatlarındaki %2,5 üzerindeki yükselişin bu zammı tetiklediğini ifade ediyor. Gece yarısına kadar mevcut tarifeden yakıt almak isteyen sürücülerin istasyonlarda yoğunluk oluşturması bekleniyor.
Zam öncesinde büyükşehirlerdeki mevcut akaryakıt satış fiyatları da piyasadaki yüksek seviyeyi gözler önüne seriyor. Şu anda İstanbul genelinde benzinin litresi ortalama 68,36 TL seviyesinden satılırken motorin litre fiyatı 80,04 TL olarak uygulanıyor. Otogaz olarak da bilinen LPG litre fiyatı ise tarifelerde 33,79 TL olarak yer alıyor. Yapılacak olan 1,56 TL artış sonrasında İstanbul genelinde benzinin litre satış fiyatı 69,92 TL seviyesine kadar tırmanacak. Bu durum bir depo benzin maliyetini hissedilir şekilde artıracak.
Şehirler Arasındaki Fiyat Farkları Ve Anadolu Detayı
Akaryakıt fiyatlarının Türkiye geneline dağılımı incelendiğinde nakliye giderleri ve coğrafi uzaklıklar sebebiyle şehirler arasında belirgin farklar dikkat çekiyor. İstanbul gibi limanlara ve rafinelere yakın merkezlerde fiyatlar nispeten daha düşük seyrederken iç bölgelere gidildikçe lojistik maliyetleri işin içine giriyor. Bu durum Anadolu şehirlerindeki pompa fiyatlarının her zaman İstanbul ve İzmir gibi metropollerin birkaç kuruş üzerinde seyretmesine neden oluyor. Dağıtım şirketlerinin belirlediği serbest piyasa tavan fiyatları kent merkezlerinden uzaklaştıkça artış gösteriyor.
Salı günü devreye girecek yeni zamlı tarife ile birlikte Anadolu coğrafyasındaki benzin litre fiyatı kritik eşik olan 70 TL seviyesini resmen geride bırakacak. Özellikle Ankara, İzmir, Bursa ve Adana gibi büyük kentlerin yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki illerde benzinin litresi 70,10 TL ile 70,50 TL arasında değişen rakamlardan depolara doldurulacak. Taşra ilçelerinde nakliye payının daha da yükselmesiyle sürücüler yakıt alırken psikolojik sınır olan 70 TL üzerindeki rakamlarla karşılaşmak zorunda kalacak.
Sürücülerin Ve Lojistik Sektörünün Maliyet Yükü
Ardı ardına gelen akaryakıt zamları sadece bireysel binek araç sahiplerini değil, üretim ve lojistik sektörünü de derinden sarsıyor. Taşımacılık sektörünün ana girdilerinden biri olan akaryakıt giderleri, tüketim maddelerinin ve gıda ürünlerinin raflara ulaşma maliyetini doğrudan yukarı çekiyor. Lojistik firmaları ve nakliyeciler artan maliyetleri navlun ücretlerine yansıtmak durumunda kaldıkları için genel enflasyonist baskı piyasada daha fazla hissedilir hale geliyor. Bu durum önümüzdeki süreçte temel tüketim maddelerinde yeni fiyat güncellemelerini beraberinde getirebilir.
Bireysel sürücüler ise toplu taşıma alternatiflerine yönelme veya araç kullanımını sınırlandırma yoluna gidiyor. Depo dolum maliyetlerinin hızla yükselmesi hanehalkı bütçelerinde ulaşıma ayrılan payın her geçen gün genişlemesine yol açıyor. Uzmanlar küresel piyasalarda jeopolitik risklerin azalmaması halinde akaryakıt üzerindeki yukarı yönlü oynaklığın önümüzdeki haftalarda da sürebileceğini belirtiyor. Sürücüler zamlı fiyatlar pompaya yansımadan önce depolarını doldurmak adına akaryakıt istasyonlarına akın etmeye devam ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
