Küresel piyasalarda yaşanan sert dalgalanmalar yerel akaryakıt fiyatlarını doğrudan vurmaya devam ediyor. Dünya genelindeki enerji koridorlarında ortaya çıkan gerilimler ve hammadde maliyetlerindeki ani yükselişler, Türkiye'deki pompa fiyatlarına büyük bir artış olarak yansımak üzere gün sayıyor. Bu gece yarısından itibaren geçerli olması beklenen dev artış, özellikle nakliye ve ulaşım sektöründe ciddi bir hareketliliğe sebep olacak gibi görünüyor.
Sektör kaynaklarından edinilen son bilgilere göre, benzinin litre fiyatına 2 TL ve motorinin litre fiyatına ise 6,85 TL tutarında bir maliyet zammı hesaplandı. Ancak bu devasa artışın tamamı doğrudan tüketiciye yansıtılmayacak. Devletin uyguladığı eşel mobil benzeri dengeleme mekanizmaları ve vergi düzenlemeleri sayesinde, zam gereksiniminin %25'lik kısmı Özel Tüketim Vergisi üzerinden karşılanacak. Kalan %75'lik bölüm ise doğrudan tabelalara yansıyacak. Böylece fiili artış benzinde 1,50 TL, motorinde ise 5,13 TL seviyesinde gerçekleşecek.
Motorin Fiyatları Tüm Zamanların Zirvesine Tırmanıyor
Benzin fiyatlarında görülen 1,50 TL seviyesindeki artış sürücüler için ciddi bir yük oluştururken, asıl büyük darbe motorin tarafında yaşanacak. Gece yarısı gerçekleşecek 5,13 TL tutarındaki artışla birlikte motorinin litre fiyatı tarihte görülmemiş seviyelere ulaşacak. Özellikle ticari araç sahiplerini ve lojistik firmalarını yakından ilgilendiren bu gelişme, piyasadaki mal ve hizmet maliyetlerini de doğrudan tetikleme riski taşıyor.
Yapılan bu devasa ayarlamayla birlikte motorinin litresi 90 TL sınırına dayanarak tüm zamanların rekorunu kıracak. Kent içi ulaşımdan şehirler arası yük taşımacılığına kadar pek çok alanda ana girdi olan motorindeki bu tarihi rekor, pompaya yansıdığı andan itibaren depoları doldurmayı imkansız hale getirecek. Sürücüler zamlı tarifeden etkilenmemek adına akşam saatlerinden itibaren istasyonların önünde uzun kuyruklar oluşturmaya başladı bile.
Hürmüz Boğazı Krizinin Petrol Piyasasına Etkileri
Uluslararası enerji piyasalarını ateşe veren temel gelişme, Orta Doğu'daki kritik sevkiyat rotalarında yaşanan diplomatik tıkanıklıklar oldu. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yürütülen barış görüşmelerinin ve küresel petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle açılmasına ilişkin müzakerelerin çıkmaza girmesi, piyasalarda büyük bir tedirginlik yarattı. Jeopolitik risklerin tırmanmasıyla birlikte ham petrol fiyatları hızla yukarı yönlü bir ivme yakaladı.
Yaşanan bu gerilimin ardından Brent petrolün varil fiyatı kısa sürede 88 Dolar seviyesine dek tırmandı. Küresel arz tedarikinde yaşanabilecek olası bir kesinti korkusu, türev piyasalarda alımları hızlandırdı ve uluslararası borsa endekslerinde enerji kalemlerini rekor seviyelere taşıdı. Piyasaların bu denli kırılgan bir yapıya bürünmesi, iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarının üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürüyor.
İşlenmiş Ürün Maliyetlerindeki Hızlı Artış Grafiklere Yansıdı
Sadece ham petrol değil, doğrudan işlenmiş akaryakıt ürünlerinin küresel ton fiyatlarında da çok sert yükselişler kaydedildi. Dünya genelindeki rafinelerin üretim marjları ve navlun giderlerindeki artış, motorin ve benzin ürünlerinin uluslararası borsalardaki değerini hızla yukarı çekti. Bu durum, ham petrol yükselişinden bile daha sert bir ürün zammı baskısı oluşturdu.
Özellikle motorinin metrik ton fiyatında son saatlerde görülmemiş bir sıçrama yaşandı. Küresel piyasalarda motorinin metrik tonu son 24 saat içerisinde 1140 Dolar seviyesinden 1226 Dolar seviyesine kadar çıktı. Bu denli kısa sürede gerçekleşen devasa fiyat hareketi, Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkelerin pompalarına kaçınılmaz bir maliyet yükü olarak geri döndü. Piyasa uzmanları küresel gerilim yumuşamadığı sürece bu oynaklığın devam edebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
