MİLYONLARCA ÖĞRENCİYE KAMPÜS YOLU: DEV ÖĞRENCİ AFFI
Kabul edilen teklife göre, hazırlık sınıfları dahil her düzeyde eğitim görürken kendi isteğiyle ayrılanlar dahil, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptırmayanlara üniversitelerine geri dönüş hakkı tanındı. Hak sahiplerinin, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde eski okullarına başvurmaları gerekiyor. Bu şartı yerine getiren öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ders başı yapabilecek.
Terör, kasten öldürme, işkence, cinsel istismar, uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan hüküm giyenler, sahte belgeyle kayıt yaptıranlar ile Polis ve Askeri akademi öğrencileri bu af kapsamının dışında tutuldu. Aftan yararlananlar, giriş yılındaki puanlarına göre farklı programlara yatay geçiş yapabilecek veya açık öğretim programlarına geçebilecek.
AKADEMİK HIRSIZLIĞA İHRAÇ, "PARALI TEZ" SEKTÖRÜNE HAPİS
Yükseköğretim kalitesini korumak amacıyla akademik sahteciliğe karşı çok sert yaptırımlar getirildi. Kendi emeğine dayanmayan, başkalarına yazdırılmış tez, makale veya projeleri akademik unvan ve derece almak için kullananlar meslekten ihraç edilecek ve unvanları geri alınacak.
Bu sahte çalışmaları üretenlere veya aracılık edenlere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Eğer bu iş ticari bir meslek haline getirilmişse ceza 10 bin günden 20 bin güne kadar çıkacak. Ayrıca, Türkiye'de yasa dışı yabancı program veya üniversite açanlara 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası uygulanacak; sahte diploma düzenleyenler ise resmi belgede sahtecilik suçundan yargılanacak.
AYM KARARI SONRASI DİSİPLİN SORUŞTURMALARINA YENİ USUL
Anayasa Mahkemesinin iptal kararları doğrultusunda üniversitelerdeki disiplin süreçleri yeniden düzenlendi. Buna göre, soruşturulan kişiye gönderilecek ifadeye davet yazısında iddialar açıkça belirtilecek ve en az 7 gün süre tanınacak. Disiplin cezası teklif edilirken de en az 7 günlük savunma süresi verilmesi zorunlu olacak. Soruşturulan kişiye, savunmasını yapmadan önce tüm soruşturma dosyasını inceleme hakkı yasal güvenceyle sunulacak.
AKADEMİK KADROLAR, EK SINAVLAR VE GÜVENLİK FİLTRESİ
Yükseköğretimde yaş sınırları, kadro hakları ve sınav süreçleri de yeniden yapılandırıldı. İhtiyaç duyulan programlardaki öğretim üyeleri, YÖK onayıyla emeklilik yaş hadlerinden sonra 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalışmaya devam edebilecek. Azami öğrenim süresini doldurmasına rağmen mezun olamayan son sınıf öğrencilerine, intörnlük hariç olmak üzere, başarısız oldukları veya alamadıkları dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı tanınacak ancak bu hak ara sınıflara verilmeyecek. Diğer yandan üniversitelerde görev yapacak tüm öğretim elemanları artık Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamına dahil edilecek. Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda da yabancı uyruklu kontenjanından uzmanlık eğitimi alanlara döner sermayeden pay verilmeyecek.
VAKIF ÜNİVERSİTELERİNE SIKI DENETİM VE GARANTÖRLÜK SİSTEMİ
Tüm yükseköğretim kurumları ancak YÖK kararı ile eğitim faaliyetine başlayabilecek. Vakıf üniversitelerine kurallara uymadıklarında uyarma, kontenjan kısıtlama, öğrenci alımını durdurma ve faaliyet iznini iptal etme gibi kademeli yaptırımlar uygulanacak. Mali yapısı bozulan vakıf üniversiteleri, faaliyet izni kaldırılarak garantör bir devlet üniversitesine devredilecek. Bu devir sürecinde hiçbir kamu kaynağı kullanılmayacak ve masraflar öğrencilerin ödemelerinden karşılanacak. Kendine ait hastanesi bulunmayan tıp fakültelerine ise hastane açmaları için 30 ay ek süre verilecek; şartı yerine getiremeyenlerin öğrencileri devlet üniversitelerine aktarılacak.
TEKNOLOJİ OFİSLERİ VE ÜNİVERSİTELERİN YURT DIŞI AÇILIMLARI
Üniversite yönetim kurulları, buluşların hak sahipliğini Teknoloji Transfer Ofislerine (TTO) devredebilecek. Elde edilen gelirin en az üçte biri buluşu yapan akademisyene, üçte biri üniversite döner sermayesine, kalanı ise ofise aktarılacak. Üniversiteler ortak teknoloji ofisi kurup özel sektörle ortaklık yapabilecek. Ayrıca, devlet üniversiteleri Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke ve akademik birim açabilecek.
KAHRAMANMARAŞ ÜNİVERSİTELERİNDE YAPISAL DEĞİŞİM
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirildi. Üniversite, TUSAŞ iş birliğiyle tamamen teknik ve havacılık odaklı bir yapıya kavuşturulurken; bünyesindeki İslami İlimler, Sağlık Bilimleri, İnsan ve Toplum Bilimleri ile İletişim ve Turizm fakülteleri Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi ile birleştirildi. Devredilen birimlerin öğrencileri ve personeli hak kaybı yaşamadan Sütçü İmam Üniversitesi'ne aktarıldı. Son olarak, öğretim elemanı ihtiyacını karşılamak amacıyla 48 üniversiteye yeni akademik kadrolar ihdas edildi.
