EĞİTİM KURUMLARININ ATIK ÜRETİMİNE MİMARCA BİR BAŞKALDIRI
Mimarlık eğitimi, doğası gereği yıl boyunca yoğun bir çizim, pafta ve maket üretimini beraberinde getiriyor. Öğrencilerin fikirlerini somutlaştırmak için kullandığı kartonlar, mukavvalar ve çeşitli kimyasallarla birleşen kağıt malzemeler, notlandırıldıktan sonra genellikle çöpe gidiyor. Bu materyallerin üzerindeki boya ve yapıştırıcı gibi kimyasalların temizlenmesinin son derece masraflı ve ağır bir işlem olduğunu belirten Prof. Dr. Bilgehan Yılmaz, atölyenin çıkış noktasını şu sözlerle özetliyor: "Sürdürülebilir bir dünya için her hafta artık üreten bir eğitim kurumunun bu atıkların ne olacağı noktasında da çözüm üretmesi gerektiğine inandığım için bu atölyeyi kurarak atıklara dönüştürmek hedefi ile yola çıktım. Ana fikrim dünyaya birey olarak daha az yük olabilmektir."
GERİ DÖNÜŞÜM DEĞİL İLERİ DÖNÜŞÜM: MALZEMEYE DEĞER KATMAK
Toplumda sıkça karıştırılan geri dönüşüm ile ileri dönüşüm kavramları arasındaki çizgi, bu atölyede tamamen netleşiyor. Geri dönüşüm, atıkların yüksek maliyetli makineler ve işlemlerle yeniden ham maddeye dönüştürülmesini ifade ederken; ileri dönüşüm çok daha çevreci ve yaratıcı bir rota izliyor. Malzemeye büyük müdahalelerde bulunmadan, sadece basit dokunuşlar, boya, yapıştırma ve en önemlisi tasarım becerisi ekleyerek yeni bir tüketim ürünü ortaya çıkardıklarını ifade eden Prof. Dr. Yılmaz, "İleri dönüşümde esas kriter malzemenin yeni bir ürüne dönüşmesi ve bir değere erişmesidir. Bu değer bazen anlamsal bazense maddi değer olarak kabul edilmektedir" diyerek yöntemin geleceğin değer dönüşümündeki rolünü vurguluyor.
ATIK MALZEMELERLE KURULAN EMPATİK BAĞ VE İÇSEL ONARIM
Artcycle Atölyesi, öğrenciler için sadece fiziksel bir üretim alanı olmanın ötesine geçerek bir karakter inşa merkezine dönüşüyor. Kırık, parçalı ve tek başına hiçbir anlam ifade etmeyen nesneler, genç tasarımcıların elinde kentsel ve sosyolojik bir hafızanın parçası haline geliyor. Bu sürecin öğrencilerin iç dünyasını da zenginleştirdiğini belirten Yılmaz, atölyede yaşanan zihinsel dönüşümü şu çarpıcı örnekle anlatıyor: "Beni en çok etkileyen çalışmalardan bir tanesi bisiklet sürücüsü bir genç kızın geçirdiği bir kaza sonucu omurgasında yer alan kırığı bana anlatması ve iyileştikten sonra omurgasından çıkan çivi vida gibi enstrümanlarla bir sanat eseri yapmak istemesi olmuştur. Yasadığı derin travmanın güzel bir anıya dönüşmesi yolculuğuna eşlik ettim. Esere her baktığında yaşadığı travmayı nasıl onardığını, hayata nasıl tutunduğunu gözlemliyor."
ÜNİVERSİTEDEN ŞEHRE YAYILAN ORTAK BİR EKOLOJİK BİLİNÇ
Konya Teknik Üniversitesi bünyesindeki EKO Kazanım ve Dönüşüm Atölyesi ile iş birliği içinde çalışan Artcycle, üniversitenin idari personelinden kantin çalışanlarına kadar herkesi içine alan devasa bir ekosisteme dönüşmüş durumda. Kantinde toplanan soda kapakları, idari birimlerde kırpılan kağıtlar atölyenin ham maddesini oluşturuyor. Bu öncü hareketin Konya kenti için de büyük bir şans olduğunu dile getiren Prof. Dr. Bilgehan Yılmaz, yerel yönetimler ve diğer üniversitelerle ortak farkındalık etkinlikleri, gösteriler ve sergiler düzenlediklerini aktarıyor. Atölyenin başarısı Türkiye sınırlarını da aşarak Bakü'deki sergilerden Rusya'daki teknik üniversitelerle yapılan iş birliği girişimlerine ve Sıfır Atık Vakfı'nın külliyat çalışmalarına kadar uluslararası bir takdir topluyor.
GELECEĞİN MİMARLARINA MESAJ: ÖNCE KENDİNİ SONRA DÜNYAYI DÖNÜŞTÜR
Kısa vadede daha profesyonel bir web sitesi, düzenli üretim ve satış altyapısı kurmayı hedefleyen Prof. Dr. Bilgehan Yılmaz, uzun vadedeki vizyonunu "Türkiye'deki diğer teknik üniversitelerle birlikte uygulamaya geçecek olan öncü ve örnek modelin Konya Teknik Üniversitesinden çıkması" olarak açıklıyor. Genç tasarımcılara var olan potansiyeli ve değeri görünür kılma çağrısında bulunan deneyimli akademisyen, ileri dönüşümün en mikro ölçekten en makro ölçeğe kadar yaratıcı bir yöntem olduğunu belirterek, "Bu kaynağı iyi kullanmak, önce kendini, sonra çevresini ve daha sonra dünyayı dönüştürme hedefinde olan mimarlar için önemli bir yetenektir" sözleriyle gençlere ilham veriyor.
