YERALTI SU SEVİYESİNDEKİ DALGALANMALAR ZEMİNİ SIKIŞTIRIYOR
Konya Ovası'ndaki yeraltı su seviyesinin her geçen yıl alarm veren bir hızla düştüğüne dikkat çeken Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, bu tehlikeli düşüşün özellikle tarımsal sulama dönemlerinde çok daha belirgin hale geldiğini ifade etti. Tarım sezonunun sona ermesinin ardından su seviyesinde kısmi bir yükselme yaşandığını belirten Prof. Dr. Arık, su yataklarındaki bu sürekli ve ani değişimlerin obruk oluşumlarını doğrudan tetiklediğini aktardı. Yeraltı suyunun çekilmesiyle birlikte gevşek örtü malzemesi içerisindeki efektif gerilmenin azaldığını ve taneler arasında sıkışmalar meydana geldiğini açıklayan Arık, bölgede yaşanan bu zemin hareketlerinin kimi yerde obruk, kimi yerde ise son derece ciddi riskler barındıran yer çatlakları olarak insanoğlunun karşısına çıktığını dile getirdi.
BEKLENMEDİK NOKTALARDA ÇIKAN OBRUKLAR ALTYAPIYI TEHDİT EDİYOR
Geçtiğimiz dört beş yıllık periyotta en yüksek sayısal seviyelerine ulaşan obrukların, artık sadece tahmin edilen alanlarda değil, beklenmeyen yeni noktalarda da türemeye başladığı açıklandı. Son dönemlerde Seydişehir'de meydana gelen obruk oluşumlarını bu duruma örnek gösteren Prof. Dr. Arık; Karapınar, Çumra ve Karatay gibi kronikleşen ilçelerde de tehlikenin büyüyerek sürdüğünü kaydetti. Sahadaki envanter güncelleme ve güncel rakamları belirleme çalışmalarının sürdüğünü ancak genel trendin net bir artışa işaret ettiğini söyleyen Arık, obrukların tek başına doğal birer jeolojik olay olduğunu ancak yerleşim yerlerini, tarım arazilerini, enerji yatırım alanlarını, ulaşım ve demiryolu hatları gibi kritik altyapı yapılarını tehdit etmesi sebebiyle büyük bir felakete dönüştüğünü vurguladı. Bu ürkütücü tablonun ardındaki asıl nedenin kuraklıktan ziyade insan kaynaklı yeraltı suyu tüketimi olduğunu belirten uzman, bu kullanımı kontrol altına almanın orta ve uzun vadede obruk oluşumlarını durdurabilecek tek çare olduğunu sözlerine ekledi.
140 BİN KAÇAK KUYU HEM ZEMİNİ HEM SU KALİTESİNİ BOZUYOR
Havzadaki yeraltı su seviyesinin çökmesindeki en büyük payın belgesiz açılan kaçak kuyular olduğuna değinen Prof. Dr. Fetullah Arık, bölgedeki mevcut yeraltı suyu yönetiminde çok ciddi sorunlar yaşandığının altını çizdi. Devlet Su İşleri'nin kooperatif kuyuları ve vatandaşların yasal izinli kuyularının toplamının neredeyse üç katı kadar belgesiz kuyu varlığının havza için devasa bir problem oluşturduğunu belirten Arık, 35 bin belgeli kuyuya karşılık 140 bin belgesiz kuyunun teknik nezaretten yoksun açıldığını ifade etti. Herhangi bir jeoloji mühendisi desteği alınmadan, kulaktan dolma yöntemlerle açılan bu kaçak kuyular nedeniyle üst katmanlardaki tuzlu ve niteliksiz suların alt katmanlardaki temiz sulara karıştığını ve su kalitesini de mahvettiğini söyleyen Arık, vatandaşın tarladan ürettiği bu suların ne tarımsal sulamaya ne de insani tüketime uygun olmadığını belirtti. Kuyu açımı ve takibinin tamamen teknik bir operasyon olduğunu hatırlatan uzman, havzadaki kaçak yeraltı suyu üretimiyle mücadele konusunda devletin ilgili kurumlarının çok daha sıkı ve caydırıcı önlemler alması gerektiği çağrısında bulundu.
