TÜRKİYE’DE BİR İLK: SUÇ MAĞDURİYETİ MASAYA YATIRILDI
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkemizde ilk defa gerçekleştirilen çok önemli bir çalışmaya imza atarak Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması'nın 2025 yılı sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Toplumun güvenlik algısını, suç mağduriyeti oranlarını ve bu olaylar karşısındaki adli davranışlarını ölçmeyi amaçlayan bu dev araştırma için çok titiz bir saha çalışması yürütüldü. Türkiye genelinde 6 Ekim ile 19 Aralık 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen bilgisayar destekli yüz yüze görüşmelerde, içinde 15 ve üzeri yaşta bireylerin bulunduğu 21 bin 500 örnek hane belirlendi. Rastgele seçilen 18 bin 378 kişiyle bizzat görüşülerek hazırlanan rapor, kent ve kır yaşamındaki güvenlik gerçeklerini net bir şekilde gözler önüne serdi.
EVLERİN VAZGEÇİLMEZ KALKANI ÇELİK KAPI OLDU
Araştırmada vatandaşların suçtan korunmak amacıyla evlerinde ne tür önlemler aldığı detaylıca incelendi. Çarpıcı sonuçlara göre, hanehalkının suçtan korunmak için en çok başvurduğu yöntem yüzde 70,7 gibi ezici bir oranla zırhlı veya çelik kapı kullanmak oldu. Güvenlik arayışında çelik kapıyı, yüzde 35,5 ile güvenlik kamerası ve yüzde 28,0 ile pencerelere panjur veya korkuluk yaptırmak takip etti. Halkın evinde en az tercih ettiği savunma yöntemleri ise yüzde 4,7 ile hırsız alarmı, yüzde 4,8 ile bekçi köpeği ve yüzde 5,5 ile biber gazı veya elektro şok kullanımı olarak kayıtlara geçti.
KENTTE KAMERA KIRDA SİLAH ÖNE ÇIKIYOR
Alınan güvenlik önlemlerinin yerleşim yerlerine göre değiştiği, kent ve kır hayatı arasında belirgin farklar olduğu görüldü. Ateşli silah bulundurma ve bekçi köpeği ile korunma önlemlerinin kırda yaşayan vatandaşlar arasında çok daha yaygın olduğu tespit edildi. Pencerelere panjur veya korkuluk yaptırma eğilimi orta yoğun kentlerde zirveye çıkarken; zırhlı veya çelik kapı, güvenlik kamerası, yüksek çit veya duvar, özel kapı kilitleri, güvenlik görevlisi istihdamı, biber gazı/elektro şok ve hırsız alarmı gibi teknolojik ve yapısal önlemlerin tamamında yoğun kentler diğer yerleşim yerlerini geride bıraktı.
SANAL TEHDİTLER İLK SIRADA YER ALIYOR
Toplumdaki suç türlerinin son bir yıl içindeki yaygınlık hızına, yani bireylerin bu suçlara en az bir kez maruz kalma oranlarına bakıldığında modern dünyanın getirdiği suçlar öne çıktı. Son bir yılda halkın en çok maruz kaldığı mağduriyet türü yüzde 4,6 ile cinsel olmayan taciz olurken, bunu yüzde 3,5 ile internet ve dijital dünyayı kapsayan bilişim suçları ve yüzde 2,8 ile tüketici dolandırıcılığı izledi. Buna karşılık, halkın fiziki dünyada en az maruz kaldığı ve yaygınlık hızı en düşük çıkan suçlar ise yüzde 0,1 ile yağma, yüzde 0,2 ile araç hırsızlığı ve yüzde 0,6 ile araçtan kişisel eşya çalınması oldu.
ARAÇ HIRSIZLIĞI HEMEN BİLDİRİLİYOR, RÜŞVET GİZLİ KALIYOR
Araştırmanın en dikkat çekici bölümlerinden birini de vatandaşların yaşadıkları mağduriyetleri resmi mercilere şikayet etme oranları oluşturdu. Yaşanan son olay dikkate alındığında, resmi makamlara bildirilme oranı en yüksek olan suç türü yüzde 81,3 ile araç hırsızlığı oldu. İnsanların haklarını aramak için adli makamlara en çok başvurduğu diğer suçlar ise yüzde 68,4 ile motosiklet/moped hırsızlığı ve yüzde 53,3 ile saldırı/yaralanma olayları olarak belirlendi. Buna tezat olarak, adli mercilere bildirilme oranı en düşük kalan, yani gizli tutulan suçların başında yüzde 5,1 ile rüşvet yer aldı. Rüşveti, yüzde 11,0 bildirilme oranıyla cinsel taciz ve yüzde 14,7 ile cinsel olmayan taciz takip etti.
MADDİ ZARARLAR GENELLİKLE 25 BİN LİRANIN ALTINDA
Vatandaşların son yaşadıkları suç mağduriyetlerinde uğradıkları maddi zararların boyutu da 2025 yılı toplam değerleri üzerinden rapora yansıdı. Tüm suç türleri genel olarak incelendiğinde, çalınan eşyanın veya oluşan maddi kaybın toplam değerinin çok büyük bir çoğunlukla "24 bin 999 Türk Lirası ve altında" kaldığı görüldü. Yaşanan evden hırsızlık ve tüketici dolandırıcılığı olaylarında maddi zararın "100 bin Türk Lirası ve üzeri" olduğu durumlar ikinci sırada yer alırken, bunların dışındaki diğer tüm suç türlerinde ise "25 bin ile 99 bin 999 Türk Lirası" arasındaki kayıplar ikinci sıraya yerleşti.
HIRSIZLAR EN ÇOK ELEKTRONİK EŞYA VE ALTIN ÇALIYOR
Son olarak, hırsızlık olaylarında en çok hedef olan eşyaların listesi de netleşti. Evden hırsızlık olaylarının yüzde 16,6'sında evden herhangi bir şey çalınamadığı görülürken, bir şey çalınan evlerin yüzde 15,5'inde elektronik ve elektrikli eşyaların, yüzde 14,9'unda ise mücevher, saat ve altın gibi değerli madenlerin çalındığı belirlendi. Ev haricinde gerçekleşen diğer hırsızlık olaylarında ise suçluların en çok göz diktiği eşyalar yüzde 19,4 ile cüzdan, çanta, bavul ve evrak çantası olurken, cep telefonları yüzde 15,2'lik oranla çalınan eşyalar arasında ikinci sırada yer aldı.
