Çalışma hayatında emeklilik gününü öne çekmek veya eksik prim günlerini tamamlamak isteyen yüz binlerce vatandaş için takvim giderek daralıyor. Sosyal güvenlik sisteminde uygulanan borçlanma maliyetleri doğrudan brüt asgari ücrete endeksli olduğu için 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek yeni zam oranları söz konusu ödeme kalemlerini ciddi miktarda yükseltecek. Hak kaybı yaşamak istemeyen sigortalıların başvurularını en geç 31 Aralık 2026 mesai bitimine kadar tamamlaması gerekiyor. Belirtilen tarihe kadar işlemlerini resmi kanallar üzerinden ileten vatandaşlar, mevcut tarife üzerinden ödeme yapma imkanına sahip olacak. Güncel dönemi kaçıran kişileri ise yeni yılda onlarca bin liralık ek finansal külfet bekliyor.
Sosyal güvenlik mevzuatında yer alan borçlanma mekanizması, vatandaşların geçmişte çalışamadıkları belirli sürelerin primlerini kendi ceplerinden ödeyerek hizmet dökümlerine ekletmelerini sağlıyor. Bu süreç, prim gün sayısı yetersiz olduğu için emeklilik hakkını kazanamayan ya da maaş bağlama oranını artırmak isteyenler için büyük önem taşıyor. İlk defa sigortalı olunan tarihten önceki dönemlere ait borçlanmalar, sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek kişilerin daha erken yaşta emekli olabilmelerine imkan tanıyor. Dolayısıyla yıl sonuna kadar yapılacak başvurular, hem finansal açıdan tasarruf sağlıyor hem de emeklilik planlarını güvence altına alıyor.
Doğum Borçlanmasında Yıl Sonu Avantajı Ve Yeni Zam Senaryoları
Çocuk sahibi olmaları sebebiyle iş hayatından bir süre uzak kalan kadın çalışanlar, mevzuat gereği her bir çocuk için en fazla 720 gün yani 2 yıl üzerinden borçlanma yapabilmektedir. Güncel hesaplamalarda borçlanma tutarı brüt asgari ücretin %32'si baz alınarak belirleniyor. Mevcut tarifeye göre 1 günlük doğum borçlanması bedeli 352,32 TL, 1 aylık bedel 10.569,60 TL ve 2 yıllık yani 720 günlük toplam ödeme tutarı 253.670,40 TL seviyesinde bulunuyor.
Yeni yılda uygulanması beklenen muhtemel asgari ücret artış oranları, söz konusu maliyetleri oldukça yukarılara taşıyacak. Asgari ücrete %28,4 zam gelmesi halinde 2 yıllık doğum borçlanması maliyeti 325.712,79 TL düzeyine çıkacak. Zam oranının %30 olarak gerçekleşmesi durumunda ödenmesi gereken tutar 329.771,52 TL seviyesine, %35 zam senaryosunda ise 342.455,04 TL rakamına ulaşacak. En düşük artış tahmininde bile sigortalıların cebinden çıkacak fark yaklaşık 72.000 TL civarında hesaplanıyor. Üç çocuğu için borçlanma hakkını kullanacak bir annenin ödeyeceği ek tutar ise 216.000 TL seviyelerine ulaşıyor.
Askerlik Ve Yurt Dışı Borçlanmalarında Maliyet Artış Detayları
Askerlik ödevini yaparken geçen süreleri hizmetine saydırmak isteyen erkek sigortalılar için ödeme oranları brüt asgari ücretin %45'i esas alınarak hesaplanmaktadır. Mevcut yıl bitimine kadar geçerli olan rakamlara bakıldığında günlük bedel 495,45 TL, aylık ödeme 14.863,50 TL ve 18 aylık askerlik süresinin toplam karşılığı 267.543 TL olarak tablolara yansıyor.
Ocak ayı itibarıyla geçerli olacak zam oranları askerlik borçlanması yapacak kişilerin bütçesini doğrudan etkileyecektir. Yüzde 28,4 zam oranında 18 aylık borçlanma tutarı 343.525 TL tutarına yükselecektir. Maaş artışının %30 olması halinde toplam ödeme 347.805 TL seviyesine, %35 olması durumunda ise 361.183 TL rakamına kadar tırmanacaktır. İşlemlerini yeni yıla erteleyen bir vatandaş, aynı süre için yaklaşık 76.000 TL daha fazla ödeme yapmak zorunda kalacaktır. Benzer şekilde Bağ-Kur ihya işlemleri ve yurt dışı borçlanmaları da %45 oranı üzerinden hesaplandığından gurbetçi vatandaşlar ile esnaflar aynı fiyat artışıyla karşı karşıya bulunmaktadır.
Başvuru Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Yasal Süreler
Fiyat artışlarından etkilenmemek adına kritik olan temel husus ödemenin yapıldığı gün değil, resmi başvurunun sisteme girildiği tarihtir. Talebini 31 Aralık mesai saati tamamlanana kadar iletenlerin borç tutarları, başvuru anındaki eski asgari ücret esas alınarak hesaplanmaktadır. Vatandaşlar müracaatlarını e-Devlet platformu üzerinden dijital ortamda veya SGK il ve ilçe müdürlüklerine müracaat ederek doğrudan gerçekleştirebilmektedir.
Başvuruyu zamanında tamamlamak süreci başarıyla bitirmek anlamına gelmemekte, tebliğ edilen tutarların yasal süre içerisinde kuruma yatırılması gerekmektedir. Ödemenin gecikmesi durumunda başvuru tamamen geçersiz sayılmakta ve vatandaşlar yeni yılın zamlı tarifesinden yeniden başvuru yapmak durumunda kalmaktadır. Doğum ve askerlik borçlanması tebligatının ulaşmasından itibaren 1 ay içinde, Bağ-Kur ihyası ve yurt dışı borçlanmalarında ise 3 ay içinde ödeme yapılması şarttır. Sigortalıların borcun tamamını tek seferde ödeme zorunluluğu bulunmamakta, bütçelerine göre belirlenen gün sayısı kadar ödeme yaparak bu süreleri hizmetlerine ekletmeleri mümkün olmaktadır.
Borçlanma Kararı Öncesi Yapılması Gereken Temel Kontroller
Sosyal güvenlik uzmanları, borçlanma imkanının her çalışan için otomatik olarak avantaj sağlamayacağı konusunda uyarılarda bulunmaktadır. Yanlış zamanda veya eksik analizle yapılan başvurular, beklenen faydayı sağlamadığı gibi kişilere gereksiz finansal yükler getirebilmektedir. Karar verme aşamasında borçlanmanın emeklilik yaşını öne çekip çekmediği, hangi sigorta statüsüne katkı sağlayacağı ve emekli aylığına ne oranda etki edeceği detaylıca incelenmelidir.
Özellikle son 7 yıllık prim ödeme döneminde hangi statünün ağırlıkta olduğu, emekli olunacak kurumu doğrudan belirlediği için hesaplamaların titizlikle yapılması gerekmektedir. Borçlanılan süreler asgari seviyeden ödendiğinde emekli aylığındaki artış etkisi sınırlı kalabilmektedir. Bu sebeple vatandaşların e-Devlet sistemi üzerinden hizmet dökümlerini incelemeleri, çalışma geçmişlerini kontrol etmeleri ve gerekli durumlarda Sosyal Güvenlik Kurumu merkezlerinden yetkili personelden bilgi alarak hareket etmeleri tavsiye edilmektedir.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
