KİLOLARIMIZ ARTIYOR TOPLUM OLARAK HAREKETSİZLİĞE TESLİM OLDUK
Vücut kütle indeksi verileri incelendiğinde, Türkiye'de fazla kilo ve obezite sorununun her geçen gün büyüdüğü net bir şekilde görülüyor. Ülkemizde 15 yaş ve üzerindeki obez bireylerin oranı 2022 yılında %20,2 seviyesindeyken, 2025 yılına gelindiğinde bu oran %21,8'e yükseldi. Kadın ve erkekler arasındaki tabloya bakıldığında ise kadınların %24,8'inin obez, %32,2'sinin ise obezlik öncesi sınırda olduğu anlaşıldı. Erkeklerde ise obez olanların oranı %18,7 olarak ölçülürken, %43,1'inin obez öncesi grupta yer aldığı dikkat çekti.
Bu kilo artışının arkasındaki en büyük etken ise hareketsiz yaşam tarzı oldu. Toplumda fiziksel aktivite yapmayanların oranı %86,6 gibi çok yüksek bir seviyeye ulaştı. Spor yapmayan erkeklerin oranı 2022'de %85,3 iken 2025'te %83,5'e, kadınlarda ise %92,7'den %89,7'ye çok küçük bir gerileme gösterdi. Dünya Sağlık Örgütü yetişkin bir insanın sağlıklı kalabilmesi için haftada en az 150 dakika orta şiddette yürüyüş veya egzersiz yapmasını öneriyor. Ancak ülkemizde haftada 150 ile 300 dakika arasında hakkıyla spor yapanların oranı erkeklerde sadece %4,1, kadınlarda ise %2,7 seviyesinde kalıyor.
GÜNLÜK HAYATTA EN ÇOK MERDİVEN İNİP ÇIKARKEN ZORLANIYORUZ
Hareketsiz yaşam ve kilo problemleri, günlük hayatımızdaki hareket kabiliyetimizi de doğrudan kısıtlamaya başladı. İnsanların fiziksel olarak en çok zorlandığı durumların başında merdiven inip çıkmak geliyor. Toplumun %6,0'ı merdiven kullanırken zorluk yaşadığını belirtiyor. Bu durum kadınlarda %8,3, erkeklerde ise %3,7 ile ilk sırada yer alıyor. Günlük yaşamı zorlaştıran diğer sağlık problemlerine bakıldığında ise yürümede zorluk çekenlerin oranı kadınlarda %5,6, erkeklerde %2,8 oldu. Bir şeyleri öğrenme veya hatırlamada güçlük çekenlerin oranı ise kadınlarda %5,4, erkeklerde %2,8 olarak kayıtlara geçti.
ÇOCUKLAR ŞİDDETLİ ENFEKSİYONLA BÜYÜKLER BEL AĞRISIYLA BOĞUŞUYOR
Yaş gruplarına göre yakalandığımız hastalıklar incelendiğinde, çocukların en büyük düşmanının şırınga ve şuruplara yol açan enfeksiyonlar olduğu görülüyor. 0-14 yaş aralığındaki çocuklarda en fazla görülen rahatsızlık üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Son 6 ay içindeki veriler incelendiğinde, 0-6 yaş grubundaki çocukların %28,5'i üst solunum yolu enfeksiyonuna yakalandı. Bunu %24,0 ile ishal ve %5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu takip etti. Biraz daha büyük olan 7-14 yaş grubunda da yine %24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu zirvede yer alırken, çocukların %16,4'ü ishal, %8,2'si ise ağız ve diş sağlığı sorunları yaşadı.
Yetişkinlerde ise durum çok daha farklı bir ağrı haritası çiziyor. 15 yaş ve üzerindeki vatandaşlar arasında en yaygın şikayet bel bölgesi problemleri oldu. Son bir yıl içinde bel ağrısı ve problemi yaşayanların oranı 2022'de %24,6 iken 2025'te de %24,3 ile ilk sıradaki yerini korudu. Bel problemlerinin hemen ardından sırasıyla %16,9 ile yüksek tansiyon (hipertansiyon), %16,7 ile boyun bölgesi problemleri, %11,9 ile şeker hastalığı ve %10,1 ile yüksek kan lipidleri (kandaki yağ oranı yüksekliği) en çok kapısı çalınan hastalıklar oldu.
TÜTÜN VE ALKOL TÜKETİMİ HIZLA YÜKSELİŞE GEÇTİ
Sağlığımızı doğrudan tehdit eden zararlı alışkanlıklarda da maalesef gerileme değil, artış yaşandı. 15 yaş ve üzerinde olup her gün tütün mamulü kullananların oranı 2022 yılında %28,3 iken 2025 yılında korkutucu bir şekilde artarak %30,1'e ulaştı. Bu tütün kullanım oranının erkeklerde %42,9 gibi çok yüksek bir seviyede olduğu, kadınlarda ise %17,5 olduğu görüldü. Hayatında hiç tütün kullanmayanların veya bırakanların oranı ise %68,0'dan %66,8'e geriledi. Benzer bir artış alkol tüketiminde de görüldü. Son bir yıl içinde alkol kullananların oranı %12,1'den %12,6'ya yükseldi. Bu oran erkeklerde %18,7, kadınlarda ise %6,6 oldu. Alkol kullanmayanların oranı ise %87,9'dan %87,4'e düştü.
KADIN SAĞLIĞI TARAMALARINDA İHMAL ORANI ÇOK YÜKSEK
Kanser gibi hayati hastalıklardan korunmak için hayati önem taşıyan erken teşhis taramalarında kadınların büyük bir çoğunluğunun hastanelerin yolunu tutmadığı anlaşıldı. Son bir yıl içinde 40 yaş ve üzerindeki kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022'de %10,8 iken 2025'te %16,7'ye çıksa da acı bir gerçek değişmedi: 40 yaş ve üzeri kadınların %42,4'ü hayatı boyunca hiç mamografi çektirmedi.
Rahim ağzı kanserini önceden tespit eden smear testinde de durum çok farklı değil. Son bir yıl içinde bu testi yaptıran 15 yaş ve üzeri kadınların oranı %7,2'den %11,8'e yükseldi. Ancak genel tabloya bakıldığında, ülkemizde 15 yaş ve üzerindeki kadınların %59,0 gibi çok büyük bir kısmının hayatlarında hiç smear testi yaptırmadığı ortaya çıktı.
