Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda, öğrenci affı ile yükseköğretim sistemine yönelik çeşitli düzenlemeleri kapsayan kanun teklifinin ilk bölümü üzerinde yapılan görüşmeler tamamlandı. Üniversitelerin yapısından akademik özgürlüğe, güvenlik soruşturmalarından öğrenci haklarına kadar birçok başlığın ele alındığı oturumda, farklı siyasi partilerin milletvekilleri teklifin çeşitli maddelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Meclis gündemindeki Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, özellikle akademisyenlere yönelik güvenlik soruşturması uygulaması, öğrenci affı düzenlemeleri ve üniversitelerin idari yapısına ilişkin maddeleri nedeniyle kapsamlı tartışmalara sahne oldu. İlk bölüm üzerindeki konuşmaların tamamlanmasının ardından Genel Kurul'da teklif maddelerinin tek tek görüşülmesine geçildi.
Üniversitelerin yapısı ve akademik özgürlük tartışıldı
Teklifin ilk bölümü üzerinde söz alan milletvekilleri, yükseköğretim sisteminin mevcut yapısı ve yapılması planlanan değişiklikler hakkında farklı görüşler dile getirdi. İYİ Parti Edirne Milletvekili Mehmet Akalın, üniversitelerin yalnızca büyüklükleriyle değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bilimsel başarının temel ölçütünün akademik özgürlük, üretkenlik, adalet ve sürdürülebilir bir eğitim ortamı olduğunu ifade etti. Kanun teklifinde yer alan öğretim elemanlarına yönelik güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması düzenlemesine de değinen Akalın, kamu görevlerinde güvenlik kriterlerinin hukukun temel ilkeleri doğrultusunda uygulanabileceğini ancak kapsamı net olmayan değerlendirmelerin akademik özgürlük üzerinde baskı oluşturabileceğini savundu. Sürecin objektif ölçütler, şeffaf gerekçeler ve etkin yargı denetimiyle yürütülmesi gerektiğini dile getirdi.
Muhalefetten üniversite özerkliği eleştirisi
Genel Kurul'daki görüşmeler sırasında CHP Ordu Milletvekili Mustafa Adıgüzel de teklifin üniversitelerin bilimsel yapısını güçlendirecek kapsamlı düzenlemeler içermediğini öne sürdü. Adıgüzel, kanun teklifinin merkezi yönetimin etkisini artırdığını savunarak, yükseköğretim kurumlarının özerkliğini güçlendirecek bir yaklaşımın metinde yer almadığını ifade etti. Akademisyenlere yönelik güvenlik soruşturması uygulamasının da bilimsel yeterliliğin önüne geçebilecek idari değerlendirmelere yol açabileceğini belirterek bunun akademik özgürlük açısından tartışmalı bir düzenleme olduğunu söyledi. DEM Parti Iğdır Milletvekili Yılmaz Hun da benzer değerlendirmelerde bulunarak teklifin üniversitelerin uzun süredir çözüm bekleyen temel sorunlarına yeterince cevap vermediğini dile getirdi. Hun, yükseköğretim sisteminde bilimsel özgürlüğü, liyakati ve üniversite özerkliğini önceleyen daha kapsamlı reformlara ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.
MHP'den öğrenci affı ve eğitim düzenlemelerine destek
Milliyetçi Hareket Partisi Samsun Milletvekili İlyas Topsakal ise teklifte yer alan bazı düzenlemelerin yükseköğretim sistemi açısından önemli kazanımlar sağlayacağını belirtti. Özellikle öğrencilerin azami öğrenim süreleri, uygulamalı eğitim programları, intörnlük süreçleri ve ilişiği kesilen öğrencilere yeniden eğitim hakkı tanınmasına yönelik maddelerin geçmişte yaşanan eksiklikleri gidereceğini ifade eden Topsakal, yabancı uyruklu uzmanlık öğrencilerinin döner sermayeden ücret alamamasını öngören düzenlemenin ise yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Yükseköğretim politikaları Meclis gündeminde
Yeni Parti İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel de konuşmasında yükseköğretim politikalarına yönelik eleştirilerde bulundu. Üniversitelerin istihdam politikaları ve kalkınma hedefleriyle daha güçlü bir şekilde bütünleştirilmesi gerektiğini savunan Açıkel, akademik kadrolarda liyakat ilkesinin korunmasının önemine dikkat çekti. Akademide yaşandığını öne sürdüğü çeşitli yapısal sorunlara değinen Açıkel, akademik kadroların oluşturulması sürecinde şeffaflığın artırılması gerektiğini ifade ederek, üniversitelerin bilimsel üretim kapasitesini yükseltecek politikaların hayata geçirilmesinin önemini vurguladı.
Yeni Yol Grubu'ndan torba yasa eleştirisi
Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Selçuk Özdağ ise görüşmeler sırasında teklifin hazırlanış yöntemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özdağ, düzenlemenin farklı başlıkları aynı kanun teklifi içinde topladığını belirterek bunun yasama sürecinde tartışmalara neden olduğunu ifade etti. Ayrıca geçmiş dönemde kapatılan bazı üniversiteler ile rektör atamaları ve öğretim elemanı alım süreçlerine ilişkin uygulamalara yönelik eleştirilerini de Genel Kurul kürsüsünden dile getirdi.
Teklifte madde görüşmelerine geçildi
Kanun teklifinin ilk bölümü üzerindeki değerlendirmelerin tamamlanmasının ardından TBMM Genel Kurulu'nda teklif maddeleri tek tek ele alınmaya başlandı. Görüşmelerin ilerleyen aşamalarında öğrenci affı, yükseköğretim kurumlarının işleyişi, akademik personel uygulamaları ve eğitim sistemine yönelik diğer düzenlemelerin de ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi bekleniyor. Yükseköğretim alanında önemli değişiklikler içeren teklif, hem üniversite camiası hem de öğrenciler tarafından yakından takip edilirken, Genel Kurul'daki müzakerelerin ardından kanun teklifinin nihai şeklinin yapılacak oylamalarla netleşmesi öngörülüyor.
