Kamu kurumlarında görev yapan yüz binlerce çalışanı yakından ilgilendiren önemli bir sosyal güvenlik adımı atılıyor. Aile yapısını desteklemek ve ebeveynlerin çocuklarıyla daha fazla vakit geçirmesini sağlamak amacıyla uygulanan yarı zamanlı çalışma modeli, sözleşmeli personel açısından önemli bir hak kaybını sona erdirmeye hazırlanıyor. Nüfus Politikaları Kurulu bünyesinde yürütülen yoğun çalışmalar neticesinde, yarı zamanlı çalışma hakkından yararlanan sözleşmeli personelin çalışmadığı süreler için oluşan eksik primlerini sonradan ödeyerek telafi etmesine imkan tanıyan yeni bir yasal çerçeve oluşturuluyor.
Sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir devam eden adaletsizliklerin giderilmesi noktasında kritik bir eşik olarak görülen bu hamle, kamu yönetiminde memnuniyetle karşılandı. Mevcut mevzuatta kadrolu memurlar ile işçi statüsünde çalışan ebeveynler yarı zamanlı çalıştıkları dönemlere ait eksik sigorta primlerini borçlanma yoluyla tamamlayabilirken, aynı hak sözleşmeli personelden esirgeniyordu. Hazırlanan yeni taslak çalışma sayesinde kamu personel rejimi arasındaki bu farklılık tamamen ortadan kaldırılacak ve tüm çalışanlar eşit haklara kavuşmuş olacak.
Yüz Binlerce Kamu Çalışanını Yakından İlgilendiren Düzenlemenin Etki Alanı Genişliyor
Türkiye genelinde kamuda görev yapan 400.000 üzerindeki sözleşmeli personeli doğrudan veya dolaylı olarak etkileyecek olan bu yasal düzenleme, aile odaklı nüfus politikalarının da en temel yapı taşlarından birini oluşturuyor. Halihazırda esnek ve yarı zamanlı çalışma modelini aktif olarak kullanan kamu çalışanı sayısının yaklaşık 22.000 civarında olduğu kaydedilirken, hak kayıplarının önlenmesiyle birlikte bu imkandan faydalanmak isteyen ebeveyn sayısında ciddi bir artış yaşanması öngörülüyor. Eksik kalan prim günlerinin borçlanma yoluyla kapatılması, emeklilik yaşı ve aylık bağlama oranları üzerindeki olumsuz etkileri tamamen silecek.
Söz konusu yasal çalışma, sadece mevcut yarı zamanlı çalışanları kapsamakla kalmayıp, gelecekte çocuk sahibi olacak veya çocuk büyüten tüm sözleşmeli personelin sosyal güvenlik geleceğini teminat altına alıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurulların koordinasyonunda yürütülen teknik detayların tamamlanmasının ardından hazırlanan kanun teklif metninin kısa süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirilerek yasalaşması bekleniyor. Böylece kamu istihdamında uzun süredir talep edilen önemli bir reform daha hayata geçirilmiş olacak.
Ebeveynlerin Yarı Zamanlı Çalışma Sürecinde Yaşadığı Gelir Ve Prim Kayıpları Telafi Edilecek
Çocuk sahibi olan kamu görevlilerine tanınan yarı zamanlı çalışma hakkı, çocukların gelişim dönemi için büyük bir avantaj sağlarken, çalışanların mali haklarında ciddi düşüşlere neden oluyordu. Yarı zamanlı çalışma düzenine geçen bir kamu görevlisinin aylık maaşı çalışma süresiyle orantılı olarak yarı yarıya düşerken, Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen prim gün sayıları da aynı oranda azalıyordu. Bu durum, ebeveynlerin emeklilik için gereken prim gün sayısını doldurmalarını zorlaştırıyor ve emekli olduklarında alacakları maaş miktarını olumsuz yönde etkiliyordu.
Yapılması planlanan kapsamlı düzenlemeyle birlikte, yarı zamanlı çalışılan dönemlerde eksik kalan sigorta prim günleri borçlanma kapsamına alınacak. Sözleşmeli personel, yarım gün çalıştığı döneme ait yatırılmayan %50 oranındaki eksik primlerini kendi imkanlarıyla sonradan kuruma ödeyerek sigorta günlerini tamama çıkarabilecek. Gelir ve prim kaybının bu şekilde telafi edilmesi, ebeveynlerin kariyerleri ile aile yaşamları arasında daha sağlıklı ve güvenceli bir denge kurmalarına imkan tanıyacak.
Sosyal Güvenlik Sisteminde Kadrolu Ve Sözleşmeli Personel Arasındaki Farklar Kapanıyor
Kamu hizmetlerinde istihdam edilen personelin hak ve sorumluluklarının eşitlenmesi yönünde atılan bu adım, sosyal güvenlik hukukunun temel ilkelerinden biri olan eşitlik prensibini pekiştiriyor. Memur ve işçi statüsündeki ebeveynlerin yıllardır yararlandığı borçlanma imkanının sözleşmeli personele de tanınması, kamu çalışanları arasındaki aidiyet duygusunu ve iş doyumunu artırmayı hedefliyor. Reform paketi, kamu kurumlarındaki çalışma barışına doğrudan katkı sağlayacak nitelikte değerlendiriliyor.
Yeni yasal düzenlemenin Meclis genel kurulundan geçerek Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte uygulamaya dair usul ve esaslar netleşecek. Başvuru şartları, ödeme takvimi ve borçlanma tutarlarının hesaplanmasına ilişkin detaylar SGK tarafından yürürlüğe konulacak yönetmeliklerle kamuoyuna duyurulacak. Böylece 400.000 üzerindeki sözleşmeli personel, emeklilik hayallerini ertelemek zorunda kalmadan ailevi sorumluluklarını yerine getirmenin huzurunu yaşayacak.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
