Prematüre bebekler, anne karnındaki gelişimlerinin bir bölümünü doğum sonrasında sürdürdükleri için beslenme, vücut ısısını koruma ve enfeksiyonlardan korunma açısından daha fazla desteğe ihtiyaç duyuyor. Konuyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulunan Medicana Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Osman Vural, bebeklerin bakım ve izlem ihtiyaçlarının doğdukları gebelik haftasına, doğum ağırlıklarına ve eşlik eden sağlık sorunlarına göre değişiklik gösterdiğini ifade etti. Yenidoğan yoğun bakımından taburcu olmanın aileler için büyük bir sevinç olduğunu belirten Uzm. Dr. Osman Vural, evde başlayan süreçte bebeğin beslenmesinin, büyümesinin ve gelişiminin yakından izlenmesinin büyük bir önem taşıdığına dikkat çekti. Gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan doğan bebeklerin prematüre olarak adlandırıldığını hatırlatan Medicana Konya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Osman Vural, hastaneden ayrılmadan önce kontrol tarihleri, beslenme planı, kullanılacak destekler ve gerektiğinde başvurulacak sağlık birimlerinin aileyle paylaşılması gerektiğini vurguladı.
BESLENME VE BÜYÜME SÜRECİ YAKINDAN İZLENMELİ
Anne sütünün prematüre bebekler için her zaman öncelikli besin kaynağı olduğunu belirten Uzm. Dr. Osman Vural, bazı bebeklerde büyümeyi desteklemek amacıyla anne sütü zenginleştiricisi veya özel mamaların gerekebileceğini söyledi. Bu desteklerin her bebeğe aynı şekilde uygulanmadığını, kararın bebeğin ihtiyaçlarına ve büyüme durumuna göre verildiğini dile getiren Uzm. Dr. Vural, taburculukta önerilen beslenme planına uyulması ve özellikle ilk haftalarda kilo kontrollerinin aksatılmaması gerektiğini kaydetti. Boy ve baş çevresinin de düzenli olarak ölçülmesi gerektiğini belirten uzmanlar; beslenirken çabuk yorulma, emmede azalma veya yetersiz kilo alımı gibi durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulmasını öneriyor. Prematüre bebeklerde demir eksikliği ve kemik mineral sorunlarının daha sık görülebildiğini aktaran Uzm. Dr. Vural, önerilen demir ve D vitamini desteğinin dozunun ve kullanım süresinin doğum ağırlığına, beslenmeye ve kan tetkiklerine göre doktor tarafından belirlendiğini, ailelerin bu destekleri kendiliğinden kesmemesi veya dozunu değiştirmemesi gerektiğini ifade etti.
EV ORTAMINDA ENFEKSİYONLARA KARI SIKI TEDBİR ALINMALI
Bebeğin sağlığını korumak adına ev ortamında ve bakım aşamasında hijyen kurallarına azami özen gösterilmesi gerekiyor. Bebeğe dokunmadan önce ellerin mutlaka yıkanması, hasta kişilerle temasın önlenmesi ve özellikle solunum yolu enfeksiyonlarının yaygın olduğu dönemlerde kalabalık kapalı ortamlardan kaçınılması büyük önem taşıyor. Bebeğin bulunduğu evde ve araçta kesinlikle sigara içilmemesi gerektiğini belirten uzmanlar, evin düzenli olarak havalandırılmasını ve bakım verenlerin de kendi aşılarını güncel tutmasını tavsiye ediyor. Aşıların genel olarak düzeltilmiş yaşa göre değil, doğumdan itibaren geçen takvim yaşına göre yapıldığını belirten Uzm. Dr. Osman Vural, Hepatit B aşısında doğum ağırlığına ve annenin durumuna göre özel uygulamalar gerekebileceğini, ayrıca ciddi solunum yolu hastalığına yol açabilen RSV'ye karşı koruyucu antikor ihtiyacının doktorla değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Evde bebeğin dinlenebileceği temiz ve sakin bir ortam oluşturulmasının yanı sıra oda sıcaklığı ve giydirme konusunda sağlık ekibinin önerilerinin izlenmesi, bebeğin aşırı ısınmasından kaçınılması tavsiye ediliyor.
GÜVENLİ UYKU DÜZENİ VE GELİŞİM TARAMALARI İHMAL EDİLMEMELİ
Bebeğin her uykuda sırtüstü, sert ve düz bir yatakta yatırılması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Osman Vural, yatağında yastık, oyuncak, yatak kenarı koruyucusu veya gevşek örtü bulunmaması gerektiğini vurguladı. En az ilk altı ay anne ve babayla aynı odada, kendisine ait ayrı bir yatakta uyumasının önerildiğini ifade eden Uzm. Dr. Vural, bebeklerin gelişimleri değerlendirilirken erken doğdukları sürenin hesaba katılarak düzeltilmiş yaşın esas alındığını belirtti. Bu yaklaşımın başını tutma, oturma, yürüme ve dil gelişiminin izlenmesinde ilk iki yıl, çok erken doğanlarda ise gerektiğinde üç yaşına kadar sürdürüldüğünü aktaran Uzm. Dr. Osman Vural, prematüre retinopatisi açısından gerekli göz muayenelerinin belirti çıkması beklenmeden hekimin belirlediği tarihlerde yapılması ve işitme taramalarının tamamlanması gerektiğini kaydetti. Günlük bakım anlarının bebeğin duyusal ve sosyal gelişimini desteklemek için önemli birer iletişim fırsatı olduğunu belirten uzmanlar, ebeveynlerin bebeklerinin işaretlerine uygun karşılık vermesinin gelişim açısından çok değerli olduğunu ifade ediyor.
EBEVEYNLERİN RUHSAL SAĞLIĞI VE ACİL DURUMLAR
Erken doğum ve yoğun bakım sürecinin anne ve babalarda kaygı, suçluluk, yorgunluk ve belirsizlik duygularına yol açabileceğini belirten Uzm. Dr. Osman Vural, taburculuk sonrasında bu duyguların hemen ortadan kalkmayabileceğini söyledi. Ebeveynlerin yaşadıkları güçlükleri sağlık ekibiyle paylaşması, bakım sorumluluklarını paylaşması ve yakınlarından destek almasının önemli olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Vural, yoğun kaygı veya çökkünlük durumunda psikolojik ya da psikiyatrik destek alınması gerektiğini dile getirdi. Ailelerin zor nefes alma, solunum duraklaması, morarma, emmeyi reddetme, belirgin halsizlik, yeşil kusma veya karında belirgin şişlik gibi durumlarda acil değerlendirme gerektiğinin altını çizen uzmanlar; özellikle üç aydan küçük bebeklerde 38 derece ve üzeri ateşte ile vücut sıcaklığındaki düşmelerde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması, solunum durması veya bilinç değişikliğinde ise 112’nin aranması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.




