CEBİ EN ÇOK HANGİ HARCAMALAR ZORLADI
Vatandaşın günlük yaşamda en çok bütçe ayırdığı üç büyük harcama grubunda yaşanan yıllık değişimler, enflasyonun asıl yükünü kimlerin sırtlandığını gözler önüne serdi. Yaşam alanlarımızın temel giderlerini oluşturan konut, su, elektrik ve gaz gibi fatura kalemleri, yıllık bazda yüzde 45,59'luk devasa artışıyla Mayıs ayının en çok yükselen ana grubu oldu. Halkın en büyük gider kalemi olan gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 34,86’yı bulurken, hayatın ritmini belirleyen ulaştırma sektörü de yüzde 34,29’luk artışla bu yükselişi takip etti. Bu üç büyük grubun yıllık genel enflasyona yaptığı toplam katkı ise ceplerdeki yangının büyüklüğünü kanıtlar nitelikte gerçekleşti.
BAHAR AYLARI MUTFAĞA NEFES ALDIRDI
Yıllık bazda gıda fiyatları yüksek seyrini korusa da Mayıs ayı, pazar ve market alışverişlerinde kısa vadeli bir rahatlamayı beraberinde getirdi. Mevsimsel geçişlerin ve ürün bolluğunun etkisiyle gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar, bir önceki aya göre yüzde 0,48 oranında düşüş gösterdi. Bu düşüş genel enflasyon rakamını aşağı çekmede önemli bir fren görevi gördü. Buna karşın ulaştırma masraflarındaki yüzde 2,03 ve konut giderlerindeki yüzde 2,28'lik aylık artışlar, mutfaktaki bu ufak rahatlamanın tam anlamıyla hissedilmesini engelledi. Çarşı pazardaki çeşitliliğe bakıldığında ise endekste yer alan 174 temel tüketim alt sınıfından 28'inde fiyatlar düşerken, 137 üründe artışın devam etmesi, fiyat istikrarı için hala zamana ihtiyaç olduğunu gösterdi.
GEÇMİŞ YILLARA GÖRE ENFLASYON FREN YAPTI
Açıklanan rakamlar, son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon dalgasının yavaş yavaş kırılmaya başladığına işaret etti. Örneğin 2024 yılının Mayıs ayında yıllık enflasyon yüzde 75,45 gibi rekor bir seviyedeyken, 2025 yılında yüzde 35,41’e, bu yılın Mayıs ayında ise yüzde 32,61’e kadar gerilemiş durumda. Benzer şekilde, geçmişte yüzde 62'leri bulan 12 aylık ortalama enflasyon verisi de yüzde 32,24 seviyesine inerek fiyat artış hızının geçmiş yıllara kıyasla hız kestiğini net bir şekilde ortaya koydu. Ancak yılın ilk beş ayında biriken toplam enflasyonun yüzde 16,61'e ulaşmış olması, yılın geri kalanı için temkinli olunması gerektiğini hatırlatıyor.
ÇEKİRDEK ENFLASYON NE DİYOR
Fiyatları hava şartlarına bağlı olan mevsimsel ürünler, enerji kontratları, altın, tütün ve alkol gibi dışsal etkenlerin dışarıda bırakılmasıyla hesaplanan ve ekonominin asıl gidişatını gösteren "Özel Kapsamlı TÜFE" göstergeleri de piyasanın nabzını tuttu. İşlenmemiş gıda ve enerji gibi kontrolü zor kalemler elendiğinde, çekirdek enflasyon olarak bilinen grupta aylık artış yüzde 2,87 olurken yıllık bazda artış yüzde 31,30 seviyesinde gerçekleşti. Mevsimlik ürünlerin dışarıda tutulduğu endekste ise aylık artışın yüzde 1,63'te kalması, Mayıs ayındaki genel fiyat dalgalanmalarında mevsim dışı faktörlerin ve temel sanayi/hizmet kalemlerinin hala güçlü bir yukarı yönlü baskı oluşturduğunu gösteriyor.
