Son günlerde sosyal medya platformlarında sıkça paylaşılan ve sürücülerin büyük tepkisini çeken yüksek otoyol cezaları gündemdeki sıcaklığını koruyor. Küçük meblağlardaki geçiş ücretlerinin zamanla katlanarak dev borçlara dönüşmesi üzerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu kamuoyunu aydınlatan kapsamlı açıklamalarda bulundu. Bakan Uraloğlu, Hızlı Geçiş Sistemi olarak bilinen altyapının çalışma mantığını detaylandırırken, vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına yeni adımlar atılacağının sinyalini verdi.

İlk Araç Hayali Kuranlara Umut Oldu: ÖTV Teklifi Kabul Edildi mi?
İlk Araç Hayali Kuranlara Umut Oldu: ÖTV Teklifi Kabul Edildi mi?
İçeriği Görüntüle

İhlallerin icra ve avukatlık aşamasına gelmeden çözüme kavuşturulması amacıyla otoyol işletmecileriyle kritik bir zirve gerçekleştirileceği duyuruldu. Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde koordine edilecek bu toplantıda, mevcut ceza sistemindeki aksaklıkların masaya yatırılması ve sürücülere daha fazla esneklik sağlanması hedefleniyor. Özellikle 4 katına kadar çıkan cezai işlemlerin önüne geçecek yeni iletişim kanallarının oluşturulması planlanıyor.

Hızlı Geçiş Sisteminde Araç Tanımlama Ve Yapay Zeka Desteği

Otoyol ve köprü gişelerinden yapılan geçişlerde araçların 2 farklı yöntemle tespit edildiğini belirten Bakan Uraloğlu, sistemin hem HGS etiketi hem de plaka okuma teknolojisi üzerinden işlediğini ifade etti. Etiketi bulunmayan ya da etiketi arızalı olan araçların doğrudan plaka bilgileri üzerinden sisteme kaydedildiğini vurgulayan Bakan, bu aşamada zaman zaman teknik zorluklarla karşılaşıldığını dile getirdi. Yıpranmış etiketler ile kirli veya hasar görmüş plakaların sistem tarafından okunmasında aksaklıklar yaşanabildiğine dikkat çekildi.

Bu gibi okuma problemlerini aşmak adına yapay zeka tabanlı görüntü işleme yazılımlarından faydalanıldığını aktaran Uraloğlu, sistemin eksik karakterleri tahmin ederek eşleştirme yaptığını belirtti. Yapılan bu tahminlerde nadiren de olsa hatalar meydana gelebildiğini kabul eden Bakan, yanlış tespit yapılan sürücülerin mağdur edilmediğini söyledi. Vatandaşların itirazı ve bildirimi sonrasında hatalı olduğu anlaşılan geçmişe dönük tüm cezai işlemlerin derhal iptal edildiği güvencesi verildi.

İhlalli Geçişlerde Ödeme Takvimi Ve Cezai Aşamalar

Bakiyesi yetersiz olan ya da HGS hesabı bulunmadan geçiş yapan sürücüler için yasal sürecin belirli bir takvim doğrultusunda işlediği açıklandı. İhlalli geçişin gerçekleştiği andan itibaren sisteme kayıtlı cep telefonu numarasına 15 gün içerisinde bilgilendirme mesajı gönderiliyor. Sürücüler bu ilk 15 günlük zaman diliminde geçiş ücretini öder veya mevcut hesaplarına bakiye yüklerse hiçbir gecikme zammı ya da cezayla karşılaşmadan borçlarını kapatabiliyor.

İlk 15 günlük cezasız ödeme süresinin aşılması durumunda ise kademeli yaptırım süreci devreye giriyor. Geçiş tarihinden sonraki 15 ile 45 gün arasında yapılan ödemelerde, asıl geçiş ücretine ek olarak 1 kat ceza tutarı yansıtılıyor. Eğer 45 günlük bu süre de geçirilirse, özellikle kamu ve özel sektör iş birliğiyle işletilen yollarda 46. günden itibaren sürücüye resmi tebligat gönderiliyor ve 15 günlük ek bir uyarı süresi tanınıyor. Tüm bu uyarılara rağmen ödeme yapılmazsa dosya hukuk bürolarına devrediliyor ve toplam borç miktarı 4 katına kadar yükselebiliyor.

Kişisel Verilerin Korunması Ve Sorgulama Sistemindeki Değişiklik

Sürücülerin borçlarından geç haberdar olmasının arkasındaki en önemli nedenlerden birinin de sorgulama ekranlarındaki yasal düzenleme olduğu vurgulandı. Geçmiş dönemlerde herhangi bir aracın plaka numarası girilerek KGM, PTT ve özel işletmecilerin internet sitelerinden borç sorgulaması yapılabiliyordu. Ancak Kişisel Verileri Koruma Kuruluna yapılan başvurular neticesinde, herkesin başkasının plakasını sorgulayabilmesinin veri gizliliğini ihlal ettiğine hükmedildi.

Alınan bu kararın ardından açık sorgulama ekranları kapatılarak sistem tamamen güvenli hale getirildi. Günümüzde ihlalli geçiş sorgulamaları yalnızca aracın yasal sahibi tarafından e-Devlet kapısı üzerinden şifre girişi yapılarak görüntülenebiliyor. Bakan Uraloğlu, vatandaşların bu yeni güvenlik protokolüne henüz tam anlamıyla alışamadığını ve bu durumun bilgi akışında bazı kopukluklara yol açtığını ifade etti.

Güncel İletişim Bilgileri Ve Sürücülerin Alması Gereken Önlemler

Fiziki gişelerin kaldırılarak serbest geçiş sistemine geçilmesi trafiği büyük ölçüde rahatlatsa da iletişim bilgileri güncel olmayan sürücüler için ciddi riskler barındırıyor. Özellikle ikinci el araç alım satımı yapan veya cep telefonu numarasını değiştiren vatandaşlar, kendilerine gönderilen uyarı mesajlarını göremiyor. Bildirimlerin ulaşmaması nedeniyle yasal süreler sessizce doluyor ve araç sahipleri borçlarından ancak icra veya avukat tebligatı kapılarına geldiğinde haberdar olabiliyor.

Bakanlık yetkilileri, birkaç yüz liralık tutarların binlerce liraya ulaşmaması için sürücülerin mutlaka iletişim bilgilerini güncellemeleri gerektiğini hatırlatıyor. Plakaya tanımlı telefon numaralarının e-Devlet üzerinden kontrol edilmesi ve HGS hesaplarının düzenli olarak takip edilmesi büyük önem taşıyor. Ayrıca otoyol kullanımı sonrasında e-Devlet sistemindeki ilgili sorgulama ekranının kontrol edilmesi, olası mağduriyetlerin önüne geçmek için en etkili yöntem olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım

Muhabir: Zeki Ersin Yıldırım