Doğal yaşamın sürdürülebilirliğini korumak amacıyla alınan sert tedbirler, kurallara uymayanlar için çok ağır mali sonuçlar doğuracak. Sahillerin gerçek sahiplerine bırakıldığı bu dönemde, sınırları ihlal edenleri adeta servet değerinde para cezaları bekliyor.
Akdeniz Kıyılarında Karanlık Çökünce İnsan Girişi Tamamen Engelleniyor
Dünya Doğayı Koruma Birliği tarafından nesli tehlike altında olan türler kategorisinde kırmızı listede yer alan deniz kaplumbağalarının üreme dönemi resmi olarak başladı. Akdeniz’in eşsiz ekosistemine ev sahipliği yapan İztuzu, Patara ve Çıralı gibi dünyaca ünlü kumsallarda, kaplumbağaların karaya çıkış süreçlerinin sekteye uğramaması adına sıkı bir yönetim planı uygulanıyor. Alınan radikal karara göre, bahsi geçen kumsallara akşam saat 20.00 ile sabah 08.00 arasında girişler tamamen yasaklandı. Gündüz insan faaliyetlerine açık olan sahiller, gece karanlığında yalnızca deniz kaplumbağalarının yumurtlama ve dinlenme alanı olarak işlev görecek. 1 Mayıs tarihi itibarıyla yürürlüğe giren ve eylül ayının son günlerine kadar kesintisiz uygulanacak olan bu zaman kısıtlaması, yerel kolluk kuvvetleri ve çevre koruma ekipleri tarafından titizlikle denetlenecek.
Biyolojik Çeşitliliği Tehdit Edenlere Rekor İdari Para Cezası
Doğal habitatın korunması amacıyla yürürlüğe giren yasaklar sadece kumsala yürüyerek girmekle de sınırlı kalmıyor. Koruma altındaki sahil şeritlerinde gece boyunca her türlü insan faaliyeti askıya alındı. Bu kapsamda kumsallarda çadır kurarak kamp yapmak, akşam saatlerinde mangal veya ateş yakmak, sahil bölgesine motorlu araçlarla giriş sağlamak tamamen yasaklanmış durumda. Çevre Kanunu kapsamında belirlenen yasal çerçeveye aykırı hareket eden, kaplumbağa yuvalarına, yumurtalarına veya ergin bireylere doğrudan ya da dolaylı yoldan zarar veren kişilere yönelik yaptırımlar el yakıyor. İlgili kanun maddesi uyarınca biyolojik çeşitliliği tahrip ettiği tespit edilen şahıslara kesilecek idari para cezası 2026 yılı için tam 699 bin 245 TL olarak güncellendi. Eğer bu mevzuata aykırı eylem bir tüzel kişi ya da ticari kurum tarafından gerçekleştirilirse, ceza miktarı tam üç katına katlanarak 2 milyon 97 bin TL seviyesine ulaşıyor.
Türkiye Genelinde Tam Yirmi Bir Kumsal Koruma Kalkanı Altında
Deniz kaplumbağalarının yumurtalarını bırakmak için seçtiği en kritik üreme alanları, coğrafi yapıları gereği Türkiye'nin güney kıyılarında yoğunlaşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ortak sorumluluk sahasında bulunan ve sıkı koruma kalkanıyla çevrelenen toplam 21 yuvalama kumsalı bulunuyor. Bu özel alanların çok büyük bir kısmı ise turizmin kalbi sayılan Antalya sınırlarında yer alıyor. Akdeniz havzasının en geniş üreme alanı olarak kabul edilen 30 kilometrelik Belek kumsalı başta olmak üzere Muğla, Mersin, Adana ve Hatay illerine yayılan bu stratejik koruma noktaları şu şekilde sıralanıyor:
Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye, Patara, Kale, Kumluca, Olimpos-Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur, Göksu Deltası, Alata, Davultepe, Kazanlı, Akyatan, Yumurtalık ve Samandağ kumsalları.
Doğal Yaşam Döngüsü Eylül Ayının Sonuna Kadar Sürecek
Nisan ayının son günleri ile mayıs ayının başı itibarıyla denizden karaya çıkan erişkin dişi kaplumbağaların yuva yapma mesaisiyle başlayan süreç, yaz aylarında çok daha hassas bir boyuta ulaşıyor. Temmuz ayının ortalarından itibaren yumurtalarından çıkan binlerce minik yavrunun Akdeniz'in serin sularına ulaşma çabası, eylül ayının sonuna kadar devam ediyor. Işık kirliliği, gürültü ve sahildeki insan ayak izleri gibi yapay faktörler, yön duyguları sadece ay ışığına endeksli olan bu canlıların ölümcül hatalar yapmasına yol açabiliyor. Yetkililer, sahillerdeki uyarı tabelalarının ve bilgilendirme panolarının dikkatle incelenmesi gerektiği konusunda vatandaşları uyarırken, neslin devamı için bu kurallara harfiyen uyulmasının insani bir görev olduğunu hatırlatıyor.
