Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL), binlerce fotoğraf, belge ve akademik yayını kapsayan 35 yıllık dev arşivini dijital dünyaya taşıyarak araştırmacıların, yerel yönetimlerin ve kültür meraklılarının kullanımına sundu. Vakfın hayata geçirdiği yapay zeka destekli “Ortak Bellek” ve web tabanlı harita platformu “Rota Miras” sayesinde Anadolu’nun binlerce yıllık birikimi tek tıkla erişilebilir hale geldi. Türkiye’nin en önemli tarih, mimari ve kültür merkezlerinden biri olan Konya da bu dijital dönüşümde özel ve öncelikli konumuyla dikkat çekiyor.
KONYA’YA ÖZEL TEMATİK ROTALAR DİJİTAL HARİTADA
Vakfın geliştirdiği Rota Miras platformu, kullanıcıların Türkiye’nin kültürel envanteri üzerinden kişiselleştirilmiş gezi rotaları oluşturmasına imkan tanıyor. Kadim medeniyetlerin kesişim noktası olan Konya, platformun odağında yer alan stratejik şehirler arasında bulunuyor. Anıtsal yapılardan sivil mimari örneklerine, arkeolojik sit alanlarından kırsal miras unsurlarına kadar pek çok değerin koordinatlarıyla işlendiği sistemde, Konya için özel rota çalışmaları da yürütülüyor. Şehrin tarihi dokusunu ve mirasını ön plana çıkaran çalışmalar kapsamında; Mimar Sinan, İpek Yolu ve Su Rotaları gibi tematik hatlar üzerinde Konya’nın eşsiz hazineleri keşfedilmeyi bekliyor.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ ARŞİVLE DOĞRULANMIŞ VE TELİFSİZ BİLGİ
ÇEKÜL Vakfı Genel Sekreteri Ilgın Sözen, Prof. Dr. Metin Sözen’in 1960’lı yıllardan bu yana Anadolu genelinde topladığı arşiv ile vakfın birikimini teknolojiyle buluşturduklarını vurgulayarak, bir buçuk yıllık yoğun bir çalışmanın sonucunda bu ikiz projeyi hayata geçirdiklerini ifade etti. ÇEKÜL Vakfı Bilgi Belge Merkezi Koordinatörü Ayşen Kılıç Özarslantürk ise Ortak Bellek platformunun ilk etapta 25 bin fotoğrafı ve 495 belediyeden elde edilen saha verilerini bir araya getirdiğini açıkladı. Platformun en büyük avantajının tamamen güvenilir ve telif sorunu bulunmayan verilerle çalışması olduğunu belirten Özarslantürk, Konya gibi tarihi derinliği yüksek kentler üzerine araştırma yapan akademisyen ve öğrencilerin artık bilgiye doğrudan ve çok daha hızlı ulaşabileceklerini söyledi.
KÜLTÜR TURİZMİNE VE GELECEK NESİLLERE BÜYÜK KATKI
Şu anda 33 ili kapsayan ve kısa sürede 63 ile çıkarılması hedeflenen Rota Miras sisteminde her yapı için en az 10 farklı başlık altında detaylı bilgi sunuluyor. Konya’nın da aralarında bulunduğu tarihi kentlerin 1940’lardan günümüze geçirdiği mekansal ve sosyolojik değişimi gözler önüne seren dev fotoğraf envanteri, kent kültürünün korunması açısından kritik bir rol üstleniyor. Turizm acentelerinden yerel yönetimlere kadar geniş bir kitleye hitap eden bu dijital rehber, hem Konya’nın kültür turizmine ivme kazandırmayı hem de gelecek nesillerde güçlü bir miras farkındalığı oluşturmayı amaçlıyor.
