BELİRTİ VERMEDEN İLERLEYEN GİZLİ TEHLİKE: VİRAL HEPATİT
Karaciğer dokusunun iltihaplanmasıyla ortaya çıkan hepatit; mikrobik etkenlerin yanı sıra alkol tüketimi, karaciğer yağlanması, ilaç kullanımı ve bağışıklık sistemi rahatsızlıkları gibi pek çok farklı nedenden kaynaklanabiliyor. Ancak viral hepatitler, dünya genelinde ve ülkemizde hâlâ en yaygın ve önlenebilir sağlık sorunlarının başında geliyor. Hastalığın en tehlikeli yanı ise taşıyıcıların büyük bölümünün durumdan habersiz yaşaması. Hastalığın ilk evrelerinde hiçbir semptom göstermediğine dikkat çeken Uzm. Dr. Hava Işkın, ‘‘Erken dönemde belirti vermemeleri nedeniyle tanıda gecikmeler yaşanabilmektedir. Tedavi edilmeyen kronik hepatitler zamanla siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanserine kadar ilerleyebilen ciddi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre viral hepatitlere bağlı ölümlerde artışlar mevcuttur. 2019 yılında yaklaşık 1,1 milyon olan hepatit kaynaklı ölüm sayısının 2022 yılında 1,3 milyona yükseldiğini görüyoruz. Bu ölümlerin de büyük bölümünün sebebi Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonlarıdır’’ diyerek tablonun ciddiyetini ortaya koydu.
BULAŞ YOLLARI FARKLI: KORUNMA VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ DEĞİŞİYOR
Hepatit virüslerinin beş ayrı türü bulunuyor ve her birinin yayılma mekanizması ile mücadele yöntemleri birbirinden ayrılıyor. Ağız yoluyla, kirli su ve gıdalar üzerinden bulaşan Hepatit A ve E türlerinde hijyen en önemli korunma adımı olarak öne çıkıyor. Çocukluk dönemi aşılamalarıyla Hepatit A vakalarında büyük düşüş sağlansa da Hepatit E’nin henüz bir aşısının olmaması, özellikle gebeler için yakın takibi zorunlu kılıyor. Kan ve vücut sıvılarıyla geçen Hepatit B ve C türlerinin ise korunmasız ilişkiden steril olmayan medikal ve kozmetik uygulamalara, kişisel eşya paylaşımından doğum anına kadar pek çok yolla bulaşabildiğini aktaran Uzm. Dr. Hava Işkın, "Tıraş bıçağı, diş fırçası gibi kişisel eşyaların ortak kullanımı da bulaş açısından risk oluşturabilir. Hepatit B'den korunmanın en etkili yolu aşıdır. Ülkemizde 1998 yılından bu yana uygulanan rutin aşılama programı sayesinde yeni Hepatit B vakalarında önemli düşüşler sağlanmıştır. Hepatit C için henüz koruyucu bir aşı bulunmamakla birlikte, günümüzde kullanılan doğrudan etkili antiviral tedaviler sayesinde hastalık tamamen tedavi edilebilmekte, siroz ve karaciğer kanseri gelişme riski önemli ölçüde azaltılabilmektedir" sözleriyle güncel tedavi imkanlarına dikkat çekti.
HEPATİT D TEHLİKESİ VE ERKEN TANININ ÖNEMİ
Hepatit türleri arasında yer alan D tipi virüs ise tek başına hastalık oluşturma yeteneğine sahip olmamasıyla farklılaşıyor. Bu etkenin yalnızca mevcut bir Hepatit B varlığında ortaya çıkarak tabloyu ağırlaştırabildiğini belirten Uzm. Dr. Hava Işkın, "Hepatit D virüsü sadece Hepatit B virüs enfeksiyonu olan kişilerde hastalığa yol açar. Tek başına enfeksiyon etkeni değildir. Hafif seyreden Hepatit B enfeksiyonunu daha ağır ve hızlı seyreden bir hastalığa dönüştürebilir. Bu nedenle uzmanlar olarak hayatınızda en az bir kez hepatit testi yaptırmanızı öneriyoruz" çağrısında bulunarak erken teşhisin hayat kurtardığını bir kez daha hatırlattı.
