Türkiye’nin su stresi ve iklim değişikliğiyle mücadele ettiği bir dönemde, Konya Ovası’nda hayata geçirilen 60 kilovatlık pilot TarımGES projesinden sevindirici ilk sonuçlar geldi. Solar3GW, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (ODTÜ-GÜNAM) ve Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ortaklığında kurulan tesiste ilk ürünlerin hasadı gerçekleştirildi.
GÜNEŞ PANELLERİ TOPRAĞIN NEMİNİ KORUDU
Santral sahasında güneş panellerinin altına ekilen karabuğdayın ilk hasadından elde edilen veriler, iklim krizine karşı yenilikçi bir model ortaya koydu. Yapılan ölçümlere göre, geleneksel kontrol sahasına kıyasla gölgeleme etkisi sayesinde toprağın nem kaybı önemli ölçüde engellendi. Bu sayede su tüketimi %20 azalırken, karabuğday verimliliğinde ise %7’lik net bir artış kaydedildi. Panellerin ürünleri aşırı sıcaklık ve olumsuz hava koşullarından koruduğu, panellerden süzülen yağmur suyunun da sulamada değerlendirilebildiği belirtildi.
ÇİFTÇİ İÇİN KAZAN-KAZAN MODELİ: ARAZİ KAYBEDİLMEDİĞİ GİBİ EK GELİR SAĞLIYOR
Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Solar3GW Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Bahadır Turhan, çiftçilerin arazi kaybı endişesine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Çiftçilerimiz, TarımGES uygulamaları nedeniyle tarım arazilerini kaybedeceklerinden endişe ediyor. Konya'daki pilot uygulamamız, bu konudaki yanlış anlaşılmaların giderilmesine büyük katkı sağlayacak. Olağanüstü hava koşulları nedeniyle tarım yapılamayan arazilerde güneş panellerinin kurulmasıyla ekim ve dikim mümkün hale geliyor. Tarım arazisi korunurken güneş panelleri sayesinde üretilecek ucuz enerjiyle çiftçi için tam anlamıyla bir 'kazan-kazan' durumu oluşuyor."
Turhan, Türkiye'nin TarımGES potansiyeline de vurgu yaparak, tarım arazilerinin sadece %1’inin bu modele ayrılması durumunda 190 gigavatlık bir potansiyele ulaşılabileceğini ifade etti. Yatırım maliyetlerinin normal GES'lere göre %30-40 daha yüksek olduğunu ancak sağlanan verim ve enerji katkısıyla 8-10 yıl içinde kendisini amorti edebildiğini ekledi.
"TEMEL ÖNCELİK ELEKTRİK DEĞİL, SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM"
Projenin teknik uygulayıcısı ODTÜ-GÜNAM Entegre Fotovoltaik Teknolojileri Birimi Koordinatörü Doç. Dr. Talat Özden ise projenin kuraklık ve yükselen sulama maliyetlerine karşı bütünleşik bir yanıt sunduğunu dile getirdi.
Özden, "Aynı arazi üzerinde eş zamanlı gıda ve enerji üretimi, tarımın karşı karşıya olduğu çok boyutlu sorunlara çözüm sunuyor. Ancak temel önceliğimiz tarım arazilerinde elektrik üretmek değil, tarımsal üretimi daha verimli, dirençli ve sürdürülebilir hale getirmektir. Bu teknolojinin gerçek değeri, enerji üretirken tarımı koruyabilmesinde ve güçlendirebilmesinde yatıyor," diyerek projenin stratejik önemine dikkat çekti.
