Kitabın adı: ANADOLU SELÇUKLU VE OSMANLI ŞEFKAT ABİDELERİ ŞİFAHANELER
Hazırlayan: Abdullah Kılıç
Basımevi: Bilnet Matbacılık/MEBKAM-Meram Belediyesi
Basıldığı tarih ve yer: Ekim 2015/İST
Kaçıncı baskı olduğu: I. Baskı
Türü: Araştırma
Kitabın fiziksel özellikleri: Mukavva ciltli, üzeri ve sayfaları fotoğraflı, battal boy kitap. Kuşe kağıt kullanılmıştır. 336 Sayfa.
Dil ve üslup özellikleri: Kitabın dili Türkçedir. Anlatımı kolay ve üslubu sadedir. Akıcıdır, okuyucuyu sıkmaz.
Kitabın ilk cümleleri: Osmanlı Şifahanelerine doğru yolculuğumuzda ilk durağımız Edirne 21 Mayıs 2012 Pazartesi günü Sultan II. Bayezid Darüşşifasını ziyaret için Edirne'ye vardığımızda bizi üstat Ratıp Kazancıgil ile Nilüfer Gökce hanımefendi karşıladılar
Kitabın son cümleleri: Miskinler Tekkesi Cüzamlılar önce Nurbanu Valide Sultan Bimarhanesine, 1927'de Bakırköy'deki Reşadiye kışlasında kurulan Emraz-ı Akliye ve Asabiye (Bakırköy Ruh ve sinir Hastalıkları) Hastanesine nakledilmiştir 1970-73 yılları arasında Boğaz köprüsü yapılırken ve çevre yolları açılırken Miskinler tekkesin son kalıntıları da yok olduğu anlaşılmaktadır. Dört yıl hizmet veren miskinler tekkesi bu gün artık yoktur. Beraberinde bir kültürün izi de tarihe gömülmüştür. Başka ülkeler tarihî bir tek taşını bile dünyaya çalışmaya çalışırken keşke ibretli bir hizmet hatırası olarak korunabilse ve yeniden ihya edilerek farklı bir kültür hizmeti ile gelecek nesillere aktarılabilseydi ne güzel olurdu
Kitabın muhtevası
Kitap, Hastaneler ve Şifahaneler yapan araştırmacıların ve akademisyenlerin makalelerinin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur.
Selçuklu ve Osmanlı Darüşşifalarında hastaların tedavi, hekimlerin kimlikleri ve onlara verilen unvanlar, hekimbaşılık, Hekimlerin tedavi şekilleri, ilaçlarla yapılan tedaviler, hazırlanan şuruplar, şerbetler, günlük kullanılan ilaçlar ve bağışıklık sistemini güçlendirmek için hazırlanan tiryaklar, hacamat ve kan alma yoluyla tedavi usullerini hakkında bilgi sahibi olmaktayız. Ayrıca hazırlanan vakfiyelerle hastane masraflarının nasıl karşılandığını, orada görev yapan hekimleri, hastanenin yanı başında inşa edilen tıp medreselerinde teorik ile pratiğin aynı anda uygulandığını görmekteyiz.
"Anadolu Selçukluları, Beylikler ve Osmanlılar dönemlerinde ilaçların önemli bir kısmı macundur. Tedavi edici bitkilerin alınmasını kolay bir hale getiren macun şeklindeki ilaçlar aynı zamanda saklanması bakımından da çok uygundu. Evliya Çelebi'ye göre sadece İstanbul'da 200 tane macun dükkânı vardı
Bu macunlardan beladır macunu felç, inme, tutulma gibi hastalıklarda çok kullanılan ve özellikle de balgamî mizaçlı insanların çok talep ettiği bir macundur. Akıkarha, çörek otu, fülfül, eğir, kasnı, hardal, defne yemişi gibi otlardan bal ile kaynatılarak hazırlanan bir macundu.
Feylosoflar Macunu: Sindirmeye yardım eden, iştah açan, balgamı kesen ve diş diplerini kuvvetlendiren özelliklere sahip bir macundu ve çok satılırdı. Zencefil, tarçın, ziravent, salep, köknar ağacı meyvesi, raziyane, Hindistan cevizi içi, kızıl üzüm gibi maddelerin dövüldükten sonra elenip, toplam ağırlığının iki misli kadar bal ile macun haline getirilmesiyle hazırlanıyordu " (s.33 vd).
Anadolu Selçuklu Şifahaneleri'nde "Mardin Eminüddin Maristanı", "Kayseri Gevher Nesibe Şifahanesi ve Tıp Medresesi", "Tokat Muiniddin Süleyman Darüşşifası", "Kastamonu Ali Bin Süleyman Maristanı","Çankırı Cemaleddin Ferruh Darülâfiyesi", Varlığı bilinen Diğer Selçuklu Sifahaneleri, Sivas Darüssıhhası", "Divriği Turan Melek Darüşşifası ve Ulucami, Konya Darüşşifası", "Amasya Darüşşifası" incelenmiştir. Hastalıkların tedavi usulleri, görev yapan hekimler, hastanelerin fotoğrafları ve planlarıyla konular enine boyuna irdelenmiştir.
Osmanlı Şifahanelerinde ise Bursa Yıldırım Bayezid, Fatih Darüşşifası, Edirne II. Bayezid Şifahanesi, Manisa Hafsa Sultan Şifahanesi, Haseki Darüşşifası, Süleymaniye darüşşifası ve Tıp Merkezi, Topkapı Sarayındaki Hastane ve Eczaneler, Atik Valide Darüşşifası, Sultan Ahmet Darüşşifası, Bezmiâlem Gureba-i Müslümîn Hastanesi, Osmanlı Cüzzamhaneleri ve Üsküdar Miskinler Tekkesi.
Makaleleri hazırlayanlar: Abdullah Kılıç, Prof. Dr. Osman Çekin, Prof. Dr. H. Kadircan Keskinbora, Prof Dr. Ayten Altıntaş, Doç. Dr. Canan Çimili, Müjgan Üçer, Doç. Dr. Gülten Dinç, Yrd. Doç. Dr. Ratıp Kazancıgil, Öğr. Gör. Nilüfer Gökce, Yardımcı Doç. Dr. Selim Altan, Prof. Dr. Adnan Ataç.
Uzun ve titiz bir çalışman ürünü olan bu eseri sadece Tıp öğrencilerinin değil genel kültür açısından bütün mürekkep yalayanlara tavsiye ediyorum.
Adres:
Bilnet Matbacılık ve ambalaj A.Ş.
Dudullu organize sanayi Bölgesi I. Cad. No:16. Ümraniye/İST
www.abdullahkılıc.com
abdullah344@gmail.com.
Tel:0216 523 9296