DÜNYA NÜFUSU 8,2 MİLYARI AŞARAK YENİ BİR EŞİĞE ULAŞTI
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından 1989 yılında kabul edilen ve her yıl nüfus ve kalkınma konularında farkındalık yaratmayı amaçlayan Dünya Nüfus Günü, bu yıl da küresel demografinin dinamiklerini gözler önüne serdi. Geçmişte 1999 yılında 6 milyara, 2011 yılında 7 milyara ve 2022 yılında ise 8 milyara ulaştığı tahmin edilen dünya nüfusu, son tahminlere göre 8 milyar 231 milyon 613 bin 70 kişiye ulaştı. Küresel ölçekte en fazla nüfusa sahip ülke 1 milyar 463 milyon 865 bin 525 kişiyle Hindistan olurken, onu hemen ardından Çin ve Amerika Birleşik Devletleri takip etti. Bu üç dev ülke, dünya toplam nüfusunun neredeyse yüzde 40'ını tek başına oluşturuyor. Türkiye ise 86 milyon 92 bin 168 kişilik nüfusuyla 194 ülke arasında 18. sırada yer alarak dünya nüfusunun yüzde 1,0'ını temsil ediyor.
YAŞLANAN DÜNYA VE TÜRKİYE'NİN DEMOGRAFİK DENGESİ
Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımı, ülkelerin gelecekteki iş gücü ve sosyal yapıları hakkında önemli ipuçları veriyor. Küresel olarak çocuk nüfus oranı ortalaması yüzde 29,3 seviyesinde gerçekleşirken, Orta Afrika Cumhuriyeti yüzde 56,2 ile çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu ülke olarak dikkat çekiyor. Çocuk nüfusunun en düşük olduğu yer ise yüzde 12,9 ile Güney Kore oldu. Türkiye’de çocuk nüfus oranı yüzde 24,8 ile dünya ortalamasının altında kalsa da Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin tamamından daha yüksek bir çocuk nüfus oranına sahip bulunuyor. Genç nüfus kategorisinde de benzer bir senaryo göze çarpıyor; Türkiye yüzde 14,8'lik genç nüfus oranıyla dünya ortalaması olan yüzde 15,6'nın altında kalıyor ancak yine tüm Avrupa Birliği ülkelerini geride bırakıyor.
Dünya genelinde yaşlı nüfus oranı ortalama yüzde 10,4 olarak hesaplanırken, Monako yüzde 36,0 ile dünyanın en yaşlı nüfusuna sahip ülkesi unvanını taşıyor. Türkiye'nin yaşlı nüfus oranı ise yüzde 11,1 ile dünya ortalamasının hemen üzerinde yer alıyor. Bu durum, Türkiye'nin küresel ölçekte olgunlaşan ama Avrupa geneline kıyasla hala dinamizmini koruyan bir nüfus yapısına sahip olduğunu gösteriyor.
DOĞURGANLIK HIZINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ
Geleceğin nüfus yapısını şekillendiren en temel göstergelerden biri olan toplam doğurganlık hızında küresel uçurum dikkat çekici boyutlara ulaştı. Çad, 5,94 çocuk ile dünyanın en yüksek doğurganlık hızına sahip ülkesi olurken, listenin en sonundaki Güney Kore’de bu oran 0,75 çocuk seviyesine kadar gerilemiş durumda. Dünya genelinde ortalama doğurganlık hızı 2,24 çocuk olarak belirlenirken, Türkiye 1,42 çocuk olan toplam doğurganlık hızıyla dünya genel ortalamasının belirgin şekilde gerisinde kaldı. Türkiye bu oranla, Avrupa Birliği içinde en yüksek doğurganlık hızına sahip olan Bulgaristan gibi ülkelerin de altında kalıyor.
YAŞAM SÜRESİNDE KADINLAR ERKEKLERİ GERİDE BIRAKTI
Doğuşta beklenen yaşam süresi verileri, dünya genelinde insanların daha uzun bir ömür sürdüğünü ancak cinsiyetler arasındaki farkın korunduğunu gösteriyor. Küresel olarak doğuşta beklenen yaşam süresi ortalama 73,5 yıl olarak hesaplanırken, bu süre erkeklerde 70,9 yıl, kadınlarda ise 76,2 yıl olarak tahmin ediliyor. Hem erkeklerde hem de kadınlarda en yüksek yaşam süresine sahip ülke Monako olurken; erkeklerin en kısa ömürlü olduğu ülke Çad, kadınların ise Nijerya olarak kayıtlara geçti. Türkiye, doğuşta beklenen yaşam süresinde küresel ortalamaları aşmayı başardı. Ülkemizde erkekler için doğuşta beklenen yaşam süresi 75,5 yıl, kadınlar için ise 80,7 yıl olarak belirlenerek dünya ortalamasının üzerinde bir performans sergiledi.
