Dünyanın zirvesi olarak kabul edilen Everest Dağı, insan iradesinin ve dayanıklılık sınırlarının yeniden tanımlandığı, dağcılık tarihine altın harflerle yazılacak muazzam bir kurtuluş hikayesine ev sahipliği yaptı. Zirveye ulaştıktan sonra dönüş yolculuğuna geçen ve ekstrem hava koşulları altında izini kaybettiren elli iki yaşındaki profesyonel dağ rehberi Dawa Sherpa, tam altı gün boyunca dondurucu soğukta yaşam savaşı verdi. Deniz seviyesinden yaklaşık yedi bin beş yüz metre yükseklikte, dağcılık literatüründe ölüm bölgesi olarak adlandırılan sınırın hemen altında ortadan kaybolan deneyimli dağcıdan umutlar tamamen kesilmiş durumdaydı.
Oksijen miktarının insan biyolojisini iflas ettirecek düzeyde yetersiz olduğu ve hava sıcaklığının ekstrem seviyelere düştüğü bu bölgede altı gün geçirmek, bilimsel olarak imkansız kabul ediliyordu. Öyle ki Sherpa’nın ailesi memleketinde onun ruhunun huzura ermesi için geleneksel veda ritüellerini gerçekleştirmeye başlamış, tırmanış gerçekleştirdiği uluslararası dağcı grubu ise sosyal medya platformlarında taziye mesajları yayınlamıştı. Ancak her şeyin bittiği düşünülen noktada, Everest'in zorlu yamaçlarında çevre temizliği yapan bir yerel ekibin dikkati, tüm dünyayı şoka sokacak bir mucizenin kapısını araladı. Khumbu Buz Çağlayanı civarında ana kampa doğru adeta bir gölge gibi ağır adımlarla ilerleyen bir karaltıyı fark eden temizlik görevlileri, yanına ulaştıklarında bu kişinin öldüğü ilan edilen efsanevi rehber olduğunu gördü.
Everest tarihinde görülmemiş bir kendi kendini kurtarma mucizesi
Bölgedeki lojistik ve arama faaliyetlerini yöneten operasyon merkezinin başındaki isim olan Pemba Sherpa, yaşanan bu durumu modern dağcılık tarihinin en büyük mucizesi olarak tanımladı. Dünyanın en yüksek dağında daha önce hiç kimsenin dışarıdan destek almadan, bu kadar yüksek bir irtifada ve bu kadar uzun süre boyunca hayatta kalmayı başaramadığını vurgulayan yetkililer, tecrübeli rehberin yaşam stratejisini çözmeye çalışıyor. İlk değerlendirmelere göre Dawa Sherpa'nın, rota üzerinde daha önceki ekspedisyonlardan kalan ve fırtınalar nedeniyle terk edilmiş olan eski çadır sığınaklarını bularak ölümcül rüzgarlardan korunduğu tahmin ediliyor.
Vücudunun uç noktalarında, özellikle de ellerinde ciddi seviyede donma hasarı meydana gelen fakat hayati fonksiyonları şaşırtıcı derecede stabil olan Sherpa, ilk müdahalenin ardından acil durum helikopteriyle Katmandu’daki tam teşekküllü bir hastaneye sevk edildi. Hastanenin yoğun bakım ünitesinde gözetim altında tutulan usta dağcının bilincinin tamamen yerinde olduğu, çevresindeki aile bireylerini ve sağlık personelini tanıdığı, hatta yaşadıklarına dair kısa cümleler kurabildiği aktarıldı.
Hava muhalefeti nedeniyle kabusa dönen ölümcül yolculuk
Bu tırmanış dönemi, binin üzerinde sporcunun aynı anda zirveye ulaşmaya çalışması nedeniyle Everest tarihinin en kalabalık ama aynı zamanda en tehlikeli sezonlarından birine sahne oldu. Normal şartlar altında maksimum beş gün içerisinde tamamlanması öngörülen zirve rotası, aniden bastıran çetin kış şartları ve fırtınalar sebebiyle tam on bir güne kadar uzadı. Bu ekstrem gecikme, dağdaki profesyonel sporcuların ve onlara rehberlik eden yerel ekiplerin tüm fiziksel enerjisini ve oksijen stoklarını tüketerek hayati riskleri maksimuma çıkardı.
Dawa Sherpa ile aynı ekipte yer alan ve geçmişte İngiliz Kraliyet Piyadesi olarak görev yapan bir dağcı, rehberi en son dördüncü kamp yakınlarında, sırt çantasının üzerine oturmuş halde dinlenirken gördüğünü belirtti. Sherpa’nın kendisine iyi olduğunu söyleyerek grubun geri kalanına öncülük etmesini istediğini dile getiren eski asker, bitkin düşen diğer amatör dağcıları güvenli bölgeye ulaştırmak için önden ilerlediklerini ifade etti. Tecrübeli rehberin arkadan gelen gruba dahil olmaması ve kamp alanına ulaşamaması üzerine dağcılık federasyonuna resmi kayıp bildiriminin yapıldığı öğrenildi.
İçinde bulunduğumuz bu zorlu sezonda, üçü yerel şerpa olmak üzere toplam beş kişinin hayatını kaybettiği Everest'te, Dawa Sherpa’nın hiçbir kurtarma ekibine ihtiyaç duymadan kendi çabalarıyla ölüm vadisinden yürüyerek inmesi, küresel dağcılık camiasında yüzyılın en büyük geri dönüşü olarak nitelendiriliyor.
