Gece yarısı itibarıyla akaryakıt piyasasında hareketli saatler yaşandı ve tabelalar bir kez daha değişti. Sektör temsilcilerinden alınan son bilgilere göre, Özel Tüketim Vergisi oranlarında yapılan düzenleme sonrasında pompa fiyatlarına rekor seviyede zam yansıdı. Özellikle ticari faaliyetlerin ve bireysel ulaşımların vazgeçilmezi olan motorin grubunda yaşanan bu artış, sürücülerin bütçesini doğrudan sarsacak nitelikte görünüyor.
Yaşanan bu gelişmeyle birlikte büyükşehirlerde motorin fiyatları psikolojik sınırları geride bırakarak 100 lira barajını aştı. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi illerde istasyonlardaki yeni tarifeler ekranlara yansırken, mesai saatlerinin bitimiyle birlikte akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu. Sürücüler, zamlı tarife resmen yürürlüğe girmeden önce depolarını mevcut fiyatlarla doldurabilmek için adeta birbirleriyle yarıştı.
Akaryakıt Zammının Depolara Ve Bütçelere Etkisi
Yapılan vergi artışının bireysel ve ticari araç sahiplerinin bütçesindeki karşılığı oldukça net bir şekilde hissediliyor. Standart büyüklükteki 50 litrelik bir deposu bulunan ve aracını motorinle çalışan sürücüler, zam sonrasında tek bir dolumda eskiye nazaran 180 lira daha fazla ödeme yapmak zorunda kalıyor. Aynı kapasitedeki bir benzinli aracı tam doldurmanın maliyeti ise yapılan hesaplamalara göre 207 lira 50 kuruşluk bir artış gösteriyor.
Bu rakamlar ilk bakışta tek seferlik küçük farklar gibi algılansa da, ayda ortalama dört kez depo yenileyen ticari araç sahipleri için aylık 720 ile 830 lira arasında değişen ek bir maliyet yükü anlamına geliyor. Şehir içi taşımacılık yapan taksiciler, yük ve yolcu taşıyan servis işletmecileri ile lojistik firmaları bu artıştan en çok etkilenen kesimlerin başında geliyor. Uzmanlar, artan bu maliyetlerin hizmet sektörünün genelinde yeni fiyat ayarlamalarını tetikleyebileceğinin altını çiziyor.
Lpg Sektöründe Beklenen Yeni Fiyat Artışları
Benzin ve motorin gruplarındaki bu hareketliliğin hemen ardından, otogaz kullanıcılarını da yakından ilgilendiren yeni bir zam dalgasının kapıda olduğu konuşuluyor. Sektöre yakın kaynaklardan sızan kulis bilgilerine göre, 3 Kasım Salı günü itibarıyla LPG litre fiyatına 9 lira seviyesinde bir artış yapılması masada duruyor. Henüz resmi makamlardan net bir tasdik gelmemiş olsa da bu beklenti, tasarruf amacıyla otogazı tercih eden milyonlarca araç sahibini endişelendiriyor.
Söz konusu otogaz zammının fiilen hayata geçirilmesi durumunda, Türkiye genelindeki birçok büyükşehirde LPG litre fiyatı 50 liranın üzerine çıkmış olacak. Özellikle ekonomik olması sebebiyle dar gelirli vatandaşlar ve ticari taksiler tarafından yoğun olarak kullanılan bu yakıt türündeki fiyat artışı, şehir içi ulaşım maliyetlerini tırmandırma potansiyeli taşıyor. Sürücüler, önümüzdeki günlerde otogaz istasyonlarında oluşabilecek olası yoğunluklara karşı şimdiden tedbir almaya çalışıyor.
Fiyat Artışlarının Arkasındaki Temel Ekonomik Nedenler
Akaryakıt fiyatlarının sürekli olarak tırmanışa geçmesinin arkasında birden fazla küresel ve yerel ekonomik etken bulunuyor. Bunların başında, Cumhurbaşkanı Kararları doğrultusunda periyodik olarak güncellenen kademeli ÖTV artış mekanizması geliyor. Devletin bütçe dengelerini gözeterek devreye soktuğu bu vergi ayarlamaları, doğrudan pompa fiyatlarına yansıyarak akaryakıtın maliyetini yukarı çekiyor.
Vergi artışlarının yanı sıra uluslararası piyasalarda yaşanan jeopolitik gerilimler de petrol fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Brent petrolün son dönemde altı ayın en yüksek seviyelerine tırmanması ve döviz piyasasındaki hareketlilikle birlikte dolar ile TL kurunun 50 lira sınırına dayanması, akaryakıt üzerinde zaten ağır bir baskı yaratıyordu. Uzmanlar, ÖTV düzenlemeleri olmasa dahi küresel hammadde ve kur artışlarının bu zamları kaçınılmaz kıldığını ifade ediyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
